Những bí ẩn ít ai biết về công việc 'khắc thuốc nổ' tại Trung Quốc

Lập Bình, kỹ thuật viên tại nhà máy 7416 của Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc, đã gắn bó hơn 30 năm với công việc đầy thử thách này, trở thành hình mẫu của sự dũng cảm và lòng tận tâm.

Công việc mạo hiểm: "Khắc thuốc nổ"

Nhiên liệu rắn, một thành phần thiết yếu trong động cơ tên lửa, quyết định đến độ chính xác và quỹ đạo bay của tên lửa. Để đạt được tiêu chuẩn, các kỹ thuật viên phải dùng dao chuyên dụng để chỉnh sửa từng chi tiết nhỏ. Công việc này được ví như 'làm việc trong môi trường đầy chất nổ', vì chỉ một sai sót nhỏ, như dao chạm vào vỏ kim loại hoặc tạo ma sát lớn gây tĩnh điện, có thể dẫn đến tai nạn.

Lập Bình, người được coi là 'nghệ nhân khắc thuốc nổ', bắt đầu nghề này vào năm 1987, khi mới 19 tuổi. Ông chia sẻ rằng lúc đầu chỉ vì lời khuyên của mẹ mà ông gia nhập xưởng, nơi bà từng làm việc. Tuy nhiên, những trải nghiệm đầu tiên đã để lại dấu ấn sâu đậm, thôi thúc ông luyện tập và hoàn thiện kỹ năng để giảm thiểu mọi rủi ro.

Chuyên gia định hình bề mặt động cơ

Việc chỉnh sửa bề mặt nhiên liệu đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, cùng với sự nhạy bén và kinh nghiệm sâu rộng. Nhiên liệu rắn có cấu trúc không đồng đều và chứa nhiều hạt thô, làm cho việc cắt và mài mịn bề mặt trở nên rất khó khăn. Một vết cắt quá sâu hoặc một dấu dao nhỏ có thể khiến nhiên liệu không cháy đúng cách, gây hỏng động cơ hoặc thậm chí dẫn đến nổ.

Với 30 năm kinh nghiệm trong nghề, Từ Lập Bình đã không ngừng cải tiến bản thân. Ông đã phát triển các phương pháp cắt, gọt chính xác và sáng chế nhiều công cụ chuyên dụng. Mỗi lần thao tác, chỉ với một cử chỉ nhỏ, ông có thể xác định ngay độ chính xác cần thiết để nhiên liệu cháy đúng theo thiết kế. Các sản phẩm ông chỉnh sửa đều đạt tỷ lệ chuẩn 100%.

Ngoài kỹ năng thủ công, Từ Lập Bình còn nghiên cứu và cải tiến các công cụ làm việc, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả công việc. Ông đã thiết kế và đăng ký nhiều bằng sáng chế tại Trung Quốc, trong đó có những sản phẩm nổi tiếng được đồng nghiệp gọi bằng cái tên thân thuộc "Dao Lập Bình".

Đối mặt hiểm nguy để tạo ra sự đổi mới

Dù có sự hỗ trợ của các tiến bộ kỹ thuật như công nghệ CNC, nhiều bước quan trọng vẫn cần đến bàn tay con người. Từ Lập Bình không chỉ tham gia vào quá trình vận hành mà còn đóng góp vào việc cải tiến máy móc, đề xuất hơn 20 thay đổi kỹ thuật để thiết bị phù hợp hơn với yêu cầu sản xuất.

Mặc dù ứng dụng công nghệ đã giúp nâng cao hiệu quả công việc, Từ Lập Bình vẫn đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu. Trong quá trình phát triển động cơ chủ lực, một lần nhóm nghiên cứu đã phải đào trực tiếp nhiên liệu ra khỏi động cơ sau hai lần thử nghiệm thất bại để tìm ra nguyên nhân.

Quá trình này vô cùng nguy hiểm, khi nhóm kỹ thuật viên phải làm việc trong một không gian chật hẹp, bao quanh bởi hàng tấn thuốc nổ và mùi hóa chất khó chịu. Mỗi người chỉ có thể làm việc tối đa 10 phút, nhưng Từ Lập Bình , dù là thành viên trẻ nhất, đã tình nguyện ở lại lâu hơn để hỗ trợ các đồng nghiệp của mình.

Hơn 30 năm qua, Từ Lập Bình không chỉ là một kỹ thuật viên xuất sắc mà còn là một nhà sáng tạo, một người tiên phong trong việc tìm kiếm sự đổi mới và cải tiến quy trình sản xuất. Ông đã đóng góp quan trọng vào việc nâng cao khả năng tự chủ công nghệ cho Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất động cơ tên lửa rắn.