Buzz
Sau khi dòng phim siêu anh hùng đã từng chiếm lĩnh màn ảnh, Hollywood giờ đây đang tìm kiếm một hình mẫu nhân vật mới. Anh hùng giờ đây quá lý tưởng để thực sự tin cậy, còn phản anh hùng lại quá u tối để có thể yêu thích.
Khi hình tượng người hùng không còn linh thiêng
Một thời, khán giả đến rạp chỉ để chứng kiến những chiến thắng hoàn hảo: Iron Man bay giữa bầu trời rực lửa, Captain America giương khiên, Superman cứu thế giới. Họ là đại diện của cái thiện, niềm tin vào việc chỉ cần đủ dũng cảm, con người sẽ vượt qua mọi bóng tối.
Nhưng thời gian đó đã qua. Khi Joker (2019) đạt hơn 1,079 tỷ USD (tương đương 26,4 nghìn tỷ đồng), trở thành bộ phim đầu tiên của thể loại gắn mác R vượt mốc tỉ đô, Hollywood nhận ra rằng khán giả không còn tin vào hình ảnh người hùng hoàn hảo nữa. Arthur Fleck, một kẻ hề cô độc, bị xã hội bỏ rơi, không chiến đấu vì công lý, chỉ mong được nhìn nhận. Và khán giả lại cảm thông với hắn hơn bất kỳ siêu anh hùng nào.
Từ đó, những biểu tượng xưa bắt đầu sụp đổ. Logan (2017) biến Wolverine thành một ông bố già nua, kiệt quệ. The Batman (2022) không còn là hình ảnh bất khả chiến bại, mà là một kẻ hoang mang giữa thiện và ác.
Cả hai bộ phim đều gặt hái thành công vang dội. The Batman thu về 772 triệu USD (khoảng 18,9 nghìn tỷ đồng), chứng minh rằng công chúng đã thay đổi khẩu vị: họ không còn tìm kiếm những anh hùng không thể đánh bại, mà là những con người yếu đuối, mệt mỏi, nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu.
Tuy nhiên, cái ác và hình tượng phản anh hùng cũng bắt đầu mất đi sức hút
Hollywood từng nghĩ rằng phản anh hùng sẽ là phương thuốc chữa lành cho thời đại thiếu niềm tin. Deadpool & Wolverine (2024) có vẻ như đã chứng minh điều đó, khi đạt 1,338 tỷ USD (khoảng 32,8 nghìn tỷ đồng), trở thành bộ phim gắn mác R có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Một tên lính đánh thuê thô tục, lầy lội và không có lý tưởng rõ ràng lại khiến khán giả yêu thích hơn cả những anh hùng lý tưởng.
Tuy nhiên, không phải ai cũng thành công khi lựa chọn con đường này.
Sau cơn sốt toàn cầu của Joker (2019), đạo diễn Todd Phillips quay lại với Joker: Folie à Deux (2024), đưa Joaquin Phoenix và Lady Gaga vào một thế giới điên loạn, nơi tình yêu và bệnh lý hòa quyện. Phim được dựng như một bản nhạc kịch tâm lý, kể về mối quan hệ đầy ám ảnh giữa Joker và Harley Quinn, vừa yêu vừa tự hủy hoại lẫn nhau. Tác phẩm thu về 676 triệu USD (khoảng 16,5 nghìn tỷ đồng) toàn cầu, thấp hơn kỳ vọng so với phần đầu, nhưng vẫn được khen ngợi về sự táo bạo và diễn xuất. Dù vậy, sự phức tạp và biểu tượng của nó lại khiến nhiều khán giả cảm thấy xa lạ.
Thunderbolts (2025), bom tấn mà Marvel đặt kỳ vọng vào đội ngũ phản anh hùng, chỉ thu về 382 triệu USD (gần 9,4 nghìn tỷ đồng), xa so với mức hòa vốn. Phim bị chỉ trích là rời rạc, nhạt nhòa và thiếu linh hồn, chứng minh rằng ‘tối màu’ không còn là công thức kỳ diệu.
Hollywood đang lạc lối giữa hai thái cực: Anh hùng sẽ phải như thế nào?
Sau hơn một thập kỷ tôn vinh hình mẫu anh hùng hoàn hảo rồi chuyển hướng sang phản anh hùng đầy gai góc, Hollywood đang đứng trước một khoảng trống giá trị. Những biểu tượng xưa không còn ánh hào quang, trong khi các nhân vật u tối nếu chỉ tập trung vào bi kịch và bạo lực mà thiếu chiều sâu thì nhanh chóng trở nên nhàm chán. Khán giả không còn bị chinh phục bởi những cực sáng hay cực tối, vì cả hai đều quá dễ đoán và thiếu sự mới mẻ.
Thực tế từ phòng vé đã chỉ ra điều đó. Một số bộ phim phá vỡ kỷ lục cho thấy nhu cầu khám phá táo bạo vẫn còn, nhưng những dự án chỉ dựa vào mô hình phản anh hùng với sắc màu u tối lại không còn đủ sức hấp dẫn. Khoảng cách giữa thành công vang dội và thất bại đáng tiếc cho thấy vấn đề không nằm ở việc nhân vật xấu hay tốt, mà là ở chiều sâu đạo đức và động cơ thuyết phục đủ để khán giả cảm thông.
Điện ảnh Mỹ vì thế đang bước vào giai đoạn tự vấn. Câu hỏi không còn là liệu có tiếp tục làm phim người hùng hay không, mà là làm thế nào để kể câu chuyện về con người trong một thời đại đầy hoài nghi. Khán giả muốn thấy những điểm yếu, sai lầm và nỗi sợ hãi, nhưng họ cũng cần hy vọng và mục đích. Khi hành trình nội tâm được dẫn dắt bởi những lựa chọn khó khăn và cái giá phải trả, thay vì chỉ dựa vào bóng tối hay kỹ xảo, niềm tin của người xem mới có thể được phục hồi.
