Buzz
Đây là câu chuyện vừa kỳ lạ vừa đau buồn, nhưng cũng chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc về những nỗi sợ hãi vô hình và tấm lòng tốt đẹp không cần sự đền đáp.
Giữa thế kỷ 21, khi xã hội đang dần tiến gần đến sự bình đẳng giới và hội nhập, câu chuyện về một người đàn ông sống ẩn dật suốt hơn nửa thế kỷ vì sợ phụ nữ đã khiến cả châu Phi và cộng đồng mạng toàn cầu ngạc nhiên.
Nhân vật chính của câu chuyện kỳ lạ này là ông Callitxe Nzamwita, người Rwanda hơn 70 tuổi, đã sống cô lập suốt 55 năm vì mắc chứng gynophobia – nỗi sợ hãi cực độ với phụ nữ.
Mọi chuyện bắt đầu từ khi ông mới 16 tuổi. Lúc đó, nỗi sợ hãi với phụ nữ của Nzamwita ngày càng trở nên dữ dội, đến mức ông không thể chịu đựng được việc nhìn thấy hay tiếp xúc với họ. Thay vì đối mặt hay tìm cách điều trị, ông đã chọn một con đường riêng: rời bỏ tất cả và sống cô độc.
Từ năm 1968, ông bắt tay vào xây dựng một ngôi nhà nhỏ tại một vùng hẻo lánh, bao quanh bởi hàng rào gỗ cao gần 5 mét. Ngôi nhà này có kết cấu thô sơ nhưng rất vững chãi, như một pháo đài để 'ngăn chặn phụ nữ tiếp cận'.
Ngoại hình của ngôi nhà có vẻ như bị bỏ hoang, nhưng bên trong lại ẩn chứa một không gian riêng biệt. Đây là nơi một người đàn ông đã sống gần như cả đời tách biệt với xã hội. Ngôi nhà không có phòng ngủ, phòng bếp hay nhà tắm riêng biệt; mọi thứ hòa vào nhau trong không gian chật hẹp, chỉ đủ cho một người sống đơn độc.
Giường của ông được làm từ vài thanh gỗ, phủ lên trên là lá khô, quần áo cũ và một vài mảnh vải vụn. Gối của ông chỉ là một bó lá buộc lại bằng dây thừng, vừa làm chỗ tựa đầu vừa giúp ông giữ thăng bằng để không bị ngã.
Góc bếp cách giường ông chỉ vài bước chân, nơi ông nấu ăn bằng những dụng cụ thô sơ. Khu vực vệ sinh cũng nằm ngay trong không gian đó – tất cả đều được sắp xếp để ông không cần ra ngoài và tránh gặp phải... phụ nữ.
Dù sống trong sự sợ hãi và cô lập, điều nghịch lý là những người giúp ông tồn tại suốt nhiều năm lại chính là... phụ nữ. Các bà con hàng xóm, phần lớn là phụ nữ, biết ông mắc chứng bệnh lạ nên thường xuyên ném thức ăn, nước uống và nhu yếu phẩm qua hàng rào để giúp ông sống sót.
Ông chỉ âm thầm nhặt những món đồ đó lên mà không nói gì. Trong suốt nửa thế kỷ ấy, những người phụ nữ đó là cầu nối duy nhất giữa ông và thế giới bên ngoài, dù chưa ai từng bước vào căn nhà của ông.
Câu chuyện của Callitxe Nzamwita chỉ được công chúng biết đến rộng rãi sau khi Afrimax, một kênh truyền thông châu Phi, thực hiện một phóng sự đặc biệt về ông vào tháng 8/2023. Hình ảnh người đàn ông tóc bạc, dáng người gầy guộc, sống trong ngôi nhà tồi tàn giữa hàng rào cao ngất đã khiến nhiều người xúc động và tò mò. Tại sao một người lại chọn sống tách biệt như vậy trong hơn nửa thế kỷ và vẫn tồn tại nhờ lòng tốt của những người mà ông sợ hãi nhất?
Các chuyên gia tâm lý cho biết tình trạng của ông Nzamwita là một dạng cực hiếm của chứng 'gynophobia' – nỗi sợ phụ nữ. Đây là một chứng rối loạn lo âu đặc biệt, khiến người mắc có nỗi sợ phi lý và mãnh liệt đối với phụ nữ, đến mức chỉ cần nghĩ đến hoặc nhìn thấy họ cũng có thể gây ra các cơn hoảng loạn, run rẩy, khó thở, thậm chí bất tỉnh.
Theo các bác sĩ, người mắc gynophobia nhận thức được rằng nỗi sợ của mình là vô lý, nhưng họ không thể kiểm soát được nó. Hệ quả là họ dần tránh né xã hội, dẫn đến cô lập, trầm cảm và giảm sút khả năng giao tiếp.
Mặc dù không có số liệu thống kê chính xác, các nghiên cứu cho thấy nam giới ít mắc chứng sợ cụ thể hơn nữ giới, với tỷ lệ khoảng 4,9% so với 9,8% ở nữ giới. Vì vậy, trường hợp sợ phụ nữ nghiêm trọng như ông Nzamwita được xem là rất hiếm.
Nguyên nhân của chứng bệnh này vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải. Một số nhà nghiên cứu cho rằng nó có thể bắt nguồn từ những chấn thương tâm lý trong quá khứ, như bị mẹ, bạn gái, hoặc phụ nữ khác đối xử tồi tệ, hoặc do di truyền, môi trường nuôi dưỡng, hay những thay đổi trong hoạt động của não bộ. Những người chứng kiến bạo lực gia đình hoặc lớn lên trong môi trường giới tính bất ổn cũng có nguy cơ cao mắc phải chứng bệnh này.
Trong trường hợp của ông Nzamwita, các bác sĩ không thể xác định nguyên nhân chính xác vì ông không cho phép phụ nữ, kể cả bác sĩ, tiếp xúc hay phỏng vấn trực tiếp. Một số người dân địa phương cho rằng, khi còn trẻ, ông đã trải qua một cú sốc tâm lý lớn liên quan đến phụ nữ, khiến ông mất niềm tin và quyết định sống tách biệt từ đó.
Ngày nay, dù đã ngoài 70 tuổi, người đàn ông từ Rwanda này vẫn sống trong căn nhà cũ kỹ giữa rừng tre, hoàn toàn tách biệt với xã hội. Dù cuộc sống cô độc ấy có vẻ khắc nghiệt, ông vẫn chia sẻ với Afrimax rằng mình 'đã quen với sự bình yên này' và 'không cần gì ngoài sự yên ổn'.
Câu chuyện của Callitxe Nzamwita không chỉ thu hút sự tò mò, mà còn mở ra những cuộc thảo luận rộng hơn về sức khỏe tâm thần tại châu Phi, nơi mà việc điều trị các rối loạn tâm lý vẫn thường xuyên bị xem nhẹ hoặc chịu sự kỳ thị.
Từ góc độ nhân văn, đó là bi kịch của một con người bị mắc kẹt trong chính nỗi sợ hãi của mình suốt hơn nửa thế kỷ, nhưng cũng là minh chứng cho lòng tốt và sự bao dung của cộng đồng xung quanh, những người vẫn âm thầm giúp ông tồn tại mỗi ngày.
