Buzz
Mèo từ lâu đã được biết đến như những sinh vật tự do, có phần tách biệt và đầy bí ẩn.
Khác với chó, loài vật thường thể hiện tình cảm một cách rõ ràng, mèo lại có xu hướng giữ khoảng cách và chỉ bày tỏ sự thân thiết khi cảm thấy thoải mái. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là con người không thể giao tiếp hay tạo dựng mối quan hệ với mèo. Một nghiên cứu vào năm 2020 đã chỉ ra rằng chỉ cần một hành động đơn giản như chớp mắt chậm cũng có thể giúp con người và mèo gần gũi hơn.
Các nhà khoa học từ Đại học Sussex và Đại học Portsmouth (Anh) đã tiến hành nghiên cứu sự tương tác giữa con người và mèo, qua đó khẳng định rằng khi con người thực hiện biểu cảm đặc biệt này – nhắm mắt từ từ, giống như cách mèo thể hiện sự thư giãn – thì mèo sẽ dễ dàng tiếp nhận con người hơn. Đây là một cách giao tiếp phi ngôn ngữ, giúp mèo nhận ra rằng con người không có ý định đe dọa chúng.
Tiến sĩ Karen McComb, một trong những nhà nghiên cứu chính của dự án và cũng là người yêu mèo, cho biết kết quả nghiên cứu này rất quan trọng đối với những ai muốn xây dựng mối quan hệ với loài vật này. Bà cũng chia sẻ rằng nhiều người nuôi mèo đã nghi ngờ khả năng giao tiếp qua chớp mắt chậm, nhưng chỉ khi nghiên cứu này hoàn tất, bằng chứng khoa học mới thực sự xác nhận điều đó.
Chớp mắt chậm là một cử chỉ quen thuộc với bất kỳ ai sống chung với mèo. Khi cảm thấy an toàn và thoải mái, mèo sẽ nheo mắt và chớp mắt nhẹ nhàng. Cử chỉ này giống như một nụ cười của con người – thể hiện sự hài lòng và thân thiện. Nhiều người yêu mèo tin rằng nếu con người bắt chước hành động này, mèo sẽ đáp lại bằng một hành động tương tự, thể hiện sự tin tưởng.
Để xác minh điều này, nhóm nghiên cứu đã thực hiện hai thí nghiệm riêng biệt. Trong thí nghiệm đầu tiên, 21 con mèo từ 14 gia đình khác nhau đã được quan sát khi chủ nhân thực hiện hành động chớp mắt chậm. Chủ nuôi ngồi cách mèo khoảng một mét, chờ chúng nhìn về phía mình rồi nhẹ nhàng nhắm mắt. Máy quay ghi lại phản ứng của mèo và so sánh với những lần chúng không nhận được tín hiệu này. Kết quả cho thấy mèo có xu hướng chớp mắt lại với chủ của chúng nhiều hơn sau khi chủ thực hiện hành động chớp mắt trước.
Trong thí nghiệm thứ hai, nhóm nghiên cứu muốn kiểm tra phản ứng của mèo đối với người lạ. 24 con mèo từ tám hộ gia đình khác nhau đã tiếp xúc với các nhà nghiên cứu mà chúng chưa gặp bao giờ. Lần này, chính các nhà nghiên cứu thực hiện động tác chớp mắt chậm, thay vì chủ nuôi. Để kiểm soát kết quả, một số mèo được đặt trong tình huống chỉ nhìn vào chúng mà không chớp mắt, vì trong thế giới của mèo, ánh nhìn chằm chằm không chớp mắt thường được coi là một dấu hiệu đe dọa.
Kết quả cho thấy những con mèo không chỉ chớp mắt lại mà còn tiến gần hơn đến bàn tay của người thực hiện thí nghiệm sau khi họ thực hiện động tác chớp mắt chậm. Điều này chứng tỏ mèo không chỉ coi hành động này là tín hiệu thân thiện mà còn cảm thấy đủ tin tưởng để chủ động tiếp cận con người.
Các nhà nghiên cứu cho biết, đây là lần đầu tiên việc chớp mắt chậm được chứng minh là một cách giao tiếp hiệu quả giữa người và mèo qua các thí nghiệm khoa học. Đặc biệt, bất kỳ ai cũng có thể thử áp dụng phương pháp này. Chỉ cần một cái nhắm mắt nhẹ nhàng, một ánh nhìn thư giãn, bạn sẽ nhận được sự đáp lại từ mèo, tạo ra một khoảnh khắc kết nối thú vị giữa hai loài.
Những người yêu mèo có thể không quá ngạc nhiên trước phát hiện này, bởi các nghiên cứu về mèo trong nhiều năm qua đã chỉ ra rằng chúng hiểu và phản ứng với con người nhiều hơn chúng ta tưởng. Nếu một chú mèo luôn giữ khoảng cách với bạn, có thể vấn đề không phải ở bản chất loài vật mà là cách bạn tiếp cận chúng. Mèo thường thân thiện hơn với những người biết cách thể hiện sự cởi mở và không xâm phạm không gian của chúng.
Ngoài ra, nghiên cứu cũng cho thấy mèo có khả năng phản ánh đặc điểm tính cách của con người mà chúng sống cùng – điều này giải thích tại sao những chú mèo sống chung với những người vui vẻ, điềm tĩnh thường có xu hướng thân thiện hơn.
Mèo không chỉ có thể nhận ra tên của mình, dù đôi khi chúng có vẻ thờ ơ và không phản ứng ngay lập tức. Một số nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng mèo có khả năng cảm nhận được cảm xúc của con người, đặc biệt là khi chủ nhân của chúng cảm thấy buồn. Chính vì vậy, mối quan hệ giữa con người và mèo có thể sâu sắc hơn nhiều so với những gì chúng ta tưởng.
Vậy tại sao mèo lại chớp mắt với con người theo cách này? Một giả thuyết phổ biến là hành động chớp mắt chậm giúp mèo thể hiện ý định hòa nhã, bởi trong thế giới của chúng, ánh nhìn chằm chằm không chớp mắt thường được coi là đe dọa. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng hành động này phát triển vì mèo nhận thấy con người phản ứng tích cực với nó. Dù lý do là gì, kết quả cuối cùng vẫn không thay đổi: chớp mắt chậm là một cách hiệu quả để con người và mèo xây dựng mối quan hệ tốt hơn.
Những phát hiện từ nghiên cứu này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách thức giao tiếp với mèo, mà còn có thể mang lại những lợi ích cho sức khỏe tinh thần của chúng. Trong những môi trường căng thẳng, như tại phòng khám thú y hay các trại cứu hộ động vật, việc thực hiện chớp mắt chậm có thể giúp mèo cảm thấy yên tâm và thoải mái hơn khi tiếp xúc với con người.
Tiến sĩ Tasmin Humphrey, một trong những nhà nghiên cứu tham gia vào dự án, cho rằng việc hiểu được cách giao tiếp tích cực giữa mèo và con người không chỉ cải thiện phúc lợi của mèo mà còn nâng cao nhận thức xã hội về loài vật này. Bà cũng nhấn mạnh rằng các phát hiện từ nghiên cứu có thể hỗ trợ trong việc đánh giá trạng thái tinh thần của mèo trong các điều kiện khác nhau, từ gia đình đến các cơ sở chăm sóc động vật.
Tóm lại, nếu bạn muốn xây dựng mối quan hệ gắn bó với mèo, hãy thử áp dụng phương pháp chớp mắt chậm. Chỉ cần một ánh nhìn nhẹ nhàng, một cái nhắm mắt từ tốn, bạn sẽ nhận được sự phản hồi đáng yêu từ mèo – một tín hiệu cho thấy chúng đang tin tưởng và sẵn sàng tương tác với bạn. Mèo có thể không bộc lộ tình cảm mạnh mẽ như chó, nhưng khi bạn hiểu "ngôn ngữ" của chúng, bạn sẽ nhận ra rằng chúng không hề lạnh lùng như vẻ ngoài của mình.
