Buzz
Nếu bạn đứng trên bề mặt Sao Hỏa hay Sao Kim, âm thanh từ giọng nói của bạn sẽ thay đổi theo cách không thể tưởng tượng được. Từ những âm trầm như người khổng lồ cho đến giọng nói nhỏ xíu như Xì trum, khí quyển của các hành tinh này sẽ làm cong vẹo âm thanh theo những cách rất khó tin.
Trong các bộ phim khoa học viễn tưởng, các phi hành gia thường nói chuyện với nhau bằng giọng nói bình thường dù đang ở bất kỳ hành tinh nào. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy một bức tranh rất khác. Âm thanh là sóng cơ học, cần một môi trường vật chất để truyền đi.
Vì thế, sự khác biệt về mật độ, nhiệt độ và áp suất khí quyển giữa các hành tinh sẽ làm thay đổi giọng nói của chúng ta, tạo ra những âm sắc kỳ lạ mà ngay cả chính chủ nhân của nó cũng khó nhận ra.
Sao Kim: Nơi con người sẽ hóa thành 'Xì trum giọng trầm'
Sao Kim nổi tiếng với điều kiện khắc nghiệt, nơi mà nhiệt độ có thể làm tan chảy chì. Tuy nhiên, nếu bỏ qua yếu tố sinh tồn để thực hiện thí nghiệm âm thanh, kết quả thu được lại rất thú vị. Các dữ liệu từ sứ mệnh Venera 13 và 14 của Liên Xô vào những năm 1980 cho thấy tốc độ âm thanh tại bề mặt Sao Kim vào khoảng 410 m/s, nhanh hơn rất nhiều so với mức 340 m/s trên Trái Đất.
Tuy nhiên, tốc độ không phải là yếu tố duy nhất. Vào năm 2012, giáo sư Tim Leighton đã giải thích một hiện tượng nghịch lý: khí quyển dày đặc của Sao Kim như một 'nồi súp khí' sẽ khiến dây thanh quản của con người rung chậm lại, tạo ra âm vực trầm hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, tốc độ âm thanh quá nhanh lại làm lừa dối bộ não, khiến người nghe tưởng rằng âm thanh phát ra từ một sinh vật tí hon. Kết quả là một sự kết hợp kỳ lạ mà giáo sư Leighton mô tả: 'Trên sao Kim, con người sẽ nghe như những chú Xì trum có giọng trầm (bass Smurfs).'
Sao Hỏa và Titan: Những âm thanh kỳ quái
Chúng ta rời khỏi sao Kim nóng bỏng và di chuyển đến Titan, mặt trăng lớn nhất của sao Thổ, nơi diễn ra một câu chuyện hoàn toàn khác. Sứ mệnh Cassini đã đưa tàu thăm dò Huygens đến Titan vào năm 2005, xác nhận rằng đây có bầu khí quyển dày đặc nhưng cực kỳ lạnh.
Tại Titan, âm thanh di chuyển rất chậm, chỉ với tốc độ khoảng 200 m/s. Điều này khiến giọng nói của bạn trở nên ồm ồm và kéo dài, giống như tiếng gầm gừ của những gã khổng lồ trong truyện cổ tích.
Trong khi đó, sao Hỏa là nơi chúng ta có được dữ liệu thực tế nhiều nhất nhờ vào xe tự hành Perseverance của NASA - thiết bị đầu tiên mang micro lên hành tinh đỏ này. Perseverance không chỉ ghi lại được tiếng tia laser và các cơn 'quỷ bụi', mà còn xác định tốc độ âm thanh tại đây vào khoảng 240 m/s.
Giới hạn cực đại tại Sao Mộc
Nếu các hành tinh đá mang lại những sự thay đổi thú vị, thì các hành tinh khí khổng lồ như sao Mộc lại giữ kỷ lục về tốc độ. Càng đi sâu vào trong hành tinh, mật độ và áp suất càng lớn, kéo theo sự gia tăng đáng kinh ngạc của tốc độ âm thanh.
Tại lõi của sao Mộc, nơi vật chất có thể tồn tại ở dạng 'hydro kim loại' cực kỳ hiếm, tốc độ âm thanh có thể đạt đến ngưỡng lý thuyết 36 km/s. Con số này gấp đôi tốc độ truyền âm trong kim cương và nhanh hơn 100 lần so với tốc độ âm thanh trong không khí trên Trái đất.
Dựa trên những dữ liệu này, câu nói nổi tiếng trong bộ phim Alien 'Trong vũ trụ, không ai có thể nghe thấy bạn hét' chỉ đúng khi ở trong môi trường chân không. Tuy nhiên, tại các hành tinh khác, người ta vẫn có thể nghe thấy bạn, chỉ là tiếng hét đó có thể giống như của một chú Xì trum hoặc một người khổng lồ đang nổi giận mà thôi.
