Từ lâu, người ta đã nhắc đến cõi âm với những linh hồn và các hiện tượng tâm linh huyền bí, nhưng không phải ai cũng tin vào chúng, vì có những người cả đời chưa từng thấy ma. Họ cho rằng đó chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng hoặc mê tín.
Nguyên nhân khiến một số người có khả năng nhìn thấy cõi âm trong khi người khác lại không, đã được giải thích bởi Mytour trước đây. Tuy nhiên, đây vẫn là một chủ đề thu hút sự chú ý và tò mò của nhiều người.
Hiện tượng nhìn thấy "người cõi âm" (linh hồn, vong) thường được lý giải từ hai góc nhìn chủ yếu: tâm linh (niềm tin tôn giáo) và khoa học (tâm lý học, thần kinh học).

1. Phân tích chi tiết hiện tượng
1.1 Góc nhìn từ Tâm linh và Phật giáo
Những câu chuyện như linh hồn bị chết oan hiện về báo mộng cho người thân, để họ đi tìm xác và chôn cất; một người mới mất vì bệnh tật, xuất hiện trong giấc mơ của người thân nhờ lấy thuốc chôn xuống cho mình; đôi khi họ còn nhắn nhủ người thân rằng họ đang đói khát và cần cơm ăn, áo mặc… những câu chuyện như vậy đã được nhiều người chia sẻ.
Những hiện tượng kỳ lạ này xảy ra khá thường xuyên, khiến ngay cả những người không tin cũng đôi khi bắt đầu hoài nghi.
Về mặt Phật giáo, theo giáo lý, con người không chỉ có cõi Người hay Súc sinh mà còn tồn tại nhiều chúng sinh trong các cõi khác nhau như cõi Trời, A-tu-la, Địa ngục, Ngạ quỷ.
Điều này có nghĩa là tồn tại những thực thể vô hình mà chúng ta không thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng chúng vẫn hiện hữu.
Có thể nói, chỉ có Đức Phật mới có thể thấu hiểu vũ trụ này một cách toàn diện, không phải ai cũng có thể đạt đến sự hiểu biết đó như Người.
Chúng ta có thể tin hay không, vì không phải ai cũng đủ khả năng để nhìn thấy những điều như vậy. Hơn nữa, Đức Phật cũng không ép buộc ai phải tin vào những gì Người giảng, mà để cho mỗi người tự mình chứng ngộ khi đủ duyên.
Còn khi nói về “thế giới cõi âm”, đó là cách chúng ta phân biệt với “thế giới cõi dương”. Cõi dương là cõi của người sống, cõi ban ngày, còn cõi âm là cõi của người đã khuất, cõi ban đêm, nơi mà những linh hồn đã chết thường xuyên xuất hiện trong những hình ảnh mơ hồ.
Những linh hồn chết bất đắc kỳ tử, những chiến sĩ hy sinh trên chiến trường, hay những người bị chết oan uổng, thường không thể siêu thoát, vì vậy vẫn lẩn quẩn trong thế gian, vương vấn cõi trần. Đó chính là thân trung ấm – trạng thái giữa cái chết và sự tái sinh.
Không phải ai cũng có thể nhìn thấy các vong linh này, vì tất cả đều phải dựa vào duyên nghiệp. Việc nhìn thấy hoặc nghe thấy người âm là do cơ duyên, khả năng tâm linh (thông linh) hoặc do người âm đang cố gắng liên lạc, giúp đỡ. Vì vậy, không phải ai cũng có thể thấy được.
1.2 Góc nhìn từ Khoa học và Tâm lý học
Ảo giác do căng thẳng: Khi một người rơi vào tình trạng căng thẳng cực độ, thiếu ngủ hoặc bị sốc tâm lý (mất người thân), não bộ có thể tạo ra những hình ảnh hoặc âm thanh không có thật, hiện tượng này được gọi là ảo giác.
2. Những điều cần lưu ý khi gặp người cõi âm
2.1 Lưu ý trong giai đoạn 49 ngày sau khi qua đời

Trong Kinh Địa Tạng có viết: "Thần hồn người chết chưa được thọ sanh, trong bốn mươi chín ngày vẫn luôn trông ngóng thân quyến tu tạo phước lành để cứu giúp".
Điều này có nghĩa là những linh hồn này khó có thể tự cứu chính mình, chỉ khi có người thân tạo phước và hồi hướng cho họ trong khoảng thời gian 49 ngày thì họ mới có cơ hội siêu thoát. Việc này giúp khai mở trí tuệ, giúp họ dễ dàng chuyển kiếp hơn.
Đây là lý do vì sao các gia đình thường nhờ những người tu hành tổ chức các buổi lễ cầu siêu, tụng kinh, quy y cho người đã khuất trong vòng 49 ngày để giúp linh hồn của họ thoát khỏi trần thế và được an nghỉ ở cõi lành.
Kinh Địa Tạng có ghi: "Thân quyến của người lâm chung cần phải chuẩn bị lễ vật, tụng đọc Tôn kinh, niệm danh hiệu Phật và Bồ Tát, tu tạo phúc lành để giúp người chết thoát khỏi các đường ác, ma quái và ác thần đều phải lui tan".
Quan trọng nhất là trong thời gian này, không nên sát sinh để cúng lễ hay mời người khác ăn uống đồ mặn, để tránh tạo nghiệp nặng thêm cho người đã mất.
Kinh Địa Tạng cũng dạy: "Vào ngày lâm chung, thân quyến phải hết sức cẩn thận, không được giết hại hay tạo nghiệp duyên xấu, cũng không được cúng tế Quỷ, Thần, cầu ma quái, vì những hành động đó không đem lại lợi ích cho người chết, mà chỉ làm tăng thêm tội nghiệp cho người đã khuất".
Sự thành tâm và lòng thành kính của người thân chính là yếu tố quan trọng nhất, không nhất thiết phải tổ chức lễ lớn.
2.2 Tập trung hồi hướng công đức cho người đã khuất
Ma là những chúng sinh đang ở giai đoạn "Thân trung ấm" sau khi qua đời. Họ vẫn còn vương vấn những gì chưa thể buông bỏ, có thể là tình cảm yêu thương hay oán hận, mong muốn báo thù, hoặc vì còn lưu luyến thân xác mà chưa tìm được thân thể mới để tái sinh...
Thân trung ấm này chỉ có thể thu hút chúng ta khi chúng ta ở trong trạng thái năng lượng thấp, tức là năng lượng âm. Ngược lại, khi chúng ta duy trì trạng thái tinh thần lạc quan, năng lượng tích cực, sẽ có năng lượng bảo vệ, khiến ma quái không dám lại gần.
Tuy nhiên, khi ai đó nhìn thấy ma, tâm lý thông thường là hoảng sợ và lo lắng. Nhưng nếu hiểu rằng họ đang ở trong thân trung ấm và cần sự giúp đỡ, chúng ta có thể hỗ trợ họ trong khả năng của mình.
Vì vậy, khi gặp người cõi âm, một điều quan trọng là giữ bình tĩnh, đừng để nỗi sợ chi phối tâm lý, và sau đó thực hiện những việc thiện, tụng kinh để hồi hướng công đức cho họ.
