Buzz
Một cơ duyên kỳ lạ đã giúp người chăn cừu phát hiện hóa thạch xương đùi khổng lồ dài hơn hai mét dưới lòng đất. Từ dấu hiệu này, các nhà cổ sinh vật học đã khai quật thành công loài khủng long đồ sộ nhất hành tinh.
Năm 2012, tại vùng đất Patagonia rộng lớn ở Argentina, một sự kiện tình cờ đã làm thay đổi hoàn toàn cách nhân loại nhìn nhận về sinh vật thời tiền sử. Người chăn cừu Aurelio Hernández, trong lúc tìm bầy cừu lạc khỏi đồng cỏ quen thuộc, đã phát hiện một khúc xương khổng lồ nhô lên khỏi mặt đất.
Khúc xương đồ sộ đến mức bề ngang vượt qua cả thân người đàn ông. Patagonia vốn nổi tiếng là kho tàng hóa thạch tự nhiên, và theo quy định, Aurelio Hernández ngay lập tức thông báo sự việc cho bảo tàng cổ sinh vật học Egidio Feruglio tại Trelew.
Phát hiện tình cờ vào năm 2012 tại Patagonia, Argentina đã dẫn tới việc khai quật hóa thạch xương đùi khủng long khổng lồ dài 2,38 mét.
Mặc dù người nông dân báo cáo chi tiết, ban đầu bảo tàng tỏ ra thờ ơ do số lượng tin báo hằng năm quá nhiều và độ xác thực thấp. Phải mất cả năm sau, một phái đoàn chuyên gia do nhà cổ sinh vật học Diego Pol dẫn đầu mới chính thức tới khu vực này.
Khi tận mắt chứng kiến khúc xương nguyên vẹn và khổng lồ, Diego Pol không giấu nổi sự hối tiếc vì chậm trễ. Nhóm nghiên cứu ngay lập tức nhận ra đây là di tích của một loài Titanosaur và bắt đầu chiến dịch khai quật cẩn trọng.
Quá trình tách lớp đất đá bao quanh hóa thạch kéo dài trọn một tuần. Khúc xương đùi hiện ra với chiều dài 2,38 mét đầy ấn tượng. Nhận thấy tầm vóc phi thường của sinh vật đang ngủ say dưới lớp bụi thời gian, Diego Pol đã huy động thêm nguồn lực từ khắp nơi trên thế giới.
Đội ngũ chuyên gia túc trực tại hiện trường suốt 18 tháng, tỉ mỉ khai quật từng lớp trầm tích. Nỗ lực phi thường này được đền đáp bằng thành tựu chưa từng có: 150 mảnh xương hóa thạch thuộc về 6 cá thể khủng long khổng lồ. Kỳ diệu hơn, tất cả các bộ xương đều thuộc cùng một loài hoàn toàn mới.
Sau 18 tháng miệt mài, các chuyên gia đã khai quật 150 mảnh xương từ 6 cá thể của cùng một loài mới, đạt mức độ hoàn chỉnh kỷ lục lên tới 70%.
Sự kiện phi thường này đã gây chấn động giới học thuật toàn cầu khi công bố vào năm 2014. Đến năm 2017, loài khủng long khổng lồ này được đặt tên Patagotitan mayorum, tri ân vùng đất Patagonia và gia đình Mayo, những người đã bảo vệ kho báu lịch sử này.
Theo các chuyên gia, khủng long Patagotitan sinh sống vào đầu kỷ Phấn trắng, khoảng 100 triệu năm trước, xuất hiện sớm hơn nhiều so với thời kỳ thống trị của khủng long bạo chúa và khủng long ba sừng nổi tiếng cuối kỷ Phấn trắng.
Giá trị cốt lõi không thể thay thế của hóa thạch Patagotitan là tỷ lệ hoàn chỉnh đạt 70%. Cấu trúc chi trước, chi sau, xương đuôi và cổ đều được bảo tồn rõ nét, cho phép giới khoa học lập bản đồ hình thái chi tiết và đưa ra những số liệu gây ấn tượng.
Cá thể Patagotitan lớn nhất khai quật có chiều dài tới 40 mét và trọng lượng khổng lồ 77 tấn, tương đương 14 con voi châu Phi cộng lại. Các ước tính thận trọng hơn vẫn xếp loài này ở mức 30 - 40 mét chiều dài và 55 - 77 tấn trọng lượng cơ thể.
Loài khủng long ăn thực vật này được đặt tên Patagotitan mayorum vào năm 2017, sinh sống đầu kỷ Phấn trắng, sở hữu chiều dài lên tới 40 mét và trọng lượng khổng lồ 77 tấn.
Với thân hình khổng lồ như vậy, Patagotitan cần một lượng thức ăn cực lớn mỗi ngày. May mắn thay, cao nguyên Patagonia thời bấy giờ là vùng đồng bằng ngập lụt màu mỡ, với những dòng sông uốn lượn, khí hậu ấm áp và hệ sinh thái đa dạng phong phú.
Nhờ chiếc cổ dài đặc trưng, chúng dễ dàng chạm tới tán lá cao nhất của các loài thân gỗ khổng lồ, đồng thời cúi xuống để quét sạch các bụi dương xỉ, cây tuế và các loài thực vật có hoa nguyên thủy. Kích thước khổng lồ mang lại lợi thế sống còn, nhưng cũng buộc chúng phải ăn liên tục gần như cả ngày để duy trì năng lượng.
Khủng long Patagotitan sống theo bầy đàn nhằm đối phó với các loài thú săn mồi, đồng thời tận dụng tối đa nguồn sinh thái phong phú để duy trì cơ thể đồ sộ.
Việc phát hiện 6 cá thể cùng tại một địa điểm là bằng chứng quan trọng cho thấy loài này duy trì tập tính sống theo bầy đàn. Sự gắn kết cộng đồng là yếu tố sống còn giúp chúng tự vệ trước những kẻ săn mồi khổng lồ như khủng long Giganotosaurus.
Hơn nữa, tập tính sinh sản tập thể với mỗi ổ đẻ từ 15 - 40 quả trứng phản ánh chiến lược duy trì nòi giống dựa trên số lượng, nhằm đối phó với những rủi ro tử thần trong thế giới tiền sử khắc nghiệt.
Dù khối lượng khủng long Argentinosaurus được ước tính nhỉnh hơn, nhưng độ nguyên vẹn vượt trội của dữ liệu khiến Patagotitan trở thành ứng viên đáng tin cậy nhất cho danh hiệu sinh vật lớn nhất trong lịch sử.
Sự xuất hiện của khủng long Patagotitan đã khơi dậy một cuộc tranh luận sôi nổi trong giới học thuật về danh hiệu loài khủng long lớn nhất lịch sử. Trước đó, vị trí này thường được mặc định thuộc về khủng long Argentinosaurus, sinh vật ước tính nặng từ 90 - 100 tấn.
Tuy nhiên, lập luận này dựa trên cơ sở khá mong manh, bởi hóa thạch Argentinosaurus rất rời rạc, chỉ gồm 6 đốt sống lưng và 5 đốt sống cùng, dẫn đến nhiều nghi ngờ trong quá trình suy đoán. Ngược lại, bộ xương Patagotitan nguyên vẹn đến 70% cung cấp nền tảng dữ liệu vững chắc, đáng tin cậy và thuyết phục hoàn toàn.
Dù danh hiệu sinh vật nặng nhất vẫn còn là ẩn số, di sản nguyên vẹn của Patagotitan chắc chắn trở thành biểu tượng trường tồn, một cột mốc vĩ đại trong lịch sử mà giới cổ sinh vật học khó có thể vượt qua.
