
Phát hiện này có thể mở ra một tương lai mới đầy triển vọng cho nhân loại.
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Cát Lâm đã phát hiện ra các ống nano carbon đơn trong mẫu đất được mang về từ mặt tối của Mặt Trăng trong sứ mệnh Chang'e-6 của Trung Quốc vào năm 2024.
Cho đến thời điểm hiện tại, người ta vẫn nghĩ rằng các ống nano carbon chỉ có thể được tạo ra trong các phòng thí nghiệm hiện đại, tiên tiến.
Trước đây, người ta cho rằng việc hình thành các ống nano có cấu trúc cực kỳ phức tạp này là điều không thể xảy ra một cách tự nhiên. South China Morning Post (SCMP) đưa tin rằng đây là bằng chứng đầu tiên khẳng định tự nhiên có khả năng tạo ra các cấu trúc nano tinh vi này.
Phát hiện này mở ra cơ hội cho các sứ mệnh không gian tương lai, nơi đất từ các hành tinh khác có thể được biến đổi thành các vật liệu tiên tiến phục vụ cho việc khám phá không gian sâu.
Điều kiện khắc nghiệt của Mặt Trăng
Cấu trúc ống nano carbon đơn thành này lần đầu tiên được tạo ra trong phòng thí nghiệm vào những năm 1990. Trên Trái Đất, việc sản xuất chúng đòi hỏi môi trường buồng chân không, nhiệt độ phải được kiểm soát chính xác và sử dụng các chất xúc tác kim loại đặc biệt như niken hoặc coban.
Với độ bền cao và khả năng dẫn điện vượt trội, vật liệu này trở thành yếu tố quan trọng trong các công nghệ tiên tiến như màn hình cảm ứng và pin hiệu suất cao.
Trên Mặt Trăng, các ống nano được hình thành qua một quá trình phức tạp. Quá trình này có thể được kích hoạt bởi nhiệt độ từ các vụ va chạm của vi thiên thạch, hoạt động núi lửa và bức xạ gió mặt trời.
"Cụ thể, các ống nano carbon đơn thành (single-walled CNTs) đã được phát hiện trong các mẫu vật Mặt Trăng CE-6, được hình thành qua các vụ va chạm của vi thiên thạch và quá trình xúc tác do sắt (Fe) thúc đẩy dưới ảnh hưởng của các hoạt động núi lửa ban đầu và bức xạ gió mặt trời trên bề mặt Mặt Trăng," các chuyên gia trong dự án giải thích.

Sử dụng tài nguyên không gian tại chỗ
Các nhà khoa học đã sử dụng kính hiển vi độ phân giải cao để xác định các ống nano carbon đơn thành trong các mảnh đất nhỏ từ Mặt Trăng, đặc biệt là tập trung xung quanh những vết sẹo do va chạm của vi thiên thạch.
Những cấu trúc này được hình thành khi các va chạm tốc độ cao làm bốc hơi carbon từ gió mặt trời và thiên thạch. Khi khí này nguội đi nhanh chóng, các hạt sắt cục bộ đóng vai trò là chất xúc tác, kết nối các nguyên tử thành các ống thay vì tạo thành muội than như thông thường.
Các ống nano carbon nhiều lớp tự nhiên xuất hiện trên Trái Đất trong than đá, băng và tro lửa, hình thành do quá trình làm nguội nhanh. Tuy nhiên, các ống nano carbon đơn lớp, tuy đơn giản nhưng dễ vỡ, từ lâu đã được coi là không thể hình thành mà không có sự can thiệp của con người.
Sự hiện diện của đất Mặt Trăng chứng minh rằng môi trường không gian khắc nghiệt có thể hoạt động như những nhà máy nano tự nhiên, mở ra khả năng sử dụng tài nguyên từ Mặt Trăng để chế tạo thiết bị điện tử trong tương lai.
Nếu các ống nano này đã có sẵn, những người định cư trên Mặt Trăng trong tương lai có thể không cần phải vận chuyển các cảm biến hay linh kiện pin đắt đỏ từ Trái Đất.
Việc phát hiện ra carbon và con đường hình thành của nó đã làm rõ thêm một ứng dụng tiềm năng của đất Mặt Trăng, đặt nền tảng cho các sứ mệnh thám hiểm không gian sâu và việc sử dụng tài nguyên Mặt Trăng.
Hơn nữa, quan sát cách tự nhiên tạo ra các vật liệu này trong điều kiện khắc nghiệt và ô nhiễm có thể cung cấp những ý tưởng mới cho các kỹ sư về cách sản xuất ống nano rẻ hơn trên Trái Đất.
