Ngày 30/7/2020 đánh dấu cột mốc lịch sử khi NASA phóng thành công robot thám hiểm Perseverance đến Sao Hỏa, bắt đầu sứ mệnh khám phá dấu hiệu sự sống cổ xưa và ấp ủ kế hoạch đưa mẫu đất đá từ hành tinh này về Trái Đất trong tương lai.
Tại Trạm Không quân Cape Canaveral thuộc bang Florida, sự kiện phóng Perseverance vào ngày 30/7/2020 đã trở thành một trong những nhiệm vụ khoa học đột phá và quan trọng bậc nhất trong lịch sử khám phá vũ trụ của nhân loại.
Là dự án trọng tâm của chương trình Mars 2020, sứ mệnh này không chỉ thể hiện bước nhảy vọt về công nghệ robot mà còn thắp lên hy vọng giải đáp bí ẩn ngàn năm: liệu từng tồn tại sự sống trên Hành tinh Đỏ hay không.

Perseverance - cái tên mang ý nghĩa "bền bỉ", là thế hệ xe tự hành tối tân nhất của NASA, được trang bị nhiều công nghệ đột phá vượt xa các phiên bản tiền nhiệm như Curiosity hay Opportunity.
Với trọng lượng hơn 1 tấn và kích thước tương đương xe hơi nhỏ, Perseverance không chỉ có khả năng định vị ưu việt mà còn được tích hợp hệ thống thiết bị khoa học hiện đại nhằm thực hiện mục tiêu then chốt: tìm kiếm bằng chứng về sự tồn tại của vi sinh vật cổ đại trên Sao Hỏa.
Điểm đột phá đáng chú ý nhất của sứ mệnh này là sự hiện diện của máy bay trực thăng Ingenuity - phương tiện bay đầu tiên được đưa tới hành tinh khác. Với trọng lượng chưa đầy 2kg, Ingenuity hoạt động bằng năng lượng mặt trời và được điều khiển từ Trái Đất với độ trễ tín hiệu lên đến 11 phút.
Dù không trực tiếp thực hiện nghiên cứu khoa học, Ingenuity đã trở thành cột mốc công nghệ đáng nhớ, chứng minh khả năng hoạt động của phương tiện bay trong bầu khí quyển cực loãng của Sao Hỏa - điều từng là bài toán nan giải với giới khoa học.

Mars 2020 còn ấp ủ mục tiêu dài hạn đầy tham vọng: thu thập và lưu giữ các mẫu vật từ Sao Hỏa để chuyển về Trái Đất. Perseverance được trang bị hệ thống khoan lấy mẫu và ống đựng chuyên dụng cho nhiệm vụ này.
Các mẫu vật sẽ được bảo quản trong ống kín và lưu trữ tại các điểm định sẵn. NASA cùng ESA (Cơ quan Vũ trụ châu Âu) đang lên kế hoạch thực hiện sứ mệnh "Mars Sample Return" trong tương lai để thu thập những ống mẫu này đem về phân tích tại các phòng thí nghiệm đạt chuẩn trên Trái Đất.
Perseverance được lập trình đổ bộ xuống miệng núi lửa Jezero - khu vực rộng 45km từng là hồ nước cổ đại cách đây hàng tỷ năm. Nơi đây tồn tại đồng bằng châu thổ - môi trường lý tưởng để bảo tồn dấu tích vi sinh vật cổ. Nhờ hệ thống cảm biến tối tân, radar địa chất và thiết bị phân tích hóa học, robot sẽ săn tìm dấu hiệu sự sống cổ xưa trong các lớp trầm tích.
Hành trình của Perseverance chứng minh bước nhảy vọt về công nghệ robot, AI và kỹ thuật vũ trụ. Được trang bị "bộ não" kỹ thuật số mạnh mẽ, nó có thể tự xử lý tình huống phức tạp, lập bản đồ khu vực, né chướng ngại vật và tìm đường đi tối ưu - khả năng mà các thế hệ trước phải phụ thuộc nhiều vào điều khiển từ xa.

Không chỉ dừng lại ở sứ mệnh khoa học, Perseverance còn mang theo giấc mơ chinh phục không gian của nhân loại. Dù chưa có phi hành gia đồng hành, đây được xem là bước đệm quan trọng cho các chuyến thám hiểm có người lái tới Sao Hỏa trong thập kỷ tới.
Sau hành trình dài 480 triệu km, vào ngày 18/2/2021, Perseverance đã đáp thành công xuống bề mặt Sao Hỏa, lập kỷ lục mới về độ chính xác trong điều kiện khí quyển khắc nghiệt. Kể từ đó, nó liên tục gửi về những hình ảnh, video và dữ liệu giá trị, trở thành "đại diện" của nhân loại trên hành tinh đỏ.

Ngày 30/7/2020 đã đi vào lịch sử khi tên lửa Atlas V 541 đưa Perseverance rời bệ phóng. Khoảnh khắc ấy không chỉ là thành tựu của hàng ngàn chuyên gia sau nhiều năm miệt mài, mà còn là minh chứng cho ý chí vượt khó của nhân loại. Giữa đại dịch COVID-19 hoành hành, việc sứ mệnh vẫn hoàn thành đúng kế hoạch đã trở thành biểu tượng của sự bền bỉ, xứng đáng với cái tên 'Perseverance'.
Hơn nửa thế kỷ sau khi đặt chân lên Mặt Trăng, giờ đây Sao Hỏa đã trở thành chân trời mới trong hành trình chinh phục vũ trụ. Perseverance chính là sứ giả tiên phong, mang theo khát vọng và trí tuệ nhân loại đi tìm lời giải cho câu hỏi vĩnh cửu: Liệu chúng ta có cô đơn trong vũ trụ bao la?
