Buzz
(Mytour) Trong cuộc đời, ngoài gia đình, việc tìm được một tri kỷ đích thực là điều vô cùng quý giá. Cùng khám phá quan điểm của Đức Phật về tiêu chuẩn của một người bạn chân chính.
1. Tiêu chuẩn vàng để nhận diện bạn tốt - bạn xấu theo lời Phật dạy
Chân lý của Đức Phật về bản chất của tình bạn đích thực
Trong Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt, Đức Phật đã khẳng định tầm quan trọng của việc kết giao với người tốt: "Hãy thân cận bậc hiền nhân, xa lánh kẻ xấu ác. Gần gũi bạn lành, ta sẽ đạt tới giác ngộ."
Vì sao bạn tốt lại có ý nghĩa lớn lao như vậy? Lời dạy của Đức Phật về tiêu chuẩn của người bạn chân chính được minh họa qua một câu chuyện giàu ý nghĩa:
Thuở xưa, có chú lừa luôn bám theo một con ngựa. Nó bắt chước mọi hành động của ngựa từ cách ăn uống đến di chuyển. Ngựa đi trăm dặm, lừa theo trăm dặm. Ngựa đi ngàn dặm, lừa cũng không rời nửa bước.
Dần dần, từ bộ lông, dáng vẻ cho đến tiếng hí đều trở nên giống hệt ngựa.
Dần dần, từ bộ lông, dáng vẻ cho đến tiếng hí đều trở nên giống hệt ngựa.
Sau đó, chú lừa này lại chuyển sang sống cùng đàn lừa khác. Nó bắt đầu noi theo thói quen của những con lừa trong đàn.
Đi đâu làm gì cũng bắt chước y hệt. Cuối cùng, mọi cử chỉ, hành vi của nó đều trở nên giống đàn lừa, chẳng còn chút nào giống ngựa nữa.
Đi đâu làm gì cũng bắt chước y hệt. Cuối cùng, mọi cử chỉ, hành vi của nó đều trở nên giống đàn lừa, chẳng còn chút nào giống ngựa nữa.
Bài học từ câu chuyện này thật rõ ràng: Gần gũi bạn hiền, ta sẽ ngày càng hoàn thiện; thân cận kẻ xấu, ta dễ bị nhiễm thói hư tật xấu, trở nên biếng nhác và lạc lối trên đường đời.
Qua đó có thể thấy tầm quan trọng của việc kết giao với người tốt. Nhưng làm sao để nhận biết đâu là bạn tốt? Và tiêu chuẩn nào để chọn bạn mà chơi?
Đức Phật từng chỉ rõ đặc điểm phân biệt giữa bạn chân chính và kẻ xấu:
2. Nhận diện bốn kiểu bạn xấu theo quan niệm nhà Phật
Hạng thứ nhất là kẻ chỉ biết vơ vét. Họ kết thân với bạn chỉ để chiếm đoạt tài sản, là những kẻ khiến phúc khí của bạn tiêu tan nhanh chóng.
Cho họ một chút, họ đòi hỏi gấp bội. Bề ngoài tỏ ra nịnh nọt phục tùng, nhưng thực chất chỉ vì mưu cầu lợi ích riêng. Đức Phật dạy rằng những kẻ như vậy không phải bạn bè mà chính là kẻ thù.
Cho họ một chút, họ đòi hỏi gấp bội. Bề ngoài tỏ ra nịnh nọt phục tùng, nhưng thực chất chỉ vì mưu cầu lợi ích riêng. Đức Phật dạy rằng những kẻ như vậy không phải bạn bè mà chính là kẻ thù.
Nhóm người thứ hai thường được mệnh danh là 'kẻ khoác lác'. Trong ngôn ngữ đương đại, họ là những kẻ giả tạo sự ngay thẳng và hào phóng nhưng thực chất chỉ thích phô trương.
Kiểu bạn này hay hứa hẹn 'Có gì khó khăn cứ tìm mình', nhưng khi hoạn nạn thực sự, bạn sẽ chẳng bao giờ bắt gặp bóng dáng họ đâu.
Sau khi cơn bão qua đi, họ sẽ giả vờ ngạc nhiên: 'Sao không tìm mình sớm? Khách sáo quá!'. Nếu may mắn gặp được, họ chẳng những không giúp đỡ mà còn đưa ra trăm lý do từ chối, thậm chí còn ngăn cản bạn theo đuổi mục tiêu.
Kiểu bạn này hay hứa hẹn 'Có gì khó khăn cứ tìm mình', nhưng khi hoạn nạn thực sự, bạn sẽ chẳng bao giờ bắt gặp bóng dáng họ đâu.
Sau khi cơn bão qua đi, họ sẽ giả vờ ngạc nhiên: 'Sao không tìm mình sớm? Khách sáo quá!'. Nếu may mắn gặp được, họ chẳng những không giúp đỡ mà còn đưa ra trăm lý do từ chối, thậm chí còn ngăn cản bạn theo đuổi mục tiêu.
Nhóm thứ ba là những kẻ luôn nói ngọt ngào trước mặt, gật đầu đồng ý với mọi ý kiến của bạn, không bao giờ chỉ ra lỗi sai khi bạn mắc phải, không ủng hộ khi bạn có quyết định đúng đắn, và thường xuyên tán dương bạn trước đám đông nhưng sau lưng lại buông lời gièm pha.
Theo lời Đức Phật, những kẻ như vậy tuy mang danh bạn bè nhưng thực chất là kẻ thù nguy hiểm.
Theo lời Đức Phật, những kẻ như vậy tuy mang danh bạn bè nhưng thực chất là kẻ thù nguy hiểm.
Nhóm người thứ tư được xem là bạn bè nhưng chỉ chăm chăm vào chuyện ăn uống, luôn rủ rê bạn la cà quán xá, vui chơi hưởng lạc thay vì cùng nhau phấn đấu.
Đức Phật dạy rằng những người bạn như thế không phải bạn thật sự, mà chính là những kẻ thù tiềm ẩn.
Qua đó, ta thấy Đức Phật đã phân tích vô cùng tinh tế các trường hợp 'tưởng bạn hóa thù'. Vậy đâu mới là tiêu chuẩn của tình bạn chân chính?
Đức Phật dạy rằng những người bạn như thế không phải bạn thật sự, mà chính là những kẻ thù tiềm ẩn.
Qua đó, ta thấy Đức Phật đã phân tích vô cùng tinh tế các trường hợp 'tưởng bạn hóa thù'. Vậy đâu mới là tiêu chuẩn của tình bạn chân chính?
3. Những mẫu hình bạn tốt qua lăng kính Phật giáo
Nhóm đầu tiên là những người luôn sẵn sàng tương trợ, giúp đỡ bạn vượt qua nghịch cảnh, bảo vệ bạn trước hiểm nguy, hỗ trợ tài chính khi bạn cần, và chăm sóc tận tình khi bạn ốm đau hay say xỉn. Theo lời Đức Phật, đây chính là mẫu hình bạn bè chân chính.
Nhóm thứ hai bao gồm những người biết đồng cam cộng khổ, sẻ chia mọi niềm vui nỗi buồn, luôn thành thật và không quay lưng khi bạn sa cơ lỡ vận, xem việc của bạn như việc của chính mình. Đức Phật khẳng định đây mới là tình bạn đích thực.
Nhóm thứ ba là những người luôn đưa ra lời khuyên hữu ích, chỉ dẫn cách tránh xa điều xấu, hướng dẫn lựa chọn đúng đắn, giải đáp mọi thắc mắc và nâng cao đạo đức cùng sự tu dưỡng cho bạn. Đức Phật gọi đó là những người bạn chân chính.
Nhóm thứ tư là người biết đồng cảm sâu sắc, vui với niềm vui của bạn, không vui khi bạn gặp bất hạnh, bảo vệ bạn khỏi lời gièm pha, và biết trân trọng khi bạn được khen ngợi. Lời Phật dạy khẳng định đây chính là bạn tốt.
Nhiều người lầm tưởng Phật giáo chỉ chú trọng tu hành xuất thế, ít đề cập đến cách sống đời thường, nên xem đây như phương pháp bổ trợ. Nhiều Phật tử cũng đồng quan điểm.
Thực tế đây là ngộ nhận đáng tiếc. Kinh điển Phật giáo chứa đựng nhiều bài học về ứng xử thế tục. Mong mọi người có nhận thức đúng đắn.
Đừng bỏ lỡ những thông tin hấp dẫn sau đây:Thực tế đây là ngộ nhận đáng tiếc. Kinh điển Phật giáo chứa đựng nhiều bài học về ứng xử thế tục. Mong mọi người có nhận thức đúng đắn.
