Buzz
Tại công viên quốc gia Kruger, nhiếp ảnh gia động vật hoang dã đã chụp lại khoảnh khắc con hươu cao cổ bị phủ bởi hàng loạt tổn thương da, nghi do một loại virus u nhú hiếm gặp ở bò.
Tại Vườn quốc gia Kruger, Nam Phi, một con hươu cao cổ đã trở thành tâm điểm chú ý khi trên cơ thể nó xuất hiện hàng loạt u nhú bất thường. Những khối u này bao phủ khuôn mặt, cổ và thân thể của con hươu, dấy lên nghi ngờ về sự nhiễm một loại virus chưa được nghiên cứu nhiều. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân có thể liên quan đến papillomavirus, loại virus thường gây ra mụn cóc và u nhú ở động vật. Phát hiện này đã thu hút sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng khoa học và các tổ chức bảo tồn động vật hoang dã.
Bức ảnh về con hươu cao cổ lạ lùng này được nhiếp ảnh gia Marius Nortje ghi lại và được Worldwide Vets chia sẻ trên Facebook vào ngày 6/1/2024. Gemma Campling, bác sĩ thú y và giám đốc của Worldwide Vets, nhận định rằng con hươu có thể đã nhiễm virus u nhú bò (Bovine Papillomavirus – BPV), một loại virus phổ biến ở gia súc và đôi khi lây sang các loài động vật khác như hươu cao cổ, linh dương và ngựa vằn. Điều đáng chú ý là virus u nhú cũng ảnh hưởng đến con người, với ví dụ điển hình là HPV, nguyên nhân gây ra các bệnh lý như ung thư cổ tử cung và mụn cóc sinh dục.
Sự nhiễm virus này ở hươu cao cổ là một hiện tượng mới và khá hiếm, khiến các nhà nghiên cứu chưa thể đưa ra kết luận về khả năng hồi phục của loài vật. Trước đây, vào năm 2007, các nhà khoa học đã ghi nhận hai trường hợp hươu cao cổ tại Vườn quốc gia Kruger có tổn thương da tương tự.
Để ngăn ngừa nguy cơ dịch bệnh lây lan, hai con hươu này đã bị tiêu hủy. Sau đó, các nhà khoa học xác nhận sự hiện diện của virus BPV trong các mô bị tổn thương. Ngoài BPV, các nhà nghiên cứu cũng nghi ngờ một biến thể khác của papillomavirus, có tên Giraffa camelopardalis papillomavirus 1 (GcPV1), có thể là nguyên nhân gây ra căn bệnh này. Biến thể này được phát hiện vào năm 2017, nhưng cho đến nay vẫn chưa có nghiên cứu đầy đủ để xác định mức độ ảnh hưởng của nó đối với hươu cao cổ.
Mặc dù đã xác định được một số loại virus có thể là thủ phạm gây ra căn bệnh kỳ lạ này, câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa được giải đáp: Làm sao virus này có thể lây lan trong cộng đồng hươu cao cổ? Thông thường, papillomavirus lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với các cá thể mang bệnh hoặc môi trường ô nhiễm. Tuy nhiên, hươu cao cổ là loài động vật sống tách biệt và hiếm khi có sự tiếp xúc gần gũi, điều này đã khiến các nhà nghiên cứu đặt ra giả thuyết rằng virus có thể lây lan qua các trung gian vật lý, như chim gõ kiến (Buphagus) hoặc bọ ve.
Chim gõ kiến thường xuyên ăn bọ ve và ký sinh trùng trên da động vật móng guốc như hươu cao cổ. Chúng nhảy từ con vật này sang con vật khác để tìm kiếm thức ăn, và nếu vô tình tiếp xúc với một con vật bị nhiễm virus, chúng có thể làm lây lan mầm bệnh. Tương tự, bọ ve hút máu từ động vật nhiễm virus và có thể truyền bệnh sang vật chủ tiếp theo. Nếu giả thuyết này chính xác, papillomavirus có thể lây lan nhanh chóng trong quần thể động vật hoang dã, vượt xa những gì con người tưởng tượng.
Bệnh papillomavirus ở hươu cao cổ có những triệu chứng đặc trưng. Ban đầu, các tổn thương xuất hiện dưới dạng những mảng vảy nhỏ trên da. Sau một thời gian, chúng dày lên, lan rộng và hợp nhất thành những khối u lớn, có thể lên đến vài chục centimet. Khi bệnh tiến triển, các khối u có thể vỡ ra, gây loét và tạo điều kiện cho vi khuẩn thứ cấp xâm nhập, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của con vật mà còn gây khó khăn cho nó trong việc di chuyển và kiếm ăn.
Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị papillomavirus hiệu quả cho hươu cao cổ. Ở một số loài động vật khác, bệnh có thể tự khỏi nếu hệ miễn dịch đủ mạnh. Tuy nhiên, trong những trường hợp nặng, virus có thể khiến con vật bị suy yếu hoặc chết do nhiễm trùng thứ cấp. Với con hươu cao cổ ở Kruger, mặc dù cơ thể nó bị bao phủ bởi nhiều khối u, nhưng tình trạng này chưa ảnh hưởng đến khả năng kiếm ăn hay quan sát môi trường xung quanh. Điều này có nghĩa là con hươu vẫn có thể sống một cuộc sống bình thường mặc dù có những thay đổi lạ lùng trên cơ thể.
Với tình trạng sức khỏe hiện tại, các nhà chức trách tại Vườn quốc gia Kruger không có kế hoạch can thiệp hay an tử con hươu cao cổ. Bác sĩ Gemma Campling cho biết, các kiểm lâm và bác sĩ thú y của khu bảo tồn nhận thức về căn bệnh này nhưng quyết định không hành động vì virus không lây lan quá nhanh và không gây nguy hiểm lớn cho quần thể hươu cao cổ tại đây. Tuy nhiên, họ sẽ tiếp tục giám sát tình trạng của con hươu để đảm bảo bệnh không lây lan ra toàn bộ hệ sinh thái trong công viên.
