Buzz
Đây là vật dụng quen thuộc được nhiều người Việt sử dụng hàng ngày. Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng nó có thể giải phóng hàng nghìn hạt vi nhựa gây hại.
Chảo chống dính là một dụng cụ nhà bếp phổ biến tại Việt Nam. Nhờ tính tiện lợi trong việc chiên rán, nó được ưa chuộng hơn so với các loại chảo thông thường.
Về cấu tạo, chảo chống dính được làm từ các vật liệu như nhôm, hợp kim nhôm, inox... và được phủ một lớp chống dính để ngăn thực phẩm bám dính vào bề mặt chảo.
Một nghiên cứu năm 2022 tiết lộ rằng, chỉ cần một vết xước nhỏ trên bề mặt chảo chống dính cũng có thể giải phóng hàng nghìn hạt vi nhựa, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Newcastle và Đại học Flinders, Australia đã thực hiện thí nghiệm bằng cách dùng dụng cụ nấu bằng inox và gỗ tác động lên chảo chống dính mới và chảo đã qua sử dụng hai năm, nhằm đo lượng hạt vi nhựa có thể phát tán trong quá trình nấu nướng.
Vết xước trên chảo chống dính có thể giải phóng vi nhựa. (Ảnh minh họa)
Theo kết quả được công bố trên tạp chí The Total Environment, chỉ một vết xước nhỏ trên chảo chống dính có thể thải ra khoảng 9.100 hạt vi nhựa trong quá trình nấu nướng. Nếu lớp chống dính bị hư hỏng với kích thước từ vài milimet trở lên, chúng có thể giải phóng tới 2,3 triệu hạt vi nhựa và nhựa nano, có nguy cơ thâm nhập vào thực phẩm.
Nhận định từ chuyên gia
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia công nghệ thực phẩm chia sẻ rằng, đồ nhựa hiện được sử dụng rộng rãi nhờ tính tiện lợi. Do đó, vi nhựa có mặt ở khắp nơi, từ không khí đến đồ ăn, thức uống. Tuy nhiên, vi nhựa vẫn là một chủ đề mới, và thế giới vẫn đang tiếp tục nghiên cứu. Hiện tại, các nghiên cứu chưa đủ mạnh để xác định rõ ràng tác động của vi nhựa đối với sức khỏe con người.
Các nhà khoa học đang phát triển phương pháp để phát hiện và phân tích hạt vi nhựa, nhưng vẫn gặp nhiều thách thức như thiếu tiêu chuẩn hóa và nguy cơ ô nhiễm. Sự hợp tác giữa các chuyên gia từ nhiều lĩnh vực là rất cần thiết để tạo ra các phương pháp tiếp cận hiệu quả hơn và thu thập bằng chứng nhanh chóng về vi nhựa.
PGS Thịnh nhấn mạnh rằng, việc một vết xước trên chảo chống dính giải phóng hàng nghìn hạt vi nhựa là hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, các hạt vi nhựa này sẽ bị phân tán nhanh chóng. Vì vậy, mọi người vẫn có thể tiếp tục sử dụng chảo chống dính bị xước mà không cần quá lo lắng.
Theo PGS Thịnh, hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa xác định được mức độ nguy hiểm cụ thể của hạt vi nhựa, do đó chưa có khuyến cáo chính thức nào từ các tổ chức y tế về việc ngừng sử dụng chảo chống dính.
“Chúng ta không cần phải quá hoảng sợ khi nghe về vi nhựa”, PGS Thịnh chia sẻ thêm.
Chất chống dính có gây hại cho sức khỏe không?
Theo các chuyên gia, Teflon (politetra floetylen - viết tắt là PTFE) là chất chống dính phổ biến nhất hiện nay.
Nhiều người lo ngại rằng khi lớp chống dính bong tróc, ngoài việc giải phóng hạt vi nhựa, nó còn có thể thải ra các chất độc hại khác. Tuy nhiên, PGS Thịnh cho rằng điều này chỉ đúng một phần, vì khả năng chất chống dính ảnh hưởng đến sức khỏe là rất thấp. Lý do là các chất này không bị biến đổi dưới tác động của axit đậm đặc, nước cường thủy hay dung dịch kiềm đun sôi.
Teflon là một hợp chất hữu cơ cực kỳ bền vững, chỉ phân hủy ở nhiệt độ cao từ 300 - 400 độ C, trong khi nhiệt độ nấu ăn thông thường hiếm khi vượt quá 250 độ C.
Về bản chất, Teflon là một chất bôi trơn, ít phản ứng với cơ thể người và khó hấp thụ. Ngay cả khi vào cơ thể, nó cũng sẽ bị đào thải một cách tự nhiên.
“Chất Teflon không đáng lo ngại vì cả thế giới vẫn đang sử dụng. Chảo chống dính thường được dùng để chiên rán và luôn cần có chất béo. Khi phủ chất béo lên bề mặt chảo, nó sẽ đóng vai trò như một lớp bảo vệ, ngăn chặn quá trình oxy hóa của kim loại. Điều này cũng giúp lớp chống dính được bền hơn”, PGS Thịnh chia sẻ.
