Câu chuyện về chú chó Rosie không chỉ là hành trình cứu sống một thú cưng mà còn là minh chứng sống động cho tiềm năng to lớn của việc áp dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ mRNA trong y học cá nhân hóa, lĩnh vực đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ giới khoa học.
Vào năm 2019, Paul Conyngham - doanh nhân công nghệ tại Sydney - đã nhận nuôi Rosie, một chú chó lai staffy-shar pei bị bỏ rơi trong bụi rậm. Niềm vui không kéo dài khi đến năm 2024, Rosie được chẩn đoán mắc ung thư tế bào mast ác tính.
Dù Conyngham đã đầu tư nhiều vào các liệu pháp thú y truyền thống như hóa trị và phẫu thuật, các khối u vẫn không thuyên giảm. Trước nguy cơ mất đi người bạn bốn chân thân thiết, ông quyết định vận dụng kiến thức AI của mình để tìm kiếm con đường điều trị khác.
Hành trình bắt đầu khi Conyngham dùng để khám phá các phương pháp điều trị tiềm năng. Sau khi chatbot gợi ý liệu pháp miễn dịch, ông liên hệ với Trung tâm Di truyền học Ramaciotti tại Đại học New South Wales (UNSW) để yêu cầu giải trình tự DNA cho Rosie. Phó Giáo sư Smith từ trung tâm cho biết đây là yêu cầu hiếm nhưng mang tính bước ngoặt, vì giải trình tự DNA giúp bản đồ hóa khối u và xác định chính xác các đột biến thúc đẩy bệnh. Theo báo The Australian, chi phí cho quá trình này khoảng 3.000 đô la.
Với vai trò chuyên gia AI và kỹ sư máy tính, Conyngham so sánh DNA khỏe mạnh từ máu của Rosie với DNA từ khối u. Ông ví quá trình này như đặt một động cơ xe mới cạnh một động cơ cũ nát để tìm ra các điểm hư hỏng chính xác.
Sau khi phân tích dữ liệu bằng các thuật toán, ông đã thiết kế kế hoạch vaccine mRNA tùy chỉnh. Mặc dù ban đầu bị một công ty dược từ chối cung cấp thuốc liệu pháp miễn dịch, cuộc trao đổi với các chuyên gia tại UNSW đã mở ra hướng đi mới về công nghệ mRNA.

Dưới sự hỗ trợ của Pall Thordarson - giám đốc Viện RNA của UNSW và chuyên gia y học nano người Iceland - dữ liệu của Conyngham đã được biến thành công thức vaccine thử nghiệm. Đây là lần đầu tiên một loại vaccine ung thư cá nhân hóa được thiết kế riêng cho một chú chó. Kết quả thật ấn tượng: sau khi tiêm vaccine trong kỳ nghỉ Giáng sinh, khối u trên chân Rosie, cỡ bằng quả bóng tennis, đã giảm còn một nửa diện tích.
Thành công của ca điều trị này không chỉ mang lại hy vọng cho Rosie mà còn khiến các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực điều trị ung thư ở người kinh ngạc. Giáo sư Thordarson nhấn mạnh đây là ví dụ điển hình cho thấy y học cá nhân hóa có thể triển khai nhanh chóng và hiệu quả thông qua công nghệ mRNA. Những kết quả từ Rosie hoàn toàn có thể trở thành nền tảng quan trọng cho các ứng dụng điều trị đột phá trên con người trong tương lai gần.
