Buzz
Hiện tại, giải pháp công nghệ này mới chỉ được thí nghiệm thành công trên lợn và thỏ trong việc làm sạch hệ thống xoang.
Đối với người bình thường, nghẹt mũi có thể chỉ là chút bất tiện nhỏ, nhưng với bệnh nhân viêm xoang hay nhiễm trùng mũi mãn tính, việc không thể hô hấp tự nhiên là nỗi ám ảnh khôn nguôi.
Trong khi các loại thuốc xịt và kháng sinh thông thường chỉ đem lại hiệu quả tạm thời, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã đề xuất phương pháp cách mạng: dùng đội quân robot cực nhỏ thâm nhập vào xoang mũi để tiêu diệt mầm bệnh và vệ sinh khoang mũi từ bên trong.
Nghe tưởng chừng như ý tưởng chỉ có trong phim khoa học viễn tưởng, nhưng công nghệ này đang dần hiện thực hóa. Nghiên cứu đăng tải trên Science Robotics cho thấy nhóm chuyên gia từ Đại học Trung Quốc tại Hồng Kông cùng các viện nghiên cứu ở Quảng Tây, Thâm Quyến, Giang Tô, Dương Châu và Ma Cao đã chế tạo hệ thống robot siêu nhỏ có thể đưa vào mũi qua đường tiêm, sau đó định hướng di chuyển tới các xoang nhờ lực từ trường bên ngoài.
Khi tiếp cận đúng vị trí, chúng sẽ khởi động "chiến dịch hóa học" nhắm vào lớp màng vi khuẩn, phóng thích các phân tử đặc biệt có khả năng tiêu diệt mầm bệnh và phân giải dịch mủ.
Khác biệt hoàn toàn với các robot y tế siêu nhỏ trước đây (vận hành bằng cách mang theo và giải phóng kháng sinh trực tiếp), công nghệ mới áp dụng cơ chế xúc tác đặc biệt chưa từng có.
Cấu tạo đặc biệt của những robot siêu nhỏ này cho phép chúng tạo ra các phân tử oxy hoạt tính (ROS) khi tiếp xúc với ánh sáng, hoạt động như một chiếc máy khử trùng tí hon sử dụng nhiệt thay vì phát tán thuốc kháng sinh. Quá trình này vừa sinh nhiệt vừa tạo ra chất khử khuẩn ngay tại chỗ, phá vỡ cấu trúc màng sinh học - lớp phòng thủ tự nhiên giúp vi khuẩn chống lại các phương pháp điều trị thông thường.
Nhóm nghiên cứu khẳng định phương pháp này có ba ưu điểm vượt trội: không cần can thiệp phẫu thuật, giảm thiểu nguy cơ kháng thuốc và hoàn toàn không sử dụng kháng sinh. Đây được xem là bước đột phá quan trọng trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với tình trạng kháng kháng sinh ngày càng nghiêm trọng.
Hệ thống microrobot "tìm kiếm và tiêu diệt" có thể phá hủy màng sinh học của vi khuẩn cư trú bằng phương pháp hóa học (Hình ảnh được tạo bởi AI).
Hiện tại, công nghệ robot siêu nhỏ mới chỉ được kiểm chứng hiệu quả trên các mẫu động vật như lợn và thỏ. Dù thử nghiệm lâm sàng trên người là bước tiếp theo, các nhà khoa học thừa nhận vẫn còn nhiều khó khăn cần vượt qua.
Ưu thế vượt trội của microrobot nằm ở khả năng định vị chính xác vùng cần điều trị. Khác với thuốc uống hay tiêm truyền thống chỉ có một lượng nhỏ đến được vị trí viêm nhiễm, những robot tí hon này có thể tập trung toàn bộ tác dụng điều trị vào đúng khu vực cần thiết. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất có lẽ không phải công nghệ mà là sự chấp nhận của người dùng.
Ý tưởng tiêm robot vào khoang mũi nghe có vẻ đáng sợ với nhiều người. Câu hỏi đặt ra là liệu mọi người có sẵn sàng chấp nhận việc đưa hàng nghìn robot siêu nhỏ vào cơ thể? Giáo sư Sylvain Martel, giám đốc Phòng thí nghiệm robot Nano tại Polytechnique de Montréal (Canada), người không tham gia nghiên cứu, nhận định: "Dù ban đầu công chúng có thể e ngại, nhưng họ sẽ nhanh chóng chấp nhận nếu công nghệ thực sự mang lại hiệu quả điều trị vượt trội".
Nghẹt mũi, hay còn gọi là nghẹt mũi, là một căn bệnh rất phổ biến . Bệnh thường do tình trạng viêm và sưng các đường dẫn mũi gây ra. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra, từ nhiễm trùng (như cảm lạnh thông thường hoặc cúm) đến dị ứng và ô nhiễm. Một số người cũng có thể gặp các vấn đề về cấu trúc ở mũi hoặc polyp mũi.
Ý tưởng về microbot không phải là điều hoàn toàn mới mẻ trong giới khoa học. Những năm qua đã chứng kiến nhiều thử nghiệm thành công với những cỗ máy siêu nhỏ có khả năng thâm nhập cơ thể để thực hiện các nhiệm vụ y tế phức tạp, từ định vị tế bào ung thư cho đến thông tắc mạch máu.
Tuy nhiên, độ chính xác đòi hỏi sự kiểm soát vô cùng nghiêm ngặt. Đối với công nghệ mới này, các chuyên gia phải đảm bảo robot không những hoạt động chuẩn xác mà còn có thể thu hồi hoàn toàn sau điều trị hoặc tự phân huỷ an toàn mà không để lại tác dụng phụ.
Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng: "Nền tảng trị liệu vi mô mà chúng tôi đề xuất có những ưu điểm là không xâm lấn, ít kháng thuốc và không cần can thiệp bằng thuốc".
Theo dự đoán, nếu quá trình phát triển thuận lợi, công nghệ này sẽ cần từ 5-10 năm để hoàn thành các thử nghiệm lâm sàng, được phê duyệt và đưa vào ứng dụng đại trà. Tiềm năng của nó không chỉ giới hạn ở các bệnh lý về mũi.
Với cơ chế hoạt động tương tự, đội quân robot siêu nhỏ này có thể mở rộng phạm vi điều trị sang nhiều loại nhiễm trùng mủ khác như nhiễm khuẩn đường tiết niệu, đường ruột, thậm chí là các ổ áp-xe nằm sâu bên trong cơ thể.
Dù vẫn còn nhiều thách thức phía trước trước khi công nghệ này được ứng dụng rộng rãi, nghiên cứu đã chứng minh tương lai của y học có lẽ không nằm ở những viên thuốc thông thường, mà đến từ những hạt nano công nghệ cao có khả năng thâm nhập sâu vào cơ thể để chữa lành tổn thương.
Biết đâu trong tương lai gần, việc "hít thở cùng đàn robot siêu nhỏ" sẽ trở nên phổ biến và đơn giản như sử dụng thuốc xịt mũi thông thường.
