Gen Z Trung Quốc đang chạy theo trào lưu dùng trí tuệ nhân tạo để ‘hồi sinh’ người yêu cũ

Giới trẻ Trung Quốc đang nổi lên xu hướng sử dụng AI để tạo ra các bản sao kỹ thuật số của người yêu cũ. Trào lưu này mang lại sự vỗ về tinh thần nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều lo ngại lớn về quyền riêng tư.

Một làn sóng mới đang lan rộng trong giới trẻ Trung Quốc khi họ tìm đến công nghệ như một cách xoa dịu tổn thương tình cảm. Việc dựng lại các bản sao kỹ thuật số của người yêu cũ cho phép họ tái hiện những mối quan hệ đã khép lại. Công nghệ này có thể mô phỏng chính xác giọng nói, cách diễn đạt và những nét ngôn ngữ tinh tế nhất của người cũ.

Quá trình này yêu cầu người dùng cung cấp một lượng lớn dữ liệu cá nhân lên nền tảng trực tuyến. Họ phải tải lên lịch sử trò chuyện, bài viết mạng xã hội và hình ảnh để xây dựng phiên bản ban đầu. Sau đó, hệ thống sử dụng một gói phần mềm mang tên Ex-partner.skill để phân tích và tạo hình nhân vật.

Để tăng mức độ chân thực, người dùng tiếp tục bổ sung thêm những ký ức riêng tư vào hệ thống. Các thói quen ăn uống, chuyến du lịch, ngày kỷ niệm và cả những lần tranh cãi trong quá khứ đều được dùng để hoàn thiện tính cách. Kết quả là một bản sao ảo có khả năng suy nghĩ và giao tiếp gần như y hệt con người thật.

Một số người còn đi xa hơn khi tích hợp các bản sao này trực tiếp vào ứng dụng nhắn tin. Điển hình như tài khoản @Bingtangcheng, người đã thức suốt một đêm để tinh chỉnh dữ liệu. Khi hình ảnh người bạn gái cũ xuất hiện trên WeChat, anh đã xúc động nói rằng mọi nỗ lực đều hoàn toàn xứng đáng.

Trào lưu kỳ lạ này thực chất khởi nguồn từ một dự án mã nguồn mở mang tên Colleague.skill. Người sáng lập là Zhou Tianyi, một kỹ sư AI hiện đang làm việc tại Thượng Hải. Ban đầu, mục tiêu của ông là xây dựng công cụ hỗ trợ công việc, giúp lưu giữ và tái sử dụng kinh nghiệm nhân sự trong các tổ chức.

Khi dự án lan truyền mạnh trên mạng, cộng đồng lập trình viên đã nhanh chóng biến đổi nó cho nhiều mục đích khác nhau. Một số người đưa tiểu sử vào để tái hiện hình ảnh những nhân vật nổi tiếng như Elon Musk hay Steve Jobs. Người khác lại dùng ghi chú họp hành để mô phỏng phong cách giao tiếp của cấp trên nhằm luyện kỹ năng ứng xử.

Kỹ sư Zhou từng cảnh báo cộng đồng không nên lạm dụng công cụ này để sao chép con người. Dù vậy, giới trẻ vẫn liên tục đưa những trải nghiệm tình cảm riêng tư vào hệ thống. Từ đó, công cụ tạo ‘người yêu cũ ảo’ ra đời và nhanh chóng trở thành một hiện tượng lan rộng.

Sự phức tạp của công nghệ này đã hình thành một thị trường dịch vụ cài đặt sôi động. Nhiều người sẵn sàng trả từ 25 đến 45 nhân dân tệ, khoảng 100 đến 140 nghìn đồng, để thuê hỗ trợ thiết lập. Những người ủng hộ cho rằng AI mang lại cảm giác bình yên và giúp họ hóa giải những tiếc nuối còn dang dở.

Một số người chia sẻ rằng nền tảng này giúp họ nói ra những điều chưa từng có cơ hội bày tỏ. Người khác lại nhận ra đối phương không hề hoàn hảo như ký ức từng tô vẽ. Thậm chí có trường hợp chỉ nhận lại một lời chia tay ảo sau khi tải lên hàng ngàn tin nhắn, nhưng chính điều đó lại giúp họ dám đối diện với sự thật.

Trái ngược với những lợi ích trước mắt, nhiều chuyên gia cảnh báo về các hệ lụy tiềm ẩn khó lường. Họ lo ngại xu hướng này có thể mở ra một dạng ‘ngoại tình tư tưởng’ mới. Theo đó, người dùng vẫn có thể lén lút tương tác với người yêu cũ ảo dù đang trong một mối quan hệ thực tế.

Wanqiu, một chuyên gia tư vấn hôn nhân tại Quảng Đông, đưa ra góc nhìn đa chiều về hiện tượng này. Cô cho rằng việc con người hoài niệm quá khứ là cảm xúc tự nhiên và rất bình thường. Theo cô, nếu điều đó không gây tổn hại đến người bạn đời hiện tại thì không thể xem là hành vi phản bội.

Chuyên gia này còn đề xuất rằng các cặp đôi có thể sử dụng ‘hình bóng ảo’ để cùng nhau tháo gỡ những khúc mắc trong quá khứ. Tuy vậy, cô cũng nhấn mạnh nguy cơ con người bị cuốn vào thế giới cảm xúc giả lập. Sự lệ thuộc này có thể cản trở việc xây dựng các mối quan hệ lành mạnh với những người thật sự tồn tại.

Một vấn đề đặc biệt đáng lo ngại khác của trào lưu này là nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư cá nhân. Luật sư Zhong tại Quảng Đông khẳng định việc tự ý đưa tin nhắn của người khác vào hệ thống là hành vi vi phạm pháp luật. Việc sử dụng dữ liệu cá nhân khi chưa có sự đồng thuận rõ ràng có thể kéo theo nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Sự can thiệp ngày càng sâu của công nghệ vào đời sống tinh thần đang bộc lộ nhiều mặt trái đáng chú ý. Tháng ba vừa qua, mạng xã hội Trung Quốc đại lục từng chứng kiến một làn sóng đau buồn lan rộng. Nguyên nhân xuất phát từ các bản cập nhật mới vô tình xóa bỏ những liên kết cảm xúc, khiến nhiều người rơi vào trạng thái suy sụp khi “người đồng hành” của họ trở nên vô hồn.

Hiện nay, công nghệ này còn được mở rộng để tái tạo hình ảnh những người thân đã qua đời. Trước thực tế đó, nhiều cư dân mạng đã chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về hệ giá trị con người. Họ cho rằng tiến bộ công nghệ luôn đi kèm với những thách thức đạo đức phức tạp đối với xã hội.

Suy cho cùng, bản chất giá trị con người không nằm ở những chức năng có thể sao chép bằng máy móc. Những cảm xúc chân thực như giận dữ, bối rối hay hạnh phúc không thể bị mã hóa bởi bất kỳ thuật toán nào. Đó chính là phần cốt lõi thiêng liêng, độc nhất và không thể thay thế của nhân loại.