Buzz
Chỉ trong những ngày đầu tháng 3/2026, cộng đồng công nghệ Trung Quốc đã phát cuồng vì OpenClaw, một AI agent được gọi vui là 'nuôi tôm'. Nhưng chỉ sau 5 ngày, làn sóng cài đặt đã nhanh chóng chuyển thành trào lưu gỡ bỏ, phơi bày nhiều vấn đề ẩn sau cơn sốt này.
Khi bước sang tháng 3/2026, một cụm từ lạ xuất hiện trên mạng xã hội Trung Quốc: 'nuôi tôm'. Tuy không phải tôm thật, đây là cách mà cư dân mạng dùng để mô tả việc triển khai OpenClaw, một AI agent mã nguồn mở với biểu tượng giống con tôm hùm. Chỉ trong vài ngày, cụm từ này đã xuất hiện dày đặc trên WeChat, Weibo và các diễn đàn công nghệ, trở thành chủ đề nóng bỏng nhất trong cộng đồng công nghệ Trung Quốc.
Thực tế, OpenClaw không phải là một ứng dụng độc lập mà là một hệ thống AI có thể kết nối với nhiều mô hình ngôn ngữ lớn. Nó cho phép máy tính tự động thực hiện các nhiệm vụ như thao tác tệp tin, tự động hóa trình duyệt, thu thập dữ liệu, tạo bảng tính hay chỉnh sửa mã nguồn. Nhờ vào cơ chế hoạt động này, một chiếc máy tính cá nhân có thể biến thành 'nhân viên số' làm việc không ngừng nghỉ suốt 24 giờ mỗi ngày.
Tính đến giữa tháng 3/2026, dự án OpenClaw trên GitHub đã đạt hơn 270.000 lượt gắn sao, vượt qua nhiều dự án mã nguồn mở nổi tiếng như React và Linux để đứng đầu bảng xếp hạng toàn cầu. Thành tích này khiến OpenClaw nhanh chóng trở thành hiện tượng công nghệ mới tại Trung Quốc.
Mặc dù được công bố từ tháng 11/2025, nhưng trên thực tế, OpenClaw chỉ thực sự bùng nổ vài tháng sau đó. Làn sóng quan tâm tăng mạnh khi nhiều người nhận ra rằng AI không chỉ là các chatbot trả lời câu hỏi, mà còn có thể trực tiếp thao tác trên máy tính để hoàn thành công việc.
Trong bối cảnh đó, nhiều tập đoàn công nghệ Trung Quốc đã nhanh chóng gia nhập cuộc đua. Tencent ra mắt nền tảng WorkBuddy, trong khi Volcano Engine thuộc ByteDance giới thiệu ArkClaw như giải pháp triển khai nhanh cho các doanh nghiệp. Một số địa phương tại Trung Quốc cũng bắt đầu ban hành các chính sách hỗ trợ cộng đồng mã nguồn mở liên quan đến AI agent, tạo đà cho cơn sốt OpenClaw ngày càng lan rộng.
Sự bùng nổ của OpenClaw đã nhanh chóng tạo ra một thị trường dịch vụ mới. Do quá trình cài đặt khá phức tạp đối với người dùng thông thường, nhiều cá nhân và nhóm kỹ thuật đã bắt đầu cung cấp dịch vụ 'cài đặt OpenClaw tận nơi'. Theo thống kê từ các nền tảng giao dịch trực tuyến tại Trung Quốc, giá cho mỗi lần cài đặt dao động từ 500 đến hơn 1.000 nhân dân tệ (tương đương 1,9 đến 3,8 triệu đồng).
Một số người trong ngành tiết lộ rằng họ có thể nhận khoảng 30 yêu cầu tư vấn mỗi ngày. Thậm chí có người đã kiếm được tới 260.000 nhân dân tệ (khoảng gần 100 triệu đồng) chỉ từ dịch vụ cài đặt OpenClaw.
Không chỉ dừng lại ở đó, một số cửa hàng trực tuyến còn bán các máy tính mini với logo con tôm, được quảng cáo là 'máy nuôi tôm trọn gói'. Giá của những thiết bị này dao động từ vài trăm đến vài nghìn nhân dân tệ và đã nhận được một lượng đơn đặt hàng khá lớn.
Cơn sốt này cũng nhanh chóng lan tỏa sang thị trường phần cứng. Nhiều sàn thương mại điện tử tại Trung Quốc ghi nhận tình trạng cháy hàng Mac mini của Apple. Trên trang web chính thức của Apple, thời gian giao hàng cho các đơn đặt mới đã kéo dài đến cuối tháng 4/2026. Trong khi đó, trên các nền tảng đồ cũ, dịch vụ cho thuê Mac mini để chạy OpenClaw cũng đã xuất hiện.
Tuy nhiên, cơn sốt này nhanh chóng đối mặt với những thực tế phũ phàng. Một trong những vấn đề lớn là chi phí vận hành. Dù OpenClaw miễn phí, nó vẫn cần phải sử dụng API của các mô hình AI để thực hiện các nhiệm vụ. Những tác vụ phức tạp có thể tiêu tốn một lượng token rất lớn.
Một số người dùng thử nghiệm tại Trung Quốc cho biết chi phí vận hành có thể lên đến hàng chục nghìn nhân dân tệ mỗi ngày nếu liên tục thực hiện các tác vụ phức tạp. Trên mạng xã hội thậm chí đã xuất hiện câu nói: 'Lương tháng 20.000 tệ cũng không nuôi nổi một con tôm'.
Một lập trình viên tại Thâm Quyến đã gặp sự cố khi khóa API của mình bị đánh cắp và anh nhận hóa đơn hơn 12.000 nhân dân tệ vào lúc rạng sáng.
Theo mức giá phổ biến trên thị trường AI vào tháng 3/2026, nếu sử dụng mô hình Claude Sonnet để vận hành OpenClaw với tổng cộng 20 triệu token mỗi tháng, chi phí sẽ gần 180 USD. Nếu chạy các mô hình cao cấp và sử dụng liên tục, chi phí hàng tháng có thể vượt quá 1.000 USD.
Bên cạnh chi phí, vấn đề bảo mật cũng nhanh chóng trở thành mối lo ngại lớn. Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp Internet quốc gia Trung Quốc đã phát cảnh báo, cho biết cấu hình bảo mật mặc định của OpenClaw chứa nhiều rủi ro, bao gồm tấn công prompt injection, plugin độc hại và các lỗ hổng bảo mật khác.
Nền tảng chia sẻ thông tin về mối đe dọa và lỗ hổng an ninh mạng của Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc cũng đưa ra cảnh báo tương tự, nhấn mạnh rằng việc triển khai sai cách có thể khiến người dùng mất quyền kiểm soát hệ thống và rò rỉ dữ liệu cá nhân.
Bên cạnh đó, nhiều người dùng phổ thông nhận ra rằng khả năng thực tế của OpenClaw không hoàn toàn đáp ứng nhu cầu của họ. Để AI thực hiện một thao tác đơn giản trên màn hình một cách chính xác, đôi khi người dùng phải điều chỉnh prompt nhiều lần và giám sát liên tục.
Trong môi trường văn phòng, việc tiết kiệm vài phút thao tác chuột nhưng phải dành hàng giờ giám sát AI rõ ràng không phải là một lựa chọn hiệu quả.
Chỉ sau khoảng 5 ngày kể từ khi cơn sốt đạt đỉnh, xu hướng bắt đầu đảo chiều. Tối 10/3, nhiều người dùng Trung Quốc bắt đầu chia sẻ trải nghiệm gỡ OpenClaw khỏi máy tính, và chủ đề này nhanh chóng trở thành một trong những từ khóa tìm kiếm phổ biến.
Điều đáng chú ý là thị trường dịch vụ cũng nhanh chóng thích nghi. Sau dịch vụ cài đặt, nhiều người bắt đầu cung cấp dịch vụ 'gỡ OpenClaw tận nơi'. Trên các nền tảng giao dịch, giá cho mỗi lần gỡ cài đặt có thể lên đến 299 nhân dân tệ.
Những câu quảng cáo dí dỏm như 'giải tỏa nỗi lo AI' hay 'gỡ sạch không để lại dấu vết' ngày càng xuất hiện nhiều hơn.
Trong toàn bộ hệ sinh thái này, người hưởng lợi lớn nhất không phải là người dùng, mà chính là các công ty phát triển mô hình AI và cung cấp API, những bên thu được lợi ích lớn nhất.
Sau khi OpenClaw tích hợp Kimi K2.5 làm mô hình miễn phí chính, lượng người dùng của Kimi đã tăng mạnh. Một số thống kê cho thấy doanh thu của Kimi K2.5 trong 20 ngày gần đây đã vượt qua tổng doanh thu cả năm 2025.
Tương tự, mô hình M2 của MiniMax ghi nhận lượng token sử dụng tăng gấp 6 lần trong hai tháng đầu năm 2026, kéo theo doanh thu thường niên tăng 50%. Cổ phiếu của công ty này cũng đã tăng gần 5 lần so với thời điểm IPO.
Trong khi đó, gói tính toán Coding Plan của Zhipu AI đã từng gặp tình trạng cháy hàng khi nhu cầu từ người dùng OpenClaw tăng mạnh. Giá cổ phiếu của công ty này cũng đã tăng 234% chỉ trong một tháng.
Mặc dù cơn sốt nhanh chóng hạ nhiệt, nhiều chuyên gia công nghệ tại Trung Quốc cho rằng OpenClaw vẫn là một bước tiến quan trọng của AI agent. Thay vì chỉ hỗ trợ tư duy như các chatbot truyền thống, AI giờ đây đã có thể trực tiếp thực hiện công việc trên máy tính.
Tuy nhiên, OpenClaw hiện nay chủ yếu phù hợp với các nhà phát triển hoặc những người dùng có nhu cầu tự động hóa rõ ràng. Đối với người dùng phổ thông, những sản phẩm AI agent thực sự dễ sử dụng và an toàn có lẽ vẫn cần thêm một đến hai năm nữa để hoàn thiện.
Cơn sốt 'nuôi tôm' không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn phản ánh tâm lý chung trong xã hội hiện đại: nỗi lo sợ bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng AI. Trong nhiều trường hợp, chính nỗi lo này đã trở thành động lực thúc đẩy những cơn sốt công nghệ bùng nổ, rồi cũng nhanh chóng lắng xuống.
