Hổ mọc thêm cánh: Chó robot với khả năng AI giờ đây có thể tự hành động trong các nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn.

Không chỉ đơn thuần tuân theo mệnh lệnh, những chú chó robot thế hệ mới do nhóm sinh viên Đại học Texas A&M phát triển đang thay đổi cách nhìn về công nghệ cứu hộ, nhờ khả năng quan sát, ghi nhớ các vị trí và đưa ra quyết định chính xác ngay trong thời gian thực.

Giữa lúc công nghệ robot toàn cầu đang bứt phá để tạo ra những cỗ máy thông minh hơn phục vụ cho con người, nhóm nghiên cứu tại Đại học Texas A&M (Hoa Kỳ) đã công bố một bước tiến đáng chú ý. Họ phát triển thành công một hệ thống định vị dựa trên bộ nhớ, biến chó robot thông thường thành trợ thủ hiệu quả trong các nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn.

Theo thông tin từ nhóm nghiên cứu, hệ thống này không chỉ dừng lại ở mức độ tự động hóa cơ bản. Nó được thiết kế để hoạt động trong môi trường hỗn loạn. Những chú chó robot thế hệ mới có khả năng "nhìn" thấy, ghi nhớ các địa điểm và tự động đưa ra các quyết định xử lý tình huống. Đại diện nhóm nghiên cứu khẳng định: "Chúng có thể hiểu lệnh qua giọng nói và sử dụng AI cùng dữ liệu từ camera để lập kế hoạch đường đi và nhận diện vật thể".

Sự kết hợp giữa tư duy chiến lược và phản ứng nhanh

Điểm then chốt của công nghệ này nằm ở mô hình ngôn ngữ lớn đa phương thức (MLLM) được tích hợp vào robot địa hình. Khác với các phương pháp điều hướng truyền thống chỉ sử dụng cột mốc đơn giản, hệ thống này cho phép robot xử lý hình ảnh phức tạp để xây dựng nhận thức về môi trường.

Cụ thể, robot sử dụng một kiến trúc điều khiển lai. Cơ chế này giúp nó vừa có khả năng lập kế hoạch dài hạn với suy luận cấp cao, vừa có thể điều chỉnh linh hoạt trong thời gian thực để đáp ứng các tình huống mới.

Theo các nhà nghiên cứu, phương thức hoạt động này tương tự như cách con người di chuyển trong những khu vực lạ: vừa có sự tính toán về đích đến, vừa phản ứng nhanh chóng để tránh các chướng ngại vật.

Linh hoạt là yếu tố quyết định trong các khu vực thảm họa, các tòa nhà sụp đổ hay địa hình hiểm trở, nơi mà cấu trúc môi trường thay đổi liên tục và khó đoán.

Vai trò của "bộ nhớ" trong môi trường khắc nghiệt

Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của robot là khả năng "ghi nhớ". Hệ thống điều hướng giúp robot nhớ lại và sử dụng lại những tuyến đường đã qua, giúp giảm thiểu sự di chuyển không cần thiết, tiết kiệm năng lượng và thời gian - những yếu tố quý giá trong các sứ mệnh cứu hộ.

Đặc biệt, trong những khu vực không có tín hiệu GPS hoặc chưa có bản đồ địa hình, khả năng tự định vị và ghi nhớ của robot trở thành yếu tố thiết yếu để duy trì hoạt động tìm kiếm liên tục và chính xác.

Sanjaya Mallikarachchi, nghiên cứu sinh tiến sĩ kỹ thuật liên ngành tại Đại học Texas A&M, nhận xét: "Trong tương lai, loại cấu trúc điều khiển này có thể trở thành tiêu chuẩn chung cho các robot giống người".

Trước đó, vào tháng trước, các nhà nghiên cứu tại MIT đã giới thiệu một hệ thống AI giúp robot tạo bản đồ 3D chi tiết để cải thiện khả năng điều hướng. Tuy nhiên, việc Đại học Texas A&M kết hợp thành công mô hình ngôn ngữ đa phương thức với bộ nhớ thị giác trên nền tảng mô-đun đa năng được xem là một bước đi mới và đầy hứa hẹn.

Triển vọng của mối quan hệ giữa con người và công nghệ

Dự án này nhận được sự hỗ trợ từ Quỹ khoa học quốc gia và không chỉ hướng đến mục tiêu cứu nạn. Phó giáo sư Isuru Godage từ Khoa công nghệ kỹ thuật và phân phối công nghiệp tại Texas A&M cho biết, tầm nhìn chủ chốt của họ là triển khai MLLM tại biên (edge). Điều này giúp cho robot có thể nhận thức tình huống ở cấp độ cao và thậm chí có khả năng phát triển "trí tuệ cảm xúc", điều trước đây từng bị cho là không thể.

"Điều này giúp thu hẹp khoảng cách tương tác giữa con người và máy móc, tạo ra một sự liên kết mượt mà", phó giáo sư Godage chia sẻ.

Tiềm năng ứng dụng của công nghệ này được đánh giá là vô cùng to lớn. Ngoài việc hỗ trợ các đội cứu hộ trong tình huống khẩn cấp, hệ thống còn có thể được triển khai tại các bệnh viện, nhà kho nhằm tối ưu hóa quy trình vận hành.

Hơn nữa, công nghệ này còn mở ra một hướng mới trong việc hỗ trợ người khiếm thị trong việc di chuyển, cũng như thực hiện các nhiệm vụ nguy hiểm như khảo sát các vùng chiến sự hoặc rà phá bom mìn, giúp giảm thiểu các rủi ro đối với con người.