Khám phá những điều thú vị về loài cáo Bắc Cực: Không chỉ có bộ lông trắng muốt như tuyết, loài động vật này còn sở hữu một biến thể hiếm hoi mang màu "xanh" đầy bí ẩn.

Trong tưởng tượng của nhiều người, cáo Bắc Cực luôn gắn liền với bộ lông trắng như tuyết, giúp chúng hòa nhập hoàn hảo vào khung cảnh băng giá.

Bắc Cực là nơi sinh sống của những loài động vật có khả năng chịu đựng cực kỳ khắc nghiệt, và cáo Bắc Cực (Vulpes lagopus) là minh chứng rõ ràng cho khả năng thích nghi tuyệt vời này. Chúng nổi bật với khả năng thay đổi màu lông theo mùa: trắng tinh khiết vào mùa đông và chuyển sang màu xám đen khi hè đến để tránh kẻ săn mồi.

Tuy nhiên, tự nhiên luôn có những ngoại lệ thú vị. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện một biến thể hình thái độc đáo, được gọi là "cáo xanh" (blue morph).

Khám phá màu xanh huyền bí

Thực tế, tên gọi "cáo xanh" có thể gây ra sự nhầm lẫn. Bộ lông của chúng không có màu xanh biển như nhiều người nghĩ, mà thực chất là một sắc thái nâu lạnh hoặc xám đá phiến (slate grey). Điều đặc biệt là loài cáo này giữ nguyên màu sắc sẫm tối đó suốt cả năm, không thay đổi theo mùa như những cá thể cáo trắng khác.

Về phân bố địa lý, biến thể này không phải là hiện tượng ngẫu nhiên. Ở những khu vực trong đất liền, tỷ lệ cáo xanh chỉ chiếm khoảng 1%, trong khi ở các khu vực ven biển hoặc hải đảo, tỷ lệ này dao động từ 1% đến 5%.

Ở những vùng đất ít tuyết phủ và nhiều đá sỏi như bờ biển Iceland, Greenland hay quần đảo Aleutian, loài cáo xanh có sự hiện diện đặc biệt dày đặc. Tại những khu vực này, bộ lông xám đá của chúng trở thành lớp ngụy trang hoàn hảo, giúp chúng hòa nhập vào môi trường đất đá khắc nghiệt ven biển.

Nghịch lý về khả năng sinh tồn

Một nghiên cứu kéo dài 11 năm tại Na Uy, công bố vào năm 2017, đã mang đến những phát hiện gây sốc về khả năng sinh tồn của loài cáo xanh. Khác với giả thuyết cho rằng bộ lông sẫm màu sẽ dễ khiến chúng bị phát hiện trên nền tuyết, kết quả cho thấy cáo xanh trưởng thành lại có tỷ lệ sinh sản và sống sót cao hơn cáo trắng.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, tại khu vực nghiên cứu ở Na Uy, áp lực từ các loài săn mồi tự nhiên khá thấp. Khi mối đe dọa bị ăn thịt giảm, lợi thế ngụy trang của bộ lông trắng không còn là yếu tố quan trọng nhất. Điều này giúp các đặc điểm sinh lý khác của loài cáo xanh phát huy hiệu quả.

Nghiên cứu cho thấy, các cá thể cáo xanh non có khả năng chịu lạnh vượt trội hơn hẳn so với cáo trắng, mặc dù chúng lại kém hơn trong việc chịu đựng nhiệt độ cao. Dữ liệu này dẫn đến một kết luận quan trọng: màu lông mặc dù là đặc điểm nổi bật, nhưng chính các yếu tố hành vi và sinh lý ẩn sâu bên trong mới là yếu tố quyết định sự sinh tồn của loài này trong môi trường hoang dã.