Buzz
Những giải đua danh tiếng như Grand Prix, Le Mans hay Công thức 1 ngày nay đều bắt nguồn từ cuộc đua mang tính lịch sử này.
Ngày 22/7/1894 đánh dấu bước ngoặt khi thế giới vẫn quen thuộc với tiếng vó ngựa thì nước Pháp đã chứng kiến sự kiện đặc biệt: cuộc đua xe hơi đầu tiên dài 126km từ Paris tới Rouen, do tờ Le Petit Journal khởi xướng.
Đây không đơn thuần là cuộc thi tốc độ mà chính là bước đệm quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô hiện đại, nơi những cỗ máy bốn bánh bắt đầu viết nên trang sử mới cho giao thông nhân loại.
Cuối thế kỷ 19, ý tưởng về phương tiện tự hành không cần ngựa kéo vẫn là khái niệm xa lạ, thậm chí bị xem là viển vông. Khi Le Petit Journal công bố tổ chức cuộc thi xe động cơ, công chúng đã phản ứng với đủ cung bậc từ tò mò đến ngờ vực.
Ban tổ chức khẳng định mục đích cuộc đua nhằm chứng minh khả năng vận hành ổn định và an toàn của xe cơ giới mà không cần tới sức kéo từ động vật.
Sự kiện thu hút 102 phương tiện đăng ký tham dự với đa dạng loại hình từ xe hơi nước, xe xăng dầu đến cả xe khí nén, nhưng chỉ 25 chiếc vượt qua kiểm tra kỹ thuật để vào vòng chính thức.
Những phương tiện tham gia cuộc đua mang dáng vẻ kỳ quặc đủ loại, từ mẫu xe giống cỗ xe ngựa có gắn ống xả khói đến những phiên bản ba bánh với động cơ thử nghiệm. Lúc này chưa có tiêu chuẩn thiết kế nào - mỗi chiếc xe đều là sản phẩm của trí tưởng tượng phong phú trong kỷ nguyên mới.
Rạng sáng ngày 22/7, các thí sinh bắt đầu hành trình từ Porte Maillot ở ngoại ô Paris hướng về Rouen xa xôi. Dù đây không phải cuộc đua tốc độ thuần túy (yếu tố an toàn và kiểm soát xe được đánh giá cao), không khí tại điểm xuất phát vẫn sôi động như ngày hội lớn.
Hàng nghìn người hiếu kỳ đứng dọc hai bên đường chiêm ngưỡng những 'cỗ máy không ngựa' lần đầu xuất hiện. Đường đua gồ ghề với mặt đường đất lầy lội cùng nhiều đoạn trơn trượt đã thử thách khả năng của cả tay lái lẫn phương tiện.
Dù nhiều xe phải bỏ cuộc giữa chừng do trục trặc kỹ thuật hay quá nhiệt, một số mẫu xe đã chứng minh được ưu thế vượt trội. Comte Jules-Albert de Dion về đích đầu tiên trên chiếc De Dion-Bouton chạy hơi nước, hoàn thành chặng đua trong 6 giờ 48 phút.
Tuy nhiên, do yêu cầu thêm người vận hành nồi hơi, mẫu xe này không đạt tiêu chí 'vận hành đơn giản và an toàn' nên bị loại khỏi danh sách đoạt giải cao nhất.
Vinh quang chính thức thuộc về hai mẫu xe Peugeot và Panhard & Levassor sử dụng động cơ đốt trong Daimler. Chiến thắng này đánh dấu sự lên ngôi của động cơ đốt trong trước công nghệ hơi nước, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành xe hơi. Sự kiện đã chứng minh tiềm năng thực sự của phương tiện cơ giới, vượt qua mọi rào cản kỹ thuật và định kiến xã hội.
Cuộc đua Paris-Rouen 1894 còn có ý nghĩa đặc biệt khi đặt nền móng cho các giải đua xe thể thao sau này. Những sự kiện lừng danh như Grand Prix, Le Mans hay Công thức 1 đều bắt nguồn từ cuộc đua mang tính lịch sử này. Nó cũng thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của ngành công nghiệp ô tô Pháp và châu Âu, khi ngày càng nhiều hãng xe ra đời đáp ứng nhu cầu xã hội về phương tiện hiện đại.
Trong tâm thức đại chúng ngày nay, khi nhắc về lịch sử ngành ô tô, các thương hiệu đình đám như Ford, Mercedes-Benz hay Ferrari thường chiếm vị trí ưu tiên. Thế nhưng, ít người nhận ra rằng chính giải đua Paris-Rouen 1894 mới thực sự là viên đá góc tảng cho mọi phát triển sau này.
Sự kiện lịch sử này không đơn thuần là cuộc đua tốc độ, mà còn là lời tuyên ngôn về sự khởi đầu của kỷ nguyên xe không ngựa - một cuộc cách mạng sẽ thay đổi vĩnh viễn bộ mặt giao thông nhân loại. Trên con đường đầy bụi năm ấy, bánh xe đầu tiên của kỷ nguyên mới đã lăn bánh, mở ra một tương lai không gì có thể cản bước.
