
Bạn có từng nghĩ rằng những gã khổng lồ trên cạn lại là những tay bơi lội tài ba? Từ cấu tạo sinh học độc đáo đến quá trình tiến hóa bất ngờ, loài voi ẩn chứa những bí mật thú vị về mối quan hệ sâu sắc với đại dương mà ít ai biết đến.
Trong thế giới tự nhiên, voi hiếm khi được liên tưởng đến những vận động viên bơi lội với khả năng thủy động lực học tuyệt vời hay thân hình khỏe mạnh, phù hợp với môi trường nước. Tuy nhiên, giống như cá voi hay hải mã - những loài thú to lớn và nhiều mỡ khác - vóc dáng đồ sộ không hề cản trở khả năng chinh phục đại dương của chúng.
Thực tế khoa học đã chứng minh rằng khả năng bơi lội và điều hướng trong nước là một đặc điểm bẩm sinh của loài voi, đóng vai trò quan trọng trong suốt quá trình tiến hóa của chúng.

Cả voi châu Phi và voi châu Á đều được công nhận là những tay bơi mạnh mẽ. Không ít lần, ta bắt gặp cảnh đàn voi hoặc một cá thể di chuyển qua các hòn đảo bằng cách bơi lội qua những vùng nước.
Ngoài mục đích di chuyển, voi cũng thường xuyên ngâm mình trong các vùng nước nông để làm mát, chăm sóc da hoặc chỉ đơn giản là vui chơi giải trí. Bí mật đằng sau khả năng nổi của loài vật khổng lồ này nằm ở dung tích phổi cực lớn và các lớp mô mỡ dày trong cơ thể, giúp chúng nổi trên mặt nước dễ dàng hơn nhiều so với những gì con người thường nghĩ.
Đặc biệt, chiếc vòi dài đặc trưng của voi đóng vai trò như một công cụ sinh tồn đắc lực, hoạt động như một ống thở chuyên dụng khi chúng di chuyển qua những vùng nước sâu và động.
Khả năng bơi lội vượt trội của loài voi thực sự khiến giới nghiên cứu phải ngạc nhiên. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Địa lý Sinh học đã trích dẫn một tài liệu lịch sử từ năm 1856, ghi lại trường hợp một con voi châu Phi bị buộc phải bơi một quãng đường lên tới 48 km (gần 30 dặm) vào Đại Tây Dương, trong một thí nghiệm được cho là không đạo đức.
Gần đây, vào năm 2016, một sự kiện tương tự cũng xảy ra khi một con voi châu Á bị dòng nước cuốn trôi và bơi cách bờ biển Ấn Độ Dương tới 16 km (gần 10 dặm). Chú voi này gặp phải tình huống nguy hiểm, chỉ có thể giữ đầu trên mặt nước một cách chật vật và dùng vòi như ống thở trước khi được Hải quân Sri Lanka cứu thoát.

Một trong những minh chứng điển hình nhất về tình yêu với nước của loài voi là câu chuyện về Rajan, chú voi đực lớn tuổi ở quần đảo Andaman. Vào những năm 1970, Rajan cùng chín con voi khác được đưa đến đây để tham gia công việc kéo gỗ.
Đến năm 2002, khi lệnh cấm khai thác gỗ được thi hành, những “công nhân” khổng lồ này phải nghỉ việc. Với Rajan, sự nghỉ hưu này lại mang đến niềm vui khi chú được cho là đã hình thành một thói quen mới mẻ: mỗi sáng, Rajan đều thong thả đi dạo xuống bãi biển và thỏa thích bơi lội trong làn nước biển trong xanh.
Tuy nhiên, những chú voi đi biển không phải là hiện tượng của thời hiện đại hay chỉ có sự tác động từ con người. Bằng chứng khảo cổ học cho thấy, hóa thạch của voi và tổ tiên chúng đã xuất hiện trên nhiều hòn đảo trên khắp thế giới, từ ngoài khơi California, Đông Nam Á cho đến Địa Trung Hải. Điều này cho thấy rằng loài voi không chỉ bị cuốn trôi do dòng hải lưu hay đi bộ qua các vùng nước cạn, mà thực sự đã chủ động tìm đến các vùng biển.
Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, voi hiện đại có nguồn gốc từ những tổ tiên bán thủy sinh, những loài động vật đã tuyệt chủng có hình dạng giống hải mã cổ đại. Thông qua việc phân tích thành phần hóa học trong răng voi cổ đại, các nhà khoa học đã xác định được rằng chúng dành phần lớn thời gian trong ngày dưới nước và ăn các loại thực vật thủy sinh.
Điều này cũng giúp làm rõ mối quan hệ gần gũi giữa loài voi và bộ Sirenia (gồm các loài động vật có vú sống dưới nước như bò biển và lợn biển). Dù ngày nay, voi không còn được xếp vào nhóm động vật bán thủy sinh, nhưng rõ ràng bơi lội là một bản năng tự nhiên đã ăn sâu vào máu của loài vật này.
