Buzz
1. Giải đáp: Cúng cô hồn nên dùng lễ chay hay mặn? - Ưu tiên hàng đầu là cỗ chay
Xét về góc độ tín ngưỡng, tháng 7 âm lịch là thời điểm diễn ra hai đại lễ quan trọng: Vu Lan báo hiếu và lễ cúng chúng sinh (cô hồn). Mặc dù hai nghi thức này có bản chất riêng biệt, không ít người vẫn lầm tưởng chúng là một chỉ vì được cử hành cùng vào ngày Rằm.
Lễ Vu Lan
Trong Phật giáo, nguồn gốc của ngày Vu Lan bắt nguồn từ câu chuyện cảm động về Đức Mục Kiền Liên, vị Bồ tát đại hiếu đã dùng lòng thành cứu mẹ mình thoát khỏi cõi quỷ đói. Chính vì vậy, lễ Vu Lan đã trở thành một dịp trọng đại hằng năm để con cháu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với đấng sinh thành và các bậc tiền nhân.
Trong ngày này, mọi nhà nên đến chùa tham dự lễ Vu Lan, làm lễ cầu siêu để thể hiện tấm lòng hiếu thảo với cha mẹ, ông bà và dòng họ. Sau đó, gia chủ có thể chuẩn bị một mâm cơm chay thanh tịnh để dâng lên bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên.
Lễ cúng chúng sinh (cúng cô hồn)
Theo quan niệm dân gian, nghi thức cúng cô hồn được thực hiện với mục đích phân phát lương thực cho những linh hồn còn vất vưởng, chưa thể đầu thai, bao gồm các vong linh không có nơi thờ tự, người chết oan khuất, chết vì đói khát, hoặc những kẻ tha hương phải bỏ mạng nơi đất khách.
Đây là một hành động hoàn toàn dựa trên tấm lòng từ bi và mong muốn tích đức của mỗi gia đình, không hề có quy định bắt buộc phải tổ chức cúng cô hồn hay các vong hồn vào mỗi dịp Rằm tháng Bảy âm lịch.
Việc thi nhau bày biện cỗ bàn thịnh soạn liệu có phải là đúng?
Trong dịp lễ Vu Lan và lễ cúng cô hồn, không ít người có xu hướng chuẩn bị những mâm cỗ vô cùng xa hoa, dâng cúng nhiều tiền bạc và vật phẩm giá trị, thậm chí tổ chức những khóa lễ lên tới hàng trăm triệu đồng… với suy nghĩ rằng đó mới chính là cách báo hiếu tổ tiên xứng đáng, cho rằng lễ vật càng lớn càng thể hiện được tấm lòng hiếu thảo và sự chân thành của gia chủ trong việc bố thí cho các vong linh và giúp đỡ người khó khăn.
Thế nhưng, đây lại là một quan điểm hoàn toàn không chính xác. Nếu tâm ý không trong sáng thì chẳng những không tạo được phúc đức mà còn có thể mắc phải tội khinh thường Phật pháp, khiến cho cha mẹ không nhận được phúc lành từ con cái, và những linh hồn cô hồn cũng không nhờ đó mà được giải thoát. Con cháu chỉ cần dựa vào hoàn cảnh thực tế của gia đình mà sắm lễ, sự thành tâm mới là yếu tố then chốt. Cần tránh tuyệt đối việc giết hại sinh linh, và việc dâng cỗ chay được xem là lựa chọn tối ưu.
Bên cạnh đó, mọi người nên thực hiện các việc thiện lành như cúng dường, san sẻ với những mảnh đời bất hạnh hoặc đến chùa tụng kinh niệm Phật để cầu nguyện cho ông bà, tổ tiên được siêu thoát, cũng như cầu mong cha mẹ hiện tiền được bình an và trường thọ. Đó mới chính là ý nghĩa chân thực của chữ hiếu trong mùa lễ Vu Lan.
2. Tránh đặt mâm cúng Vu Lan và mâm cúng chúng sinh cạnh nhau
Nên tiến hành nghi thức cúng chúng sinh cuối cùng và tại khu vực ngoài sân
Hiện nay, không ít hộ gia đình vẫn duy trì thói quen bày biện mâm cúng cô hồn chung với mâm cúng dành cho tổ tiên. Đây là một tập tục cần được thay đổi.
Nghi thức cúng cô hồn tuyệt đối không được cử hành trong nhà và phải được thực hiện sau khi đã hoàn tất lễ cúng dâng lên Phật, các vị thần linh và gia tiên. Gia chủ nên bày lễ ở không gian bên ngoài như sân vườn hoặc trước cổng nhà, tránh tuyệt đối việc cúng trong các khu vực sinh hoạt như phòng khách hay nhà bếp…
Lễ Vu Lan nên được tiến hành vào ban ngày, trong khi lễ thí thực cô hồn nên được cử hành vào lúc chiều tà hoặc khi trời đã tối hẳn
Nghi lễ Vu Lan với mục đích cầu siêu và báo hiếu tổ tiên nên được cử hành vào ban ngày. Ngược lại, lễ cúng bố thí cho những vong hồn lúc sinh thời gặp cảnh khốn cùng, không có chỗ dựa nên được tiến hành vào lúc xế chiều hoặc khi trời đã tối. Nghi thức cúng cô hồn có thể được thực hiện tại gia hoặc tại chùa.
Nên chọn ngày nào trong tháng 7 để cúng cô hồn là chính xác? Hiện nay, các ngôi chùa thường tổ chức lễ cúng cô hồn vào một ngày cố định trong khoảng thời gian từ mùng 1 cho đến ngày Rằm.
Theo lời khuyên từ các nhà nghiên cứu tâm linh, nếu gia chủ không nắm rõ cách thức thực hiện tại nhà và cũng không nhờ cậy được nhà chùa thì tốt nhất không nên tự ý tổ chức lễ cúng này. Bởi nếu không biết cách hồi hướng và tiễn đưa các vong linh về cõi âm một cách đúng đắn, họ có thể sẽ lưu lại dương gian và gây ra những xáo trộn không mong muốn cho gia đình.
3. Tuyệt đối không cầu xin sự phù hộ từ các cô hồn
Việc dùng cỗ mặn để cúng cô hồn có thể vô tình khơi dậy những tâm tính xấu như 'tham, sân, si'
Đối với nghi thức cúng cô hồn, tại các chùa chiền hoặc những gia đình theo truyền thống Phật giáo thường chỉ dâng lễ chay chứ không sử dụng đồ mặn. Quan niệm từ xa xưa cho rằng việc cúng đồ mặn sẽ kích thích những tâm tính xấu như 'tham, sân, si', khiến cho các vong linh lưu luyến không muốn rời khỏi dương thế.
Mâm lễ cúng cô hồn ngoài các vật phẩm truyền thống như trái cây, bánh kẹo, bỏng ngô, gạo, muối, chè, thuốc, nhang, nến, tiền vàng mã… có thể bổ sung thêm ốc hoặc cá sống để sau khi cúng xong thì đem đi phóng sinh. Những hộ khá giả có thể chuẩn bị lễ vật quy mô hơn như mua thêm bánh mỳ, các loại bánh kẹo với số lượng lớn.
Sau nghi lễ, toàn bộ lễ vật nên được mang tặng cho người nghèo khó như một hành động thiện nguyện, tích đức cho bản thân và gia đình, tuyệt đối không nên vứt bỏ.
Việc khấn vái xin cô hồn phù hộ là một sai lầm nghiêm trọng
Trong quá trình thực hiện lễ cúng cô hồn, không ít gia đình thường cầu khấn xin các vong hồn ban phước lành và tài lộc. Các chuyên gia văn hóa dân gian khẳng định đây là quan niệm không chính xác, bởi mục đích của việc cúng là để bố thí, ban phát lộc cho những cô hồn chứ không phải để cầu xin sự che chở từ họ. Do đó, nên thành tâm dâng hương hoa, trái cây như một cách chia sẻ phúc lành.
Bên cạnh đó, còn tồn tại quan niệm cho rằng khi làm lễ cúng cô hồn, gia chủ không nên để trẻ nhỏ, phụ nữ có thai hoặc người cao tuổi đến gần khu vực đặt mâm cúng. Vì những đối tượng này được cho là có phần hơi vía yếu, dễ bị các 'vong' quấy rối.
Quan điểm 'nhốt vong dữ' được xem là một hình thức mê tín dị đoan
Một số người tin rằng cần phải 'giam giữ' những vong hồn hung dữ để ngăn chặn họ gây hại cho người sống. Chính vì thế, trong tháng Vu Lan, đã xảy ra những trường hợp con cái tổ chức lễ 'nhốt vong' cho mẹ, hay cháu thực hiện nghi thức này với ông bà, xuất phát từ nỗi sợ rằng nếu người thân qua đời vào giờ xấu, ngày xấu thì sẽ quay về bắt con cháu đi theo.
Giới chuyên gia tâm linh khẳng định đây là một tư tưởng hoàn toàn sai lệch. Hành động này không chỉ thể hiện sự mê tín thiếu căn cứ mà còn hàm chứa sự xúc phạm nghiêm trọng đến linh hồn người đã khuất, bởi không có người cha mẹ, ông bà nào sau khi chết lại trở về để hãm hại con cháu của mình.
Tin bài cùng chuyên mục:
