Buzz
(Mytour) Nếu bạn vẫn chưa biết nên chọn ngày nào để cúng Tất niên trong năm Giáp Thìn, hoặc tìm kiếm bài cúng Tất niên phù hợp cho gia đình, cơ quan, hay ngoài trời, hãy tham khảo ngay thông tin chi tiết dưới đây!
1. Tất niên là gì và ý nghĩa của việc cúng Tất niên?
- Tất niên (Ngày Tất niên)
- Ý nghĩa của việc cúng Tất niên là gì?
Trong những năm gần đây, đời sống ngày càng phát triển, các buổi tiệc Tất niên không chỉ giới hạn trong gia đình mà còn mở rộng ra các hoạt động như Tất niên công ty, Tất niên xóm, Tất niên bạn bè…
Thời gian tổ chức tiệc Tất niên cũng được linh hoạt hơn, thường diễn ra sớm hơn vài ngày tùy theo kế hoạch của từng nhóm hoặc cá nhân.
2. Năm Giáp Thìn 2024, ngày nào là thời điểm tốt nhất để cúng Tất niên?
Lễ cúng Tất niên là một nét đẹp văn hóa truyền thống, có người chọn tổ chức đơn giản vào ngày cuối tháng Chạp, trong khi một số khác lại muốn chọn ngày đẹp để tổ chức lễ lớn, thể hiện gia thế và địa vị của mình.
Vậy năm Giáp Thìn, ngày nào là thời điểm tốt nhất để cúng lễ Tất niên?
Thông thường, lễ cúng Tất niên được thực hiện vào chiều hoặc tối ngày 30 Tết (đối với tháng đủ) hoặc 29 Tết (đối với tháng thiếu), trước lễ cúng Giao thừa. Một số gia đình có thể tổ chức sớm hơn để có thời gian tham gia các hoạt động khác như về quê, du lịch, hoặc thăm hỏi họ hàng, bạn bè.
Dưới đây là một số ngày tốt trong tháng Chạp năm Giáp Thìn để tiến hành lễ cúng Tất niên:
- Ngày 26 tháng Chạp (25/1/2025 dương lịch): Thứ Bảy, ngày Giáp Ngọ, Lục nhâm Đại an.
- Ngày 28 tháng Chạp (27/1/2025 dương lịch): Thứ Hai, ngày Bính Thân, Lục nhâm Tốc hỷ.
- Ngày 29 tháng Chạp (28/1/2025 dương lịch): Thứ Ba, ngày Đinh Dậu, Lục nhâm Xích khẩu.
Khung giờ tốt và phù hợp để cúng Tất niên năm Giáp Thìn:
- Ngày 26 tháng Chạp: Giờ Thìn (5h-7h), Ngọ (11h-13h), Mùi (15h-17h), Tuất (17h-19h).
- Ngày 28 tháng Chạp: Giờ Mão (7h-9h), Tị (9h-11h), Thân (13h-15h), Tuất (19h-21h).
- Ngày 29 tháng Chạp: Giờ Thìn (5h-7h), Tị (11h-13h), Mùi (13h-15h), Tuất (17h-19h).
Tùy theo điều kiện và hoàn cảnh của từng gia đình, ngày cúng có thể linh hoạt. Quan trọng nhất là sự chuẩn bị chu đáo, lòng thành kính, và sự biết ơn đối với trời đất, Phật thánh, thần linh, tổ tiên, cùng những người đã khuất đã phù hộ cho gia đạo bình an trong suốt năm qua.
3. Mâm cơm cúng Tất niên cần chuẩn bị những gì?
Để buổi lễ Tất niên diễn ra trang nghiêm và thuận lợi, bạn cần lau dọn và trang trí bàn thờ gia tiên sạch sẽ, chuẩn bị đầy đủ mâm ngũ quả, đèn nến, hương hoa.
Sau khi hoàn tất việc trang hoàng bàn thờ và nhà cửa, bạn cần chuẩn bị mâm cỗ cúng một cách chỉn chu.
Mâm cơm cúng Tất niên thường được chuẩn bị thành hai mâm, một mâm dâng trong nhà và một mâm dâng ngoài trời. Tuy nhiên, nếu gia đình không có đủ điều kiện, bạn có thể gộp chung thành một mâm cúng duy nhất.
Nếu gộp chung thành một mâm, gia chủ cần chuẩn bị thật chu đáo và thịnh soạn nhất có thể. Tùy theo vùng miền và điều kiện của từng gia đình, mâm cỗ sẽ có sự khác biệt về các món ăn.
- Mâm cúng Tất niên của gia đình miền Bắc thường bao gồm: Bánh chưng/xôi, giò lụa/giò xào, canh bóng thập cẩm, móng giò hầm măng, dưa hành muối, miến nấu…
- Mâm cúng Tất niên của gia đình miền Trung thường có: Bánh chưng/bánh tét, canh măng khô ninh xương, cá chiên/chả ram, thịt đông, gà bóp rau răm, dưa món, giò lụa Huế, thịt heo luộc, giá chua, miến Huế…
- Mâm cúng Tất niên của gia đình miền Nam thường gồm: Bánh tét, củ cải ngâm nước mắm, củ kiệu, chả giò, thịt kho tàu, thịt heo luộc, nem, canh khổ qua nhồi thịt, canh măng.
Để biết chi tiết về mâm cơm cúng Tất niên, bạn có thể tham khảo ngay:
4. Bài văn khấn cúng Tất niên ngày 30 Tết
Trong nghi thức cúng Tất niên, việc chuẩn bị bài văn khấn cúng Tất niên là yếu tố quan trọng nhất. Dưới đây là bài văn khấn Tất niên 30 Tết theo truyền thống cổ xưa:
4.1 Bài cúng Tất niên ngoài trời
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
• Hoàng Thiên hậu Thổ cùng chư vị tôn Thần.
• Ngài Kim niên đương cai Thái tuế, chí đức tôn Thần.
• Ngài bản cảnh Thành Hoàng cùng chư vị đại Vương.
• Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Các ngài Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các vị Thần linh cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày ... tháng Chạp năm......
Tín chủ chúng con là: …… Ngụ tại: ……
Trước Án tọa, chúng con kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm cũ sắp qua, xuân tiết đang gần kề, năm mới sắp đến. Hôm nay là ngày 30 Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến chuẩn bị phẩm vật hương hoa, cơm canh, sửa soạn lễ Tất niên, dâng lên Thiên Địa, Tôn Thần, phụng hiến Tổ tiên, tưởng nhớ chư Linh.
Theo thường lệ Tuế trừ cáo tế, chúng con cúi xin chư vị Tôn Thần, Liệt vị Gia tiên, bản xứ tiền hậu Chủ hương linh, giáng lâm án tọa, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia đình, từ già đến trẻ, đều được bình an thịnh vượng. Xin độ trì cho chúng con mọi việc thuận lợi, công việc hanh thông.
Người người được bình an, tháng ngày hưởng phúc lộc. Âm phù - Dương trợ, mọi nguyện ước đều thành. Bốn mùa không gặp tai ương, tám tiết đón điềm lành.
Người người được bình an, tháng ngày hưởng phúc lộc. Âm phù - Dương trợ, mọi nguyện ước đều thành. Bốn mùa không gặp tai ương, tám tiết đón điềm lành.
Bày tỏ tấm lòng thành kính, kính mong chư vị chứng giám.
4.2 Bài văn khấn cúng Tất niên trong nhà
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
- Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
- Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.
- Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
- Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.
- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
- Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ: ...........
Hôm nay là ngày ... tháng Chạp năm.........
Tín chủ (chúng) con là:.......... Ngụ tại:.........
Trước án, chúng con kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm cũ sắp qua, xuân tiết đang gần kề, năm mới sắp đến.
Hôm nay là ngày .... Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến chuẩn bị phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ Tất niên, dâng lên Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, tưởng nhớ chư linh.
Theo thường lệ tuệ trừ cáo tế, chúng con cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già được bình an thịnh vượng, luôn mạnh khỏe, mọi sự tốt lành, gia đình hòa thuận.
Theo thường lệ tuệ trừ cáo tế, chúng con cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già được bình an thịnh vượng, luôn mạnh khỏe, mọi sự tốt lành, gia đình hòa thuận.
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần + cúi lạy)
4.3 Bài cúng Tất niên cuối năm tại cơ quan, xí nghiệp
Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần)
Nam mô Đại từ đại bi Quán thế âm Bồ tát
Nam mô Đại từ đại bi Quán thế âm Bồ tát
Nam mô Đại từ đại bi Quán thế âm Bồ tát
Tín chủ con tên là… tại.......
Hôm nay ngày... tháng Chạp năm... âm lịch
Tín chủ con đại diện cho công ty... xin thành tâm sửa soạn hương hoa, chuẩn bị đèn nến, hoa trà dâng lên trước án. Năm... vừa qua, chúng con xin dâng lễ tạ ơn trên đã phù hộ độ trì cho công việc làm ăn của chúng con luôn thuận lợi, phát triển, mọi sự bình an, may mắn. Nếu có điều gì thiếu sót, do mắt trần không thấu, xin các vị thần linh rộng lượng tha thứ.
Nay con xin được đọc bài cúng Tất niên công ty cuối năm... để thành kính mời các ngài Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn Thần, ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn Thần, ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn Thần, ngài tiền hậu Địa chủ Tài Thần, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân và các Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Kính lạy các ngài nghe thấu tâm can, chứng giám lòng thành, đáp lễ lời mời, thụ hưởng lễ vật và phù hộ độ trì cho toàn công ty chúng con luôn được bình an, gia đạo an lạc, công việc làm ăn luôn thuận buồm xuôi gió.
Chúng con lễ bạc lòng thành, trước xin kính lễ tạ ơn, sau cúi xin các vị Chư Thần luôn chứng giám, phù hộ độ trì cho toàn công ty chúng con một năm mới an lành, phát tài phát lộc.
A Di Đà Phật!
A Di Đà Phật!
A Di Đà Phật!
5. Ý nghĩa của việc cúng Tất niên
Lễ Tất niên là một phong tục lâu đời, thể hiện nét đẹp văn hóa và bản sắc truyền thống của người Việt Nam.
Đây là khoảng thời gian cả gia đình sum họp đầy đủ nhất, quây quần bên nhau, tận hưởng không khí ấm áp và tràn ngập niềm vui sau một năm bận rộn với cuộc sống.
Trong ngày này, mọi người cùng nhau dọn dẹp, trang trí nhà cửa gọn gàng, tươm tất để chuẩn bị cho lễ cúng Tất niên và cúng giao thừa, đón chào năm mới.
Những mâm cỗ đầy đủ được dâng lên bàn thờ gia tiên, khói hương nghi ngút, nến đèn lung linh, lễ vật đầy đủ như một cách thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên và ông bà.
Đây cũng là cách để gia chủ bày tỏ lòng thành kính với thần linh, cầu mong sự phù hộ cho cả gia đình được khỏe mạnh, mọi việc suôn sẻ.
Tại các cơ quan, đoàn thể, lễ Tất niên là dịp để đồng nghiệp, cấp trên và cấp dưới gặp gỡ, giao lưu, bởi thường ngày mọi người ít có cơ hội gặp mặt đầy đủ.
6. Sự khác biệt trong cách cúng lễ Tất niên ở ba miền Bắc, Trung, Nam
Mâm cúng lễ Tất niên ở mỗi miền đều có những nét đặc trưng riêng, nhưng nhìn chung vẫn giữ được những món ăn cơ bản mang đậm màu sắc văn hóa Việt trong ngày Tết.
Câu thơ: “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ. Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh” đã khái quát khá đầy đủ những yếu tố cần có trong mâm cúng lễ Tất niên.
- Cúng lễ Tất niên ở miền Bắc:
Mâm cúng lễ Tất niên miền Bắc thường bao gồm bánh chưng, nem rán, giò lụa, giò xào, gà luộc, miến xào lòng gà, thịt đông và canh măng, xôi gấc...
- Cúng lễ Tất niên ở miền Trung:
Mâm cúng Tất niên miền Trung thường có: bánh chưng, bánh tét, giò lụa, thịt đông, bò khía mật mía, chè, bánh gạo, thịt heo luộc, gà bóp rau răm...
- Cúng lễ Tất niên ở miền Nam:
Mâm cúng lễ Tất niên miền Nam thường gồm: bánh tét, canh măng, thịt kho tàu, gỏi tôm thịt, chả giò và canh khổ qua nhồi thịt...
Để khám phá sự khác biệt trong cách cúng lễ Tất niên ở ba miền Bắc, Trung, Nam, mời bạn theo dõi chi tiết trong bài viết sau:
7. Những việc nên làm trong ngày Tất niên là gì?
Đối với nhiều người, ngày Tất niên cũng quan trọng không kém ngày mùng 1 Tết. Trong ngày này, có 5 việc quan trọng mà bạn nên thực hiện.
Những việc này không chỉ mang lại may mắn, thuận lợi, tài lộc mà còn là nét đẹp văn hóa truyền thống cần được bảo tồn.
- Cúng Tất niên:
Trong ngày Tất niên, việc cúng lễ Tất niên là điều không thể thiếu. Những lưu ý quan trọng trong lễ cúng này cũng như cách chuẩn bị và bày biện mâm cỗ đã được Mytour trình bày chi tiết ở các phần trên.
- Cúng đón ông Táo về nhà:
Theo truyền thống, các gia đình Việt Nam sẽ thực hiện cúng ông Công ông Táo để tiễn các vị lên chầu trời vào ngày 23 tháng Chạp. Đây là ngày Táo Quân cưỡi cá chép lên thiên đình báo cáo mọi việc ở hạ giới trong năm qua với Ngọc Hoàng.
Sau 7 ngày, tức vào ngày 30 tháng Chạp, bạn cần thực hiện lễ cúng để đón ông Táo trở về nhà và phù hộ cho gia đình trong năm mới.
Tuy nhiên, nhiều gia đình chỉ nhớ cúng tiễn ông Táo lên trời mà quên mất việc cúng đón ông Táo về nhà.
Vì vậy, việc cúng đón ông Táo cũng là một phần quan trọng trong ngày Tất niên mà bạn cần lưu ý. Thời gian thích hợp để cúng thường là từ 11h đến 11h45 tối, trước lễ cúng Giao thừa.
Các lễ vật cần chuẩn bị tương tự như khi cúng tiễn ông Táo lên trời.
- Tắm lá mùi:
Theo khoa học, tắm lá mùi mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, được xem như một phương pháp thanh lọc cơ thể hiệu quả.
Ngoài ra, tắm lá mùi còn được cho là có tác dụng hỗ trợ điều trị trầm cảm, giảm căng thẳng, giảm đau đầu, làm sạch da và lưu lại hương thơm dễ chịu… giúp người tắm cảm thấy thư giãn hơn. Nhờ đó, tâm trạng cũng trở nên thoải mái để đón chào năm mới.
Với những lợi ích này, năm nay bạn đừng quên mua một bó lá mùi già và chuẩn bị nước tắm cho cả gia đình nhé!
- Ăn bữa cơm đoàn viên gia đình:
Mâm cơm cúng ngày Tất niên sẽ trở nên ý nghĩa và ấm cúng hơn khi cả nhà quây quần, sum họp đông đủ và cùng thưởng thức bữa cơm cuối cùng của năm cũ.
Sau một năm bận rộn, hãy cố gắng dành thời gian dùng bữa cơm Tất niên cùng ông bà, bố mẹ, anh chị em. Trong khoảnh khắc thiêng liêng của sự chuyển giao, hãy sống chậm lại để cảm nhận sự ấm áp của tình thân.
- Cúng Giao thừa:
Sau bữa cơm Tất niên, các gia đình cần chuẩn bị lễ cúng Giao thừa. Đây là nghi thức mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, một lễ trừ tịch để tiễn đưa những điều không may mắn của năm cũ và đón nhận những điều tốt lành trong năm mới.
Không chỉ vậy, đây còn là nghi lễ văn hóa thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên, tiễn các vị thần năm cũ và đón các vị thần mới.
8. Những điều nên tránh trong lễ cúng Tất niên
- Không cúng đồ giả:
Một lưu ý quan trọng trong nghi thức cúng lễ Tất niên là không nên sử dụng đồ giả. Nhiều người thường dùng câu “miễn thành tâm là được” để biện minh, nhưng thực chất chỉ chú trọng hình thức, khoe mẽ với người ngoài mà không quan tâm đến chất lượng của hoa quả dùng để thờ cúng.
Các loại hoa quả còn xanh hoặc hoa quả giả (làm bằng nhựa) không nên dùng để cúng gia tiên.
- Phải nghiêm túc, tránh đùa cợt:
Trong thời điểm cúng lễ Tất niên, điều quan trọng là phải giữ thái độ nghiêm trang, tránh nói cười đùa nghịch. Đặc biệt, không được nói tục vì điều này thể hiện sự thiếu tôn trọng với bề trên.
Ngoài ra, nhiều quan niệm cho rằng, trong lúc cúng lễ Tất niên, nhiều hồn ma lang thang sẽ xuất hiện khi tổ tiên, ông bà quy tụ. Vì vậy, người ta thường kiêng gọi tên trẻ em để tránh việc hồn ma nghe được và làm hại trẻ có vía yếu.
- Tránh nói chuyện buồn, cãi vã:
Đây là dịp để mọi người sum họp bên gia đình, nhìn lại những gì đã trải qua trong năm cũ và gửi gắm những ước nguyện về một năm mới hạnh phúc, đủ đầy.
Vì vậy, người ta thường tránh nói đến những chuyện buồn phiền, hận thù hay tranh cãi vào thời điểm này.
Thay vào đó, hãy nói về những điều vui vẻ, bao dung hơn, tha thứ và bỏ qua cho nhau những lỗi lầm trong năm cũ.
- Tránh mọi sự đổ vỡ:
Những sự đổ vỡ, va chạm trong thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới đều được coi là điềm báo không may mắn. Bởi đổ vỡ tượng trưng cho sự chia ly, xa cách và mất mát.
Đặc biệt, cần tránh làm đổ dầu và rượu ra sàn nhà vì điều này có thể thu hút ma quỷ vào nhà và mang lại những điều không tốt trong năm mới.
Vì vậy, người ta thường kiêng kỵ làm rơi vỡ bất cứ thứ gì trong ngày này.
Xem video:
