Buzz
WASP-76b không chỉ là một hành tinh mà là minh chứng sống động cho sự kỳ diệu và tàn khốc của vũ trụ, với những cơn mưa sắt như đạn nóng và dải cầu vồng kim loại rực sáng giữa những điều kiện khắc nghiệt.
Nếu bạn nghĩ rằng những cảnh tượng kỳ lạ nhất chỉ có thể tồn tại trong những bộ phim khoa học viễn tưởng, thì hành tinh WASP-76b sẽ khiến bạn thay đổi suy nghĩ. Đây là một "địa ngục vũ trụ" nơi sắt bốc hơi, rồi ngưng tụ thành những cơn mưa kim loại lấp lánh.
Mới đây, các nhà thiên văn học đã phát hiện một hiện tượng quang học kỳ bí trên hành tinh này, tương tự như cầu vồng, nhưng được tạo ra từ những điều kiện cực kỳ bất khả thi.
Nằm cách Trái Đất 640 năm ánh sáng và thuộc chòm sao Song Ngư, WASP-76b là một "Sao Mộc nóng", hành tinh khổng lồ quay quanh ngôi sao mẹ với khoảng cách cực kỳ gần, chỉ mất hơn một ngày để hoàn thành một vòng quỹ đạo.
Giống như Mặt Trăng luôn hướng cùng một mặt về Trái Đất, WASP-76b bị "khóa thủy triều", khiến một nửa hành tinh luôn chìm trong ánh sáng chói chang, trong khi nửa kia vĩnh viễn trong bóng tối. Nhiệt độ phía ban ngày có thể lên tới 2.000 độ C, làm sắt và kim loại nặng bốc hơi, trong khi phía ban đêm, dù vẫn nóng, lại mát mẻ hơn để sắt ngưng tụ thành giọt kim loại và rơi xuống như mưa sắt.
Hình dung về hành tinh WASP-76b gợi lên một thế giới siêu thực: những đám mây sắt cuộn tròn trong không khí, sấm sét lóe sáng giữa biển lửa, và từng giọt sắt nóng chảy rơi xuống trong bóng tối. Một nhà thiên văn học từng ví von: "Đó không phải là mưa phùn, mà là những giọt sắt nóng chảy bắn tung tóe". Khung cảnh ấy chẳng khác gì địa ngục Dante giữa không gian vũ trụ vô tận.
Nhưng điều khiến WASP-76b thu hút sự chú ý gần đây không chỉ là những cơn mưa kim loại kinh hoàng, mà còn là một hiện tượng quang học kỳ bí vừa được vệ tinh CHEOPS của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) ghi nhận. Các nhà khoa học gọi hiện tượng này là "Glory" – một hiện tượng hiếm hoi khi ánh sáng bị nhiễu xạ quanh những giọt chất lỏng nhỏ, tạo ra những vòng hào quang nhiều màu sắc, giống cầu vồng nhưng tinh tế và phức tạp hơn.
Trên Trái Đất, "Glory" thường xuất hiện quanh các đám mây hoặc sương mù khi ánh sáng Mặt Trời chiếu qua. Hiện tượng này cũng từng được phát hiện trên Sao Kim, nhưng chưa có bằng chứng nào cho thấy nó xuất hiện ngoài Hệ Mặt Trời cho đến khi nhóm nghiên cứu của CHEOPS công bố dữ liệu mới nhất về WASP-76b.
Phát hiện này đã khiến cộng đồng khoa học kinh ngạc, bởi để hình thành "Glory", bầu khí quyển cần chứa những hạt cầu hoàn hảo, ổn định và phân bố đồng đều, điều gần như không thể trong môi trường có gió mạnh lên tới 18.000 km/giờ như trên WASP-76b. Liệu các giọt sắt vừa ngưng tụ từ hơi kim loại ở ranh giới giữa ngày và đêm có phải là nguyên nhân, khi khu vực này là lý tưởng cho ánh sáng phản xạ và tán xạ?
Mặc dù vậy, việc xác nhận hiện tượng này là không hề đơn giản. Tín hiệu ánh sáng mà vệ tinh ghi nhận được quá yếu, khiến nhóm nghiên cứu phải quan sát gần hai chục lần trong suốt ba năm để đảm bảo độ chính xác. Một số chuyên gia độc lập vẫn cho rằng dữ liệu chưa đủ mạnh, và cần thêm quan sát từ Kính viễn vọng Không gian James Webb, công cụ có độ nhạy cao hơn nhiều để xác nhận chắc chắn. "Nếu được xác nhận, đây sẽ là cầu vồng đầu tiên từng được phát hiện ngoài Hệ Mặt Trời", một nhà nghiên cứu nhận định.
Câu chuyện về WASP-76b không chỉ khiến con người kinh ngạc trước khả năng quan sát vũ trụ, mà còn đặt ra vô vàn câu hỏi cho giới khoa học: Làm sao hành tinh này có thể tồn tại trong điều kiện cực đoan như vậy? Liệu "Glory" kia có phải là dấu hiệu của một quá trình vật lý chưa từng được khám phá? Và liệu bầu khí quyển bằng sắt có thể chịu đựng được sự tàn phá từ ngôi sao chủ thêm bao lâu nữa?
Một số nhà khoa học phỏng đoán WASP-76b có thể đang bị "bào mòn" dần dần, với khí quyển bị gió sao thổi bay, và có thể một ngày nào đó, chỉ còn lại phần lõi trơ trụi trôi lơ lửng trong không gian. Nếu điều đó xảy ra, chúng ta sẽ mất cơ hội chứng kiến một trong những cảnh tượng kỳ ảo nhất vũ trụ, nơi địa ngục sắt rực cháy lại chiếu sáng bằng cầu vồng kim loại giữa màn đêm tối.
Cách Trái Đất 640 năm ánh sáng, WASP-76b có thể mãi mãi chỉ là một chấm sáng mờ ảo trong kính viễn vọng. Tuy nhiên, chính những điểm sáng nhỏ bé này lại mở ra cho chúng ta thấy sự đa dạng và bí ẩn vô tận của vũ trụ, nơi những điều tưởng chừng như không thể lại tồn tại, kể lại câu chuyện về sức mạnh và sự sáng tạo vượt khỏi trí tưởng tượng của loài người.
Từ những cơn mưa sắt nóng như đạn đến dải cầu vồng kim loại huyền ảo, WASP-76b không chỉ là một hành tinh mà còn là một minh chứng sống động cho sự kỳ diệu và khắc nghiệt của vũ trụ, nơi vẻ đẹp và nỗi kinh hoàng hòa quyện thành một bản giao hưởng không gian không thể rời mắt.
