Buzz
Đỉa không chỉ là loài sinh vật đáng sợ chuyên hút máu, mà còn có thể trở thành một "ma cà rồng" thực thụ khi xâm nhập vào cơ thể con người!
Đỉa, loài sinh vật tưởng chừng yếu đuối và vô hại, lại có khả năng trở thành một "ma cà rồng" thực sự khi lọt vào cơ thể người. Ở Vân Nam, Trung Quốc, từng có trường hợp một bé trai 5 tuổi bị khó thở suốt ba tháng, và cuối cùng, các bác sĩ phát hiện ra một con đỉa đang sống trong cổ họng của cậu, gây ra sự rùng mình cho nhiều người.
Không chỉ tồn tại trong cơ thể, con đỉa còn liên tục tìm cách trốn thoát khi bị phát hiện, như thể nó ý thức được sự sống còn của mình. Nhưng liệu một con đỉa nuốt vào dạ dày có thể sống sót không? Và nó đã sử dụng những chiêu thức gì để sinh tồn trong cơ thể người?
Một trong những thử thách lớn nhất đối với đỉa khi bị nuốt vào bụng chính là axit dạ dày. Dịch vị của con người có độ pH từ 1,5 đến 3, tương đương với axit sunfuric loãng, đủ sức phân hủy thịt sống trong vài giờ. Trong khi đó, lớp chất nhầy bảo vệ trên cơ thể đỉa không đủ mạnh để chống lại môi trường khắc nghiệt này, và sau khoảng hai tiếng, cơ thể nó sẽ bị hòa tan gần như hoàn toàn. Các thí nghiệm mô phỏng cho thấy rằng, khi bị nuốt vào dạ dày, đỉa gần như không có cơ hội sống sót. Tuy nhiên, đỉa không phải là loài sinh vật dễ dàng bị tiêu diệt và chúng có chiến lược sinh tồn vô cùng tinh vi.
Thay vì rơi vào dạ dày, đỉa có thể bám vào những vị trí đặc biệt trong cơ thể, nơi nó có thể tránh khỏi axit dạ dày và sống sót một cách đáng kinh ngạc. Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Ký sinh trùng học năm 2021 đã ghi nhận trường hợp một người nông dân sau khi uống nước suối vô tình nuốt phải đỉa. Thay vì bị tiêu hóa, con đỉa bám chặt vào các nếp gấp niêm mạc má và nướu răng, nơi có độ ẩm cao và ít bị ảnh hưởng bởi axit. Nó đã sống sót suốt 72 giờ trước khi được bác sĩ dùng nhíp gắp ra, và đáng sợ hơn, trong thời gian đó, nó vẫn tiếp tục tiết ra chất chống đông máu để hút dinh dưỡng từ cơ thể người.
Thực tế, dạ dày và ruột non của con người giống như một "sa mạc tử thần" đối với đỉa. Không chỉ có môi trường axit, hệ tiêu hóa còn là một hệ thống khắc nghiệt với nhu động ruột liên tục co bóp từ 3 đến 12 lần mỗi phút, giống như một bộ máy nghiền khổng lồ. Hơn nữa, cơ thể con người có khả năng sản xuất khoảng 1,5 lít nước bọt mỗi giờ, giúp rửa trôi bất kỳ vật thể lạ nào bám vào thành thực quản. Điều này khiến hầu hết các trường hợp nuốt đỉa đều kết thúc bằng việc nó bị tiêu hóa hoàn toàn.
Tuy nhiên, có những khu vực trong cơ thể lại trở thành "thiên đường" lý tưởng cho loài đỉa. Khoang mũi, ống tai, và thậm chí cả khí quản là những nơi ẩm ướt, giàu oxy, tạo điều kiện thuận lợi để đỉa sinh sống và phát triển.
Một báo cáo từ Viện Ký sinh trùng học Thái Lan đã ghi nhận một trường hợp đặc biệt: một người leo núi đã vô tình để một con đỉa ký sinh trong khoang mũi suốt 27 ngày mà không hề biết. Trong suốt thời gian này, con đỉa đã hút máu liên tục, khiến bệnh nhân rơi vào tình trạng thiếu máu nghiêm trọng. Nó còn ngụy trang bằng cách bám vào thành mũi, nhìn giống như một polyp mũi bình thường. Chỉ khi bệnh nhân hắt hơi mạnh, danh tính thật của nó mới lộ diện.
Điều khiến đỉa trở thành một "sát thủ ký sinh" đáng sợ là nhờ vào những đặc điểm sinh học tiến hóa trong hàng triệu năm. Miệng của chúng chứa hàng trăm chiếc răng cưa nhỏ, mật độ lên đến 200 chiếc trên mỗi milimet vuông, có thể cắt xuyên qua da thịt chỉ trong 0,3 giây.
Không dừng lại ở đó, đỉa còn tiết ra một loại thuốc tê tự nhiên giúp vật chủ không cảm thấy đau đớn khi bị cắn, đồng thời bơm vào máu một chất chống đông cực mạnh có tên hirudin, giúp vết thương không ngừng chảy máu, tạo điều kiện thuận lợi để chúng hút dinh dưỡng. Một số loài đỉa còn có khả năng co giãn cực kỳ ấn tượng – đỉa y tế trưởng thành có thể thu nhỏ cơ thể chỉ còn 1/5 kích thước ban đầu, đủ để chui qua những đường dẫn khí hẹp chỉ 2mm.
Tuy nhiên, chính lợi thế tiến hóa này lại khiến đỉa gặp khó khăn khi lọt vào hệ tiêu hóa con người. Khi cố gắng bám vào thành thực quản, chúng liên tục bị nhu động ruột đẩy xuống dạ dày. Một nghiên cứu của Đại học Tokyo còn phát hiện rằng, ngay cả khi đỉa may mắn bám vào thực quản, dòng nước bọt chảy liên tục cũng có thể cuốn trôi nó xuống dạ dày, kết thúc cuộc sống của nó.
Trước sự tấn công của loài ký sinh này, y học hiện đại đã phát triển nhiều biện pháp hiệu quả để loại bỏ chúng. Khi xác định được vị trí của đỉa bằng chụp CT hoặc nội soi, bác sĩ có thể sử dụng ống thông có gắn camera nhỏ để tiếp cận và loại bỏ chúng. Một số phương pháp tiên tiến hơn còn sử dụng keo sinh học để bịt kín hệ hô hấp của đỉa, khiến nó ngạt thở và tự rơi ra. Nếu đỉa đã vào dạ dày, thuốc chứa protease có thể giúp phân hủy nó một cách an toàn.
Tuy nhiên, cơ thể con người cũng đã phát triển các biện pháp phòng vệ tự nhiên chống lại loài ký sinh này. Niêm mạc dạ dày được tái tạo hoàn toàn sau mỗi ba ngày, không cho phép bất kỳ sinh vật nào bám trụ lâu dài. Bên cạnh đó, hệ miễn dịch còn huy động các tế bào bạch cầu ái toan, một loại tế bào có khả năng giải phóng protein độc hại để tiêu diệt kẻ xâm nhập.
Vì vậy, nếu chẳng may nuốt phải một con đỉa, bạn không cần phải quá lo lắng. Dù có đáng sợ đến đâu thì những "ma cà rồng" này chỉ có thể sống tối đa 72 giờ trong dạ dày của bạn trước khi bị tiêu diệt hoàn toàn.
