Một nghiên cứu mới tiết lộ rằng ngắm chim không chỉ là thú vui thanh nhã mà còn có thể góp phần làm chậm lại quá trình lão hóa của não bộ.

Các nhà khoa học tại Bệnh viện Baycrest, Toronto (Canada) vừa công bố một nghiên cứu cho thấy việc quan sát chim có thể hỗ trợ duy trì sức khỏe nhận thức và làm chậm các biến đổi của não bộ theo thời gian. Kết quả này được đăng tải trên tạp chí BBC Science Focus.
Nghiên cứu so sánh giữa người mới bắt đầu và người có nhiều kinh nghiệm
Nhóm nghiên cứu đã so sánh cấu trúc não của 29 người có nhiều năm kinh nghiệm ngắm chim với 29 người mới làm quen với hoạt động này, trong đó các đối tượng được lựa chọn có độ tuổi và giới tính tương đương nhau.
Hình ảnh chụp não cho thấy những người có kinh nghiệm lâu năm sở hữu các vùng não “nén chặt” hơn tại khu vực phụ trách sự chú ý và nhận thức. Đặc điểm này giúp họ nhận diện các loài chim hiệu quả hơn, đặc biệt là những loài hiếm hoặc chưa quen thuộc.
Các nhà khoa học cũng ghi nhận rằng trong những vùng não này, các phân tử nước có xu hướng di chuyển tự do hơn, qua đó hỗ trợ khả năng nhận diện chính xác các loài chim.
Ngắm chim – một hoạt động phức tạp giúp kích hoạt não bộ
Theo nhóm nghiên cứu, những hoạt động mang tính học hỏi như học ngoại ngữ hay luyện chơi nhạc cụ đều mang lại lợi ích cho não. Tuy vậy, việc ngắm chim được xem là đặc biệt hiệu quả vì tính chất phức tạp của nó: đòi hỏi sự tập trung bền bỉ, trí nhớ linh hoạt cùng khả năng quan sát tinh tế đến từng chi tiết.
Giáo sư Martin Sliwinski, Giám đốc Trung tâm Lão hóa Khỏe mạnh thuộc Đại học Bang Pennsylvania, nhận định: “Điều thú vị là ngắm chim luôn đặt ra yêu cầu liên tục đối với khả năng nhận thức, chú ý và trí nhớ, nên không thể thực hiện hoàn toàn theo thói quen.
Để một hoạt động kích thích nhận thức thực sự mang lại lợi ích, nó cần duy trì được mức độ thử thách nhất định, và ngắm chim dường như đáp ứng rất tốt điều đó.”
Ông cho rằng ngay cả những người có nhiều kinh nghiệm quan sát chim cũng không thể chỉ dựa vào phản xạ tự động, bởi môi trường quan sát và các tín hiệu thị giác luôn thay đổi liên tục.
Ảnh hưởng tích cực đối với người cao tuổi
Kết quả phân tích cho thấy những người lớn tuổi có kinh nghiệm ngắm chim đạt điểm cao hơn trong các bài kiểm tra nhận diện khuôn mặt so với nhóm mới bắt đầu. Điều này cho thấy khả năng ghi nhớ và tái hiện thông tin của họ hoạt động hiệu quả hơn.
Tuy vậy, Giáo sư Sliwinski cũng lưu ý rằng khả năng xảy ra chiều hướng ngược lại: Những người vốn sở hữu năng lực nhận thức tốt và có niềm yêu thích với chim thường dễ lựa chọn sở thích này và dần đạt đến trình độ cao.
Vì thế, hiện vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn rằng việc ngắm chim trực tiếp “rèn luyện” não bộ; cũng có khả năng những cá nhân có lợi thế về nhận thức từ đầu đã tự nhiên bị thu hút bởi hoạt động này.
Bối cảnh của các nghiên cứu liên quan
Vào ngày 26/2, tạp chí Medical Xpress đã đăng tải một nghiên cứu đề cập đến tác động của tiếng ồn trong đời sống hiện đại đối với não bộ. Các nhà khoa học cho biết những âm thanh kéo dài liên tục có thể ảnh hưởng đến cách con người suy nghĩ và duy trì sự chú ý.
Những âm thanh phù hợp đôi khi hỗ trợ con người khi thực hiện các công việc lặp lại, đơn điệu; tuy nhiên, với các nhiệm vụ đòi hỏi đọc hiểu, phân tích hoặc giải quyết vấn đề phức tạp, tiếng ồn lại dễ cạnh tranh sự tập trung và khiến gánh nặng nhận thức gia tăng.
