Nước Úc kỳ thú: Cảnh tượng như tuyết rơi nhưng thực chất là từ hàng triệu chú nhện!

Hiện tượng thiên nhiên kỳ lạ này thường xuất hiện sau các đợt mưa bão và lũ lụt dữ dội, khiến nhiều người hoảng hốt gọi là 'ngày tàn của loài nhện'. Tuy vậy, các nhà sinh vật học cho biết đây thực chất là một chiến thuật di cư đầy ấn tượng của loài động vật này.

Vào giai đoạn giao mùa hè - thu, nhiều vùng tại Úc bỗng chốc được phủ một lớp trắng xóa như tuyết, nhưng thực chất đó là vô số sợi tơ do hàng triệu con nhện thả ra. Hiện tượng độc đáo này, được gọi là 'nhện bay tập thể', xảy ra khi chúng phóng tơ lên không trung để di chuyển theo gió đến những vùng đất mới. Khi số lượng nhện quá lớn cùng thực hiện hành vi này, cả một vùng rộng lớn sẽ bị bao phủ bởi mạng tơ, tạo nên cảnh tượng tựa như trong các bộ phim viễn tưởng.

Một ví dụ ấn tượng xảy ra vào năm 2021 tại bang Victoria, khi khu vực này hứng chịu những trận mưa xối xả cùng gió giật mạnh, buộc hàng nghìn cư dân phải di tản và gây mất điện trên diện rộng. Đặc biệt, vùng East Gippsland chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, và ngay sau đó, những tấm lưới tơ nhện khổng lồ đã xuất hiện, nhuộm trắng cả một vùng đất rộng lớn.

Nhiều hình ảnh chụp lại cảnh tượng hy hữu này được cư dân mạng chia sẻ rộng rãi trên Reddit, kèm theo những bình luận đầy kinh ngạc: 'Nếu lũ lụt chưa đủ làm bạn sợ hãi, thì đây chính là cảnh tận thế của loài nhện!'.

Phải chăng đây là 'ngày tận thế' hay chỉ là bản năng sinh tồn kỳ diệu?

Dù hiện tượng này trông có vẻ kỳ dị và đáng sợ, giáo sư Dieter Hochuli từ Đại học Sydney khẳng định đây chỉ là một hiện tượng tự nhiên bình thường, không phải dấu hiệu 'ngày tận thế' như nhiều người vẫn nghĩ.

Vị giáo sư giải thích với 7NEWS rằng những gì xuất hiện ở Victoria là do hoạt động của loài nhện lưới tấm (sheetweb spiders). Thông thường chúng sống dưới mặt đất, nhưng khi lũ lụt ập đến, bản năng sinh tồn thúc đẩy chúng tìm đến những vùng đất cao hơn để an toàn.

"Những sinh vật nhỏ bé này di cư lên vùng đất cao hơn (và xây dựng tổ mới ở đó)", giáo sư Hochuli chia sẻ. Ông cũng chỉ ra điểm đặc biệt là mạng nhện của chúng có dạng phẳng, khác hẳn với kiểu mạng hình cầu thông thường.

Theo thông tin từ Bảo tàng Úc và các phương tiện truyền thông địa phương, hiện tượng này còn được biết đến với tên gọi 'balooning' (bay bằng tơ nhện). Khi đó, nhện sẽ phóng ra những sợi tơ cực mảnh để gió cuốn đi, giúp chúng có thể bay lơ lửng như những chiếc dù nhỏ. "Nhiều cá thể sẽ đáp xuống gần đó, đôi khi phủ kín cả một vùng bằng lớp tơ mỏng; trong khi một số khác có thể bay xa hàng trăm km trên đất liền hoặc đại dương", Bảo tàng Úc cho biết.

Cảnh tượng hàng triệu chú nhện đồng loạt 'nhảy dù' di tản

Tiến sĩ Ken Walker, chuyên gia côn trùng học hàng đầu tại Bảo tàng Melbourne, tiết lộ với The Guardian rằng đây là kết quả của việc hàng triệu con nhện cùng lúc giăng tơ tạo thành tấm lưới khổng lồ để thoát khỏi lũ lụt. Ông cho biết đây là "hiện tượng thường xuyên xuất hiện" ở Victoria khi bang này đón nhận những trận mưa lớn vào mùa đông.

Theo Tiến sĩ Walker, loài nhện lưới tấm này có khả năng tạo ra những sợi tơ "nhẹ hơn không khí" để bay lượn, thậm chí có thể di chuyển hàng trăm dặm. Nhưng trong trường hợp này, chúng đã sử dụng khả năng đặc biệt này để nhanh chóng tìm đến vùng đất cao an toàn hơn.

Mỗi cá thể nhện chỉ tạo ra một sợi tơ đơn lẻ, nhưng khi hàng triệu con đồng loạt giăng tơ cùng lúc, các sợi tơ đan xen vào nhau tạo thành những tấm lưới khổng lồ, hiện tượng này được giới khoa học gọi là 'hiệu ứng tơ mỏng' (gossamer effect). Điều thú vị là mỗi đường tơ bạn nhìn thấy đại diện cho một con nhện riêng biệt.

Cư dân địa phương nhanh chóng chia sẻ những hình ảnh, clip ghi lại cảnh tượng hy hữu này trên các nền tảng mạng xã hội. Trong khi nhiều người trầm trồ trước vẻ đẹp 'có một không hai', không ít người lại cảm thấy rùng mình và ví von đây là 'ngày tàn của loài nhện'.

Lizzy Lowe, nghiên cứu sinh tiến sĩ chuyên ngành nhện học tại Đại học Sydney, cho biết hiện tượng này vốn rất phổ biến trong tự nhiên. Hàng nghìn loài nhện thường sử dụng gió để phát tán bằng cách phóng tơ khi còn non - kỹ thuật được gọi là 'bay bằng tơ' (ballooning). Chúng làm vậy để mở rộng lãnh thổ, tìm môi trường sống mới và tránh bị đồng loại ăn thịt. Tuy nhiên, thông thường số lượng nhện không đủ lớn để tạo nên cảnh tượng ấn tượng.

Riêng tại Victoria, sự kết hợp hoàn hảo giữa những cơn mưa lớn và thời tiết ấm áp sau đó đã tạo điều kiện lý tưởng để hàng triệu con nhện đồng loạt thực hiện hành vi bay bằng tơ. 'Ở đây mưa nhiều, nhưng không phải mưa nhện', Lowe hóm hỉnh chia sẻ. 'Những chú nhện bé nhỏ mà chúng ta thường không để ý đang cố gắng di tản khỏi vùng ngập lụt'.

Thời tiết ấm tạo ra các luồng khí nóng bốc lên - điều kiện hoàn hảo để nhện bám vào và di chuyển. Dù thường chỉ bay được quãng đường ngắn, nhưng đôi khi chúng có thể vượt qua những chặng đường dài bất ngờ. Các nhà khoa học từng phát hiện nhện ở độ cao lên tới 15.000 feet và cách đất liền tới 200 dặm.

Hiện tượng mạng nhện khổng lồ ở Victoria không chỉ là một kỳ quan thiên nhiên hiếm gặp, mà còn là minh chứng sống động cho khả năng thích nghi phi thường của sinh vật nhỏ bé trước những biến động của môi trường sống.