Trung Quốc đã đưa vào sử dụng hệ thống nhà vệ sinh 'thông minh' mới để chống lại tình trạng lãng phí giấy vệ sinh, trong đó người dùng phải xem quảng cáo hoặc trả một khoản phí nhỏ qua điện thoại để nhận giấy. Mặc dù mục tiêu là bảo vệ môi trường, sáng kiến này lại gây ra nhiều tranh cãi về quyền riêng tư và sự bất tiện.
Tại các nhà vệ sinh công cộng ở Trung Quốc, phiên bản nâng cấp 'thông minh' mới nhất đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Các video lan truyền cho thấy, máy phát giấy chỉ cung cấp giấy sau khi người dùng xem quảng cáo hoặc thanh toán một khoản phí nhỏ. Một video chia sẻ cho thấy, một phụ nữ phải quét mã QR và xem một đoạn quảng cáo mới có thể nhận được một dải giấy vệ sinh ngắn.

Hệ thống này được thiết kế để giải quyết tình trạng lãng phí giấy vệ sinh. Các quan chức cho biết, nhiều người dân đã lấy quá nhiều giấy miễn phí, dẫn đến sự lãng phí tài nguyên. Với hệ thống mới, người dùng có thể xem quảng cáo hoặc trả 0,5 nhân dân tệ (khoảng 0,07 USD) để nhận một dải giấy.
Đây không phải lần đầu tiên Trung Quốc áp dụng công nghệ để kiểm soát việc sử dụng giấy vệ sinh. Vào năm 2017, các máy nhận diện khuôn mặt đã được lắp đặt tại các khu du lịch, chỉ phát ra 60cm giấy mỗi lần quét khuôn mặt, với giới hạn 9 phút cho mỗi lượt lấy. Đến năm 2019, thời gian chờ đã được kéo dài lên 10 phút.
Như nhiều hệ thống quảng cáo khác, phản ứng của người dùng với sáng kiến này chủ yếu là tiêu cực. Bên cạnh sự khó chịu, hệ thống này còn có một nhược điểm lớn: nếu điện thoại hết pin hoặc người dùng không có tiền lẻ, họ có thể gặp phải tình huống khó xử.

Từ giấy vệ sinh đến nhận dạng khuôn mặt và trí tuệ nhân tạo.
Sáng kiến này không chỉ dừng lại ở việc xem quảng cáo. Tại đảo Shamian ở Quảng Châu, máy phát giấy vệ sinh đã được trang bị camera nhận diện khuôn mặt. Hệ thống này sẽ quét khuôn mặt người dùng và chỉ phát ra 90cm giấy mỗi lần.
Nếu cùng một khuôn mặt xuất hiện trong vòng 10 phút, máy sẽ không phát thêm giấy. Đây không phải là lần đầu tiên công nghệ này được sử dụng, trước đó đã từng xuất hiện tại Công viên Thiên Đàn ở Bắc Kinh.
Mặc dù mục đích giảm thiểu lãng phí giấy vệ sinh là một sáng kiến đáng khen, nhưng hệ thống này lại gây ra lo ngại về quyền riêng tư. Việc lắp đặt camera nhận diện khuôn mặt trong nhà vệ sinh công cộng đã khiến không ít người bày tỏ sự phản đối.
Ngoài ra, sự bất tiện cũng là một vấn đề lớn. Nhiều người than phiền về việc phải chờ đợi lâu do hệ thống tự động quét và phát giấy, làm quá trình sử dụng trở nên chậm chạp.

Nhà vệ sinh thông minh và tương lai của các thành phố.
Việc 'thông minh hóa' nhà vệ sinh công cộng không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát giấy vệ sinh. Chính quyền Trung Quốc đang triển khai các bước tiếp theo để nâng cấp hệ thống nhà vệ sinh tại các thành phố lớn như Thượng Hải và Thâm Quyến, với hơn 700 thành phố sẽ tham gia vào kế hoạch này.
Họ đã phát triển hơn 150 nhà vệ sinh thông minh sử dụng công nghệ đèn hồng ngoại và cảm biến siêu âm để theo dõi thời gian người dùng sử dụng buồng vệ sinh. Bên cạnh đó, còn có các cảm biến giúp kiểm tra chất lượng không khí và các biện pháp điều chỉnh mực nước dựa trên thời gian sử dụng.

Lãng phí giấy vệ sinh đang trở thành một vấn đề môi trường nghiêm trọng. Một nghiên cứu của Brondell cho thấy mỗi ngày, 27.000 cây xanh bị chặt để sản xuất giấy vệ sinh. Mỗi cuộn giấy cần đến 37 gallon nước để sản xuất, và quá trình tẩy trắng giấy tiêu tốn 235.000 tấn clo, góp phần ô nhiễm nguồn nước.
Mặc dù việc giảm lãng phí là điều cần thiết, nhưng cách tiếp cận của Trung Quốc lại đặt ra câu hỏi lớn về sự cân bằng giữa hiệu quả, bảo vệ môi trường và quyền riêng tư cá nhân.
