Một loài cá cổ xưa, xuất hiện từ thời trước khi loài khủng long xuất hiện, vừa tái hiện trước mắt các nhà khoa học, gây ngạc nhiên lớn.
Cá vây tay Indonesia (Tên khoa học: Indonesian Coelacanth hay Latimeria menadoensis) là một trong hai loài cá vây tay còn sót lại, được xem như "hóa thạch sống" vì nguồn gốc từ hơn 400 triệu năm trước. Loài cá này từng được cho là tuyệt chủng cách đây 70 triệu năm. Tuy nhiên, nhờ công tác khảo sát biển sâu, loài cá này bất ngờ tái xuất hiện vào tháng 3/2025 khi nhóm các nhà khoa học ghi lại hình ảnh của chúng tại vùng biển ngoài khơi quần đảo Maluku, Indonesia.
Cuộc thám hiểm là sự hợp tác giữa nhiều tổ chức quốc tế và Đại học Udayana tại Bali. Nhóm nghiên cứu, do nhà sinh vật biển Alexis Chappuis dẫn đầu, đã phát hiện cá vây tay ở độ sâu khoảng 145 mét dưới mặt nước biển. Đây là lần đầu tiên loài cá này được ghi nhận trong môi trường sống tự nhiên, mở ra cơ hội mới cho việc nghiên cứu và bảo tồn các loài sinh vật cổ đại này.
Loài cá vây tay, được gọi là "hóa thạch sống" hay "cá khủng long", đã thu hút sự chú ý của giới khoa học từ những năm 1930. Trước đó, loài cá này chỉ được biết đến qua hóa thạch từ kỷ Devon, cách đây hơn 400 triệu năm. Mặc dù đã được cho là tuyệt chủng, vào năm 1938, một cá thể cá vây tay đã được phát hiện trong một chiếc lưới đánh cá ngoài khơi Nam Phi. Phát hiện này được xem là một trong những khám phá sinh học lớn nhất của thế kỷ 20, mở ra sự quay lại của loài cá cổ đại này mà trước đó chỉ xuất hiện trong sách giáo khoa.

Khám phá mới nhất vào năm 2025 của nhóm nghiên cứu đã củng cố giả thuyết về sự tồn tại của loài cá vây tay trong môi trường biển sâu, nơi con người ít can thiệp. Phát hiện này diễn ra tại khu vực biển Bắc Maluku, Indonesia, nơi được cho là có hệ sinh thái phong phú và chưa được khám phá đầy đủ. Mặc dù đây là một kết quả đột phá, nhưng vị trí chính xác của nơi phát hiện cá vây tay sẽ được giữ kín để bảo vệ môi trường sống của loài cá nhạy cảm này.
Blancpain, nhà tài trợ chính cho cuộc thám hiểm, chia sẻ: "Phát hiện này là minh chứng rõ ràng cho cam kết của chúng tôi trong việc bảo vệ và khám phá các đại dương. Chúng tôi rất tự hào khi tiếp tục hỗ trợ các dự án nghiên cứu có tác động tích cực đến bảo tồn sinh vật biển."
Sự tái xuất của cá vây tay Indonesia không chỉ mang lại niềm vui cho các nhà nghiên cứu mà còn là lời nhắc nhở về sự đa dạng sinh học quý báu của đại dương. Dr. Gino Valentino Limmon, nhà nghiên cứu từ Đại học Pattimura và là đối tác trong cuộc thám hiểm, cho rằng: "Khám phá này làm nổi bật sự phong phú của sinh vật biển Bắc Maluku và thúc giục chúng ta cần tiếp tục khám phá và bảo vệ các vùng biển sâu, nơi có nhiều loài chưa được biết đến."
Nhóm nghiên cứu cũng thông báo rằng cá vây tay là loài rất nhạy cảm với sự thay đổi môi trường sống, do đó sẽ có những biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt để đảm bảo sự an toàn của loài cá này khỏi các hoạt động con người. Khi các biện pháp bảo vệ môi trường được đảm bảo, thông tin về vị trí chính xác của phát hiện sẽ được công bố rộng rãi.
Khám phá lần này không chỉ có giá trị sinh học mà còn đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiểu sâu hơn về các loài sinh vật đã sống sót qua hàng triệu năm. Phát hiện cá vây tay trong tự nhiên sẽ giúp các nhà khoa học nghiên cứu sâu về sự tiến hóa của động vật biển và quá trình chuyển tiếp từ loài động vật biển sang động vật sống trên cạn.
