Buzz
(Mytour) Bên cạnh mâm ngũ quả truyền thống, quả Phật thủ luôn được nhiều gia đình lựa chọn trong dịp Tết bởi ý nghĩa cát lành và may mắn. Loại quả này gửi gắm niềm mong ước về một năm mới bình an, phúc lộc dồi dào và tài vận thuận lợi cho bản thân cũng như cả gia đình.
Đối với người Việt, Tết là dịp lễ đặc biệt quan trọng. Vì vậy, mọi vật xuất hiện trong ngày Tết đều mang giá trị biểu tượng sâu sắc, trong đó không thể thiếu mâm ngũ quả ngày Tết.
Trong mâm ngũ quả, có một loại trái cây với hình dáng rất độc đáo, gợi cảm giác chở che và chứa đựng nhiều thông điệp nhân văn, đó chính là Phật thủ. Vậy quả Phật thủ là gì, mang ý nghĩa ra sao và nên bày trí thế nào trong ngày Tết? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây!
1. Quả Phật thủ là gì?
Phật thủ là loại quả tự nhiên có hình dáng đặc trưng, khó nhầm lẫn với các loại quả khác. Các múi dài tỏa ra giống như bàn tay Phật đang dang rộng bao bọc và chở che, vì thế mà được gọi là Phật thủ. Đây là loại quả quen thuộc với người Việt, không phải do uốn nắn hay tạo hình mà có, mang vẻ đẹp mộc mạc nhưng vẫn trang trọng và đậm ý nghĩa tâm linh. Người Việt coi trọng Phúc – Lộc – Thọ, vì vậy trong dịp đầu năm mới, nhiều gia đình thường đặt Phật thủ trên ban thờ với mong muốn rước trọn ba điều tốt lành này vào nhà.
Phật thủ gây ấn tượng không chỉ bởi hình dáng độc đáo bên ngoài mà còn ở cấu tạo bên trong. Loại quả này không có múi như nhiều loại trái cây khác, phần ruột chủ yếu là lớp cùi xốp màu trắng nên có thể bảo quản rất lâu mà không bị hỏng. Khi dùng để bày Tết, dù sau nửa tháng hay một tháng quả vẫn giữ được màu sắc và hình dáng ban đầu, vừa tiện lợi vừa tượng trưng cho sự bền lâu và trường thọ.
Không chỉ là loại quả trưng bày, Phật thủ còn được xem như một vị thuốc trong Đông y với nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe. Khi sử dụng đúng cách, nó giúp giảm mệt mỏi, hạn chế suy nhược và hỗ trợ tinh thần tỉnh táo, minh mẫn. Vì vậy, Phật thủ còn được coi là biểu tượng cho sức khỏe và sự trường thọ.
2. Ý nghĩa của quả Phật thủ trên bàn thờ ngày Tết
Phật thủ gợi lên hình ảnh sự chở che của Đức Phật đối với con người, đồng thời thể hiện mong muốn hướng đến điều thiện và đón nhận những điều tốt đẹp vào nhà. Phật giáo là tôn giáo được nhiều người Việt tôn kính, vì vậy hình ảnh Phật tượng trưng cho nguồn phúc khí giúp con người vượt qua tai ương, bình an trước sóng gió cuộc đời. Bên cạnh đó, Phật còn đại diện cho giá trị chân – thiện – mỹ; người sống chân thành, lương thiện và tốt đẹp sẽ nhận lại phúc lành xứng đáng.
Việc đặt quả Phật thủ trên bàn thờ không chỉ mang ý nghĩa cầu mong sự chở che về mặt tâm linh mà còn thể hiện ước nguyện về một năm mới bình yên. Qua đó, mỗi người gửi gắm mong muốn các thành viên trong gia đình sống thiện lành, tích đức để đón nhận phúc báo.
Đối với người phương Đông nói chung và người Việt nói riêng, ngày Tết luôn gắn liền với hai gam màu chủ đạo là vàng và đỏ – những sắc màu tượng trưng cho may mắn, tài lộc và niềm vui trọn vẹn. Quả Phật thủ với màu vàng rực rỡ khi đặt trên mâm ngũ quả không chỉ tạo vẻ trang trọng mà còn biểu trưng cho sự sung túc, thịnh vượng và nhiều hy vọng tốt đẹp trong năm mới.
3. Cách chọn quả Phật thủ đẹp để trưng bày trên bàn thờ ngày Tết
3.1 Chọn theo giống cây và hình dáng quả
Cây Phật thủ hiện có hai giống phổ biến là giống hoa trắng tím và giống hoa xanh. Trong đó, giống hoa trắng tím thường cho quả lớn và thời gian thu hoạch nhanh hơn, còn giống hoa xanh lại nổi bật với những quả có hình dáng đẹp và bắt mắt hơn.
Khi lựa chọn Phật thủ, nên ưu tiên những quả có kích thước cân đối với mâm ngũ quả, phần "ngón tay" nở đều, nhiều và đầy đặn. Theo quan niệm dân gian, quả có dáng khum tượng trưng cho sự bao bọc, che chở mang lại may mắn và tài lộc cho gia đình; còn quả có dáng xòe như bàn tay mở ra lại biểu thị cho sự phát triển, vươn lên mạnh mẽ.
Vì thế, việc chọn Phật thủ dáng khum hay dáng xòe thường tùy thuộc vào sở thích cũng như ý nghĩa mà mỗi gia đình muốn gửi gắm khi bày biện.
3.2 Lựa chọn dựa theo màu sắc
Để chọn được những quả Phật thủ tươi, đẹp, nguyên vẹn và không bị méo mó, sâu đầu hay dập héo khi bày trên bàn thờ ngày Tết, cần quan sát và đánh giá kỹ màu sắc của quả.
Những quả có vỏ nhẵn, màu vàng nhạt thường là quả đã già. Tuy nhiên, không nên chọn những quả đã chuyển sang màu vàng đậm và tỏa mùi thơm quá nồng.
Ngược lại, nếu quả còn xanh hoàn toàn thì có thể vẫn còn non, mùi hương không đậm như quả già và thời gian bảo quản cũng ngắn hơn. Vì vậy, nên hạn chế lựa chọn loại quả này.
Những quả có phần đầu các "ngón tay" còn xanh sẽ giữ được lâu hơn, dù phần thân đã hơi ngả vàng vẫn có thể chọn. Đây là loại thích hợp để trưng bày trên bàn thờ ngày Tết.
3.3 Lựa chọn theo nguyên tắc "Sinh - Lão - Bệnh - Tử"
Nguyên tắc này được áp dụng bằng cách đếm số "ngón tay" của quả Phật thủ theo thứ tự "Sinh - Lão - Bệnh - Tử". Nếu khi đếm kết thúc rơi vào chữ "Sinh" thì được xem là tốt và nên chọn.
Bên cạnh đó, nhiều người còn dựa vào quy tắc "Thịnh - Suy - Bĩ - Thái". Khi đếm số "ngón tay" của quả Phật thủ mà dừng ở các chữ "Thịnh", "Bĩ" hoặc "Thái" thì được xem là dấu hiệu của may mắn và tài lộc.
4. Những điều cần lưu ý khi bày Phật thủ trên bàn thờ
Nên lựa chọn những quả Phật thủ tươi, còn nguyên vẹn, nếu còn lá càng đẹp khi trưng trên bàn thờ. Tuy vậy, không nên chọn quả quá non vì mùi hương nhạt và dễ bị héo nhanh.
Những quả có dáng khum, các "ngón tay" chụm và hướng lên trên thường tạo cảm giác đẹp mắt hơn. Khi sắp xếp trên mâm ngũ quả, nên đặt phần "ngón tay" của quả hướng lên hoặc quay ra phía ngoài.
Phật thủ khi bày trên bàn thờ thường được đặt theo số lẻ. Ngoài vị trí chính giữa trên mâm ngũ quả, nếu không gian bàn thờ rộng rãi, có thể bày thêm Phật thủ ở hai mâm đặt hai bên.
Thông thường khi sắp xếp Phật thủ trên mâm ngũ quả, nhiều gia đình đặt cùng quả bưởi ở vị trí trung tâm. Tuy nhiên, nếu quả Phật thủ có kích thước lớn thì có thể đặt riêng ở giữa mà không cần thêm bưởi. Trường hợp vẫn muốn bày bưởi, nên chọn những quả nhỏ để đặt xung quanh cho hài hòa.
5. Cách bảo quản Phật thủ trong dịp Tết đúng cách
Không nên ngâm quả Phật thủ trong nước hoặc nước muối quá lâu vì điều này có thể khiến quả nhanh bị hỏng.
Khi làm sạch Phật thủ, tránh chà rửa mạnh tay vì dễ làm trầy xước lớp vỏ và khiến quả nhanh bị thối. Tốt nhất nên dùng giấy hoặc khăn ẩm lau nhẹ nhàng để loại bỏ bụi bẩn.
Sau khi kết thúc thời gian trưng bày Phật thủ, bạn có thể cắm phần cuống của quả vào nước để kích thích ra rễ, nhờ đó giữ quả tươi lâu hơn. Ngoài ra, phần cùi trắng xốp bên trong còn có thể tận dụng để chế biến các món như mứt, si rô…
Phật thủ được xem là loại quả hội tụ đủ ý nghĩa Phúc – Lộc – Thọ, mang đến nhiều điều may mắn và tốt lành. Không chỉ có hình dáng độc đáo mà còn chứa đựng giá trị tâm linh sâu sắc. Khi bày trong nhà thể hiện niềm tin và mong ước bình an; còn khi dùng làm quà biếu lại trở thành món quà Tết trang nhã, gửi gắm sự quan tâm và những lời chúc tốt đẹp tới người thân, bạn bè. Vì vậy, đây được xem là một trong những món quà Tết rất ý nghĩa.
