Buzz
Những robot này đang thực hiện các công việc lặp đi lặp lại, giảm bớt khối lượng công việc trong bối cảnh Nhật Bản đối mặt với khủng hoảng lao động.
Tại một cửa hàng 7-Eleven ở Tokyo, những nhân viên kỳ lạ có thể làm việc không ngừng, đảm nhận các ca đêm và thực hiện các công việc nhàm chán như bổ sung hàng tồn kho hay lau dọn sàn nhà. 'Nhân viên' này không phải là con người, mà là một con robot. Đây không phải là chiêu trò quảng cáo mà là một phần trong nỗ lực đối phó với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đang đe dọa nền kinh tế Nhật Bản.
Sự tự động hóa xuất phát từ nhu cầu cấp thiết của xã hội.
Bổ sung hàng hóa và lau sàn là những công việc tốn thời gian và lặp đi lặp lại. 7-Eleven ước tính rằng nhân viên dành trung bình 1-2 giờ mỗi ngày chỉ để chuyển đồ uống từ kho ra quầy trưng bày.
Việc giao phó những công việc này cho robot không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giải phóng nhân viên để họ có thể tập trung vào những nhiệm vụ sáng tạo và tương tác nhiều hơn với khách hàng.
Trong ba tháng tới, công ty sẽ đánh giá hiệu quả của robot tại cửa hàng Arakawa Nishiogu 7-chome ở Tokyo. Nếu thử nghiệm thành công, việc triển khai robot sẽ được mở rộng ra các cửa hàng khác. Hiroki Takei, giám đốc điều hành tại 7-Eleven, cho biết: 'Chúng tôi đặt mục tiêu tăng năng suất và tạo ra một môi trường thử thách để phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới.'
Động lực thực sự thúc đẩy quá trình tự động hóa này không chỉ là sự tiến bộ công nghệ mà còn là một nhu cầu cấp bách. Nhật Bản đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng dân số nghiêm trọng, với tỷ lệ sinh giảm mạnh và tuổi thọ trung bình đứng top thế giới.
Kết quả là dân số ngày càng già hóa và lực lượng lao động suy giảm nhanh chóng. Hiện nay, khoảng một phần ba dân số Nhật Bản đã trên 65 tuổi, khiến việc duy trì các dịch vụ thiết yếu như konbini (cửa hàng tiện lợi) trở nên cực kỳ khó khăn. Tự động hóa trở thành giải pháp sống còn, không phải thay thế con người mà là bổ sung và lấp đầy các vị trí thiếu hụt.
Robot tại cửa hàng, robot trên phố
Xu hướng tự động hóa ở Nhật Bản không chỉ dừng lại ở các cửa hàng. Nó đang lan rộng ra nhiều lĩnh vực khác trong ngành dịch vụ. Trước đây, 7-Eleven đã thử nghiệm đội robot giao hàng bốn bánh trên các vỉa hè công cộng. Những robot này, phát triển cùng công ty khởi nghiệp Lomby Inc. và hãng ô tô Suzuki, di chuyển với tốc độ tối đa 6km/h, tương đương với tốc độ người đi bộ nhanh.
Những robot này được trang bị tám camera và giám sát từ xa. Khách hàng chỉ cần đặt hàng qua ứng dụng '7NOW', và robot sẽ giao hàng tận nơi trong vòng 20 phút. Thử nghiệm này được thực hiện tại Hachioji, thành phố ở phía tây Tokyo, với địa hình dốc và dân số cao tuổi, nhằm tìm hiểu các vấn đề tiềm ẩn trước khi mở rộng.
Điều này chứng tỏ đây không chỉ là giải pháp giải quyết tình trạng thiếu tài xế giao hàng mà còn đáp ứng nhu cầu của nhóm khách hàng lớn tuổi, những người gặp khó khăn trong việc tự đi mua sắm.
Ngoài ra, một số cửa hàng 7-Eleven cũng đã triển khai màn hình dịch vụ khách hàng từ xa tại quầy thanh toán để hỗ trợ các ca làm việc đêm khuya. Khách hàng có thể tương tác với nhân viên qua màn hình độ nét cao, duy trì mô hình dịch vụ 24/7 mà không cần nhân viên trực tiếp tại cửa hàng.
Tương lai của nền kinh tế dịch vụ đang dần hình thành với sự gia tăng của tự động hóa.
Phương pháp tiếp cận tự động hóa toàn diện, từ sắp xếp hàng hóa, vệ sinh, giao hàng cho đến dịch vụ khách hàng, là một bước tiến đáng kể so với các hệ thống tự động hóa trước đây. Nhật Bản không phải là quốc gia duy nhất tham gia vào cuộc đua này.
Tập đoàn Rakuten Group hiện đang sử dụng robot để giao cà phê Starbucks, trong khi Panasonic đã thử nghiệm robot và máy bay không người lái để giao đồ ăn nóng. Với việc Nhật Bản chính thức cho phép sử dụng robot giao hàng trên các tuyến đường công cộng từ tháng 4 năm 2023, cuộc cách mạng tự động hóa trong nền kinh tế dịch vụ đã bắt đầu.
Nhật Bản có thể đang đi trước thời đại, nhưng họ cũng đang đối mặt với một vấn đề mà nhiều quốc gia phát triển sẽ sớm phải đối diện. Khi dân số già đi và lực lượng lao động toàn cầu giảm sút, câu hỏi làm thế nào để duy trì hoạt động của xã hội trở nên cấp thiết.
Ở nhiều quốc gia phương Tây, tự động hóa thường bị xem là một mối đe dọa, có nguy cơ khiến lao động con người trở nên thừa thãi. Tuy nhiên, tại Nhật Bản, tình hình hoàn toàn ngược lại. Nỗi lo không phải là robot sẽ chiếm lấy công việc của con người, mà là không đủ người hoặc robot để thực hiện các công việc cần thiết.
Tuy nhiên, tương lai của tự động hóa này cũng đặt ra những câu hỏi quan trọng. Tác động lâu dài của việc chuyển giao các công việc thường nhật cho máy móc sẽ như thế nào? Liệu sự tiện lợi trôi chảy của các cửa hàng do robot vận hành có phải trả giá bằng việc mất đi sự tương tác giữa con người với con người? Mặc dù những câu hỏi này chưa có lời giải đáp, nhưng rõ ràng, robot đang là một giải pháp thiết thực cho một vấn đề cấp bách. Và khi chúng dần hòa nhập vào cấu trúc xã hội, chúng sẽ chắc chắn thay đổi xã hội theo những cách mà chúng ta chưa thể hình dung.
