Giáo lý nhà Phật luận giải hiện tượng "Người gian ác sống an nhàn, kẻ lương thiện lại chịu nhiều khổ ải"

(Mytour) Lắng nghe lời Phật dạy về việc kẻ xấu sống ung dung trong khi người tốt phải chịu nhiều bất hạnh sẽ giúp ta thấu tỏ quy luật nhân quả và bản chất hạnh phúc - khổ đau trong cuộc đời.

Trong cuộc sống, không ít người cảm thấy bất bình khi chứng kiến cảnh ngược đời: "Kẻ lương thiện gặp toàn điều bất hạnh, trong khi người gian ác lại sống phây phây."
Họ nghi ngờ sự tồn tại của công bằng và xem thuyết nhân quả "gieo nhân nào gặt quả ấy" chỉ là chuyện mê tín dị đoan.

Có những người còn quả quyết: "Đạo Phật toàn nói chuyện huyễn hoặc. Nếu luật nhân quả thực sự tồn tại, sao Đức Phật không trừng phạt kẻ xấu ngay khi chúng làm điều ác, và ban thưởng người tốt tức thì khi họ làm việc thiện? Như thế mới rõ ràng thiện ác phân minh!"

Cách nhìn nhận này bắt nguồn từ việc chưa thấu hiểu giáo lý nghiệp báo trong Phật giáo.
Thực tế, đạo Phật không hề dạy rằng "làm thiện gặp lành, làm ác gặp dữ" một cách máy móc.
Nhiều người có lẽ sẽ bàng hoàng khi nghe điều này, liệu chăng quan niệm "thiện ác đáo đầu chung có báo" mà ta vẫn tin bao lâu nay không hoàn toàn chính xác?

Trước khi tìm hiểu lời Phật dạy về hiện tượng kẻ ác sống an nhàn người hiền gặp khổ đau, chúng ta cần hiểu rõ khái niệm "nghiệp" trong đạo Phật.

"Nghiệp" trong đạo Phật chỉ toàn bộ hành vi tạo tác qua thân thể, lời nói và ý nghĩ, bao gồm nghiệp thiện, nghiệp ác và nghiệp trung tính. Nói cách khác, nghiệp chính là những tác động có chủ ý hoặc vô thức, được phân loại thành ba dạng chính: tốt, xấu và không tốt không xấu.

Mọi cử chỉ hành động như cầm nắm, đi đứng đều thuộc về thân nghiệp; ngôn ngữ, âm thanh phát ra từ miệng là khẩu nghiệp; còn những suy nghĩ, tư tưởng phát sinh từ ý thức thuộc về ý nghiệp. Nói cách khác, ý niệm dẫn đến hành động thuộc thân nghiệp, ý niệm dẫn đến lời nói thuộc khẩu nghiệp, và ý niệm thuần túy trong tâm trí thuộc ý nghiệp.

Tạo nghiệp lành sẽ nhận quả báo an vui, gây nghiệp dữ sẽ chịu quả báo khổ đau. Nếu không tạo nghiệp thiện hay ác thì sẽ không nhận được quả báo tương ứng nào.

Nghiệp thiện là những hành vi mang lại kết quả tốt đẹp, giúp chúng sinh vượt qua đau khổ, nên được gọi là thiện.
Nghiệp ác là những việc làm dẫn đến hậu quả đau khổ, gây tổn hại cho bản thân và người khác. Nghiệp vô ký là những hành động không mang tính chất thiện hay ác rõ rệt.

Qua đây có thể thấy rõ, luật nhân quả trong Phật giáo thực chất chính là "gieo nhân lành gặt quả vui, gieo nhân ác gặt quả khổ".

Quả báo an lạc là khi thân tâm trải nghiệm sự thoải mái, thuận duyên và hạnh phúc. Ngược lại, quả báo khổ đau là khi đối mặt với nghịch cảnh khiến thể xác lẫn tinh thần đều chịu đựng đau đớn và bất an.

Diễn giải đơn giản hơn, quả báo an lạc mang lại sự bình yên trong tâm hồn, không vướng phiền não; còn quả báo khổ đau thì chất chứa muộn phiền, khiến thân tâm đau đớn dưới mọi áp lực.

Nghiệp lành - Quả ngọt; Nghiệp dữ - Quả đắng. Đừng đánh giá thấp sự khác biệt tưởng chừng nhỏ bé này, bởi chúng hàm chứa sự khác biệt căn bản về bản chất.

Ranh giới giữa thiện và ác không hề rõ ràng, mỗi cá nhân đều có chuẩn mực đạo đức riêng, và những quan điểm này thường bị chi phối mạnh mẽ bởi cái tôi cá nhân.
Cùng một hành động, với người này có thể là "thiện", nhưng với người khác lại bị xem là "ác".

Chẳng hạn, một công ty ban hành chính sách mới: Bãi bỏ lương cứng, thay vào đó thu nhập phụ thuộc hoàn toàn vào năng suất làm việc. Đối với nhân viên năng lực cao, đây là điều "tốt" vì làm nhiều hưởng nhiều, có cơ hội tăng thu nhập. Nhưng với những người làm việc qua loa, chính sách này lại trở thành "ác" khiến họ bất mãn.

Người thường luôn bị cái tôi chi phối, cùng một vấn đề nhưng mỗi người cảm nhận khác nhau, do đó không thể dùng khái niệm thiện ác tuyệt đối để đánh giá quả báo.

Tuy nhiên, chính vì phàm phu còn chấp ngã nên việc cảm nhận quả báo thiện ác thông qua lăng kính "cái tôi" với những trải nghiệm vui sướng hay đau khổ mới thể hiện rõ tính công bằng của luật nhân quả.

Hành thiện sẽ gặt hái kết quả tốt đẹp, mang lại an lạc; làm ác sẽ nhận hậu quả xấu, phải chịu đau khổ. Đây mới chính là cốt lõi của thuyết nhân quả trong Phật giáo.

Lý do tại sao hành động thiện ác không ngay lập tức mang lại kết quả tương ứng cũng khá dễ lý giải. 
Theo giáo lý nhà Phật, hiện tượng "kẻ ác sống an nhàn, người hiền gặp bất hạnh" không phải quy luật vĩnh hằng mà chỉ là giai đoạn tạm thời chịu ảnh hưởng của luật nhân quả và vòng luân hồi.
Đạo Phật giảng rằng mọi hành vi đều tạo nghiệp, nhưng quả báo không phải lúc nào cũng hiển hiện tức thì.

Trong kinh "Ưu Bà Tắc Giới Kinh", Đức Phật đã phân tích rõ: Nghiệp được chia thành bốn loại, gồm hiện báo, sinh báo, hậu báo và vô báo.

Ý nghĩa cụ thể là: Thứ nhất, nghiệp tạo trong đời này báo ứng ngay đời này; thứ hai, nghiệp đời này báo ứng đời sau; thứ ba, nghiệp đời này báo ứng nhiều đời sau; thứ tư là vô báo, như những nghiệp trung tính sẽ không có báo ứng.

Nghiệp lực cần thời gian mới chín muồi. Tương tự hạt giống cần thời gian nảy mầm, cây nhỏ một năm đã ra hoa kết trái, trong khi cây đại thụ phải trải qua hàng chục năm mới vươn cao. Vạn vật đều tuân theo quá trình phát triển tự nhiên.

Muốn học Phật và tu tập đạt kết quả, điều kiện tiên quyết là phải thấu hiểu và áp dụng đúng đắn giáo lý nhân quả.
Trước những điều chưa rõ, đừng vội phán xét, hãy tìm hiểu kỹ lưỡng và cân nhắc thấu đáo trước khi phát ngôn, nếu không sẽ vướng vào khẩu nghiệp và phải gánh chịu hậu quả khôn lường. 
Mời bạn tham khảo thêm tin: