Phạm Kim Long, người sáng tạo phần mềm Unikey, thực sự là ‘‘học bá’’ ngoài đời thực. Mặc dù Unikey ra mắt và gây tiếng vang lớn, ông cũng không tránh khỏi những phản ứng trái chiều từ dư luận khi quyết định phát hành phần mềm này miễn phí.

Khi Unikey mới xuất hiện, ông Phạm Kim Long đã nhận không ít ý kiến trái chiều khi quyết định cung cấp phần mềm này miễn phí, điều này khiến dư luận không ngừng tranh cãi.

Những thành tựu học tập và sự nghiệp ấn tượng

Phạm Kim Long, người sáng lập Unikey, là một trong những lập trình viên hàng đầu tại Việt Nam. Sinh năm 1973, ông đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của công nghệ tại đất nước này với phần mềm ‘‘quốc dân’’ Unikey.

Hành trình học tập và sự nghiệp của ông Phạm Kim Long khiến nhiều người ngưỡng mộ. Trước khi trở thành sinh viên Đại học Bách Khoa, ông là học sinh ưu tú của lớp chuyên toán tại trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, ngôi trường danh tiếng bậc nhất thủ đô.

Sau khi tốt nghiệp trung học, ông Phạm Kim Long đã xuất sắc đỗ vào ngành công nghệ thông tin tại Đại học Bách Khoa Hà Nội, nơi ông tốt nghiệp loại giỏi với đề tài ‘‘Quản lý hệ thống thông tin môi trường với các công cụ của Oracle’’ vào năm 1996.

Mười năm sau, Phạm Kim Long tiếp tục con đường học thuật của mình với nghiên cứu sinh tại Đại học Kỹ thuật Praha, Cộng hòa Séc. Tại đây, ông không ngừng phát triển và cho ra mắt nhiều phần mềm, ứng dụng phục vụ cho công việc và hỗ trợ bạn bè của mình.

Sau khi hoàn tất hành trình học tập, Phạm Kim Long trở về Việt Nam và gia nhập nhiều công ty công nghệ. Ông đã có 8 năm làm việc tại VNG, kỳ lân công nghệ đầu tiên của Việt Nam, phụ trách nhiều sản phẩm nổi bật như Laban Key và sau này là Giám đốc Zalo AI.

Không chỉ vậy, ‘‘cha đẻ’’ của Unikey còn có thời gian làm việc tại IBM Việt Nam, FPT Telecom. Mới đây, vào năm 2022, ông gia nhập Momo, giữ vị trí Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển AI, lãnh đạo các nhóm nghiên cứu về công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên và thị giác máy tính.

Đối mặt với chỉ trích khi Unikey ra mắt

Nhìn lại hành trình phát triển phần mềm Unikey, không ít người phải thán phục và bất ngờ trước những đóng góp mà ‘‘cha đẻ’’ của nó đã mang lại.

Câu chuyện về phần mềm tiếng Việt Unikey bắt đầu từ một thử thách ngẫu nhiên. Vào năm 1994, Phạm Kim Long cùng ba người bạn trong lớp quyết định thách thức nhau xem ai có thể tạo ra bộ gõ tiếng Việt nhỏ gọn nhất cho hệ điều hành DOS bằng ngôn ngữ lập trình Assembly. Kết quả là ông đã chiến thắng với sản phẩm chỉ nặng 2KB, đây có thể xem là tiền đề cho Unikey sau này.

Trong thời gian học tập tại Đại học Kỹ thuật Praha, Phạm Kim Long tiếp tục dành thời gian nghiên cứu và phát triển một bản gõ dành cho hệ điều hành Windows, mang tên LittleVnKey. Tuy nhiên, bộ gõ này chỉ dành cho cá nhân và bạn bè sử dụng, và chưa hỗ trợ mã quốc tế Unicode.

Vào năm 2000, khi Windows bắt đầu hỗ trợ bộ giải mã ngôn ngữ Unicode cho hệ điều hành, ý tưởng về một bộ gõ miễn phí hỗ trợ Unicode đã nảy ra trong đầu Phạm Kim Long. Chỉ sau 3 ngày 2 đêm làm việc không ngừng nghỉ, ông đã cho ra mắt phiên bản đầu tiên của Unikey hỗ trợ Unicode.

Ngay sau khi ra mắt, Unikey đã nhanh chóng chiếm được cảm tình của người dùng Việt Nam nhờ vào thiết kế gọn gàng, dễ sử dụng và đặc biệt là hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, Phạm Kim Long cũng phải đối mặt với không ít phản ứng từ những người đang kinh doanh phần mềm.

Dù bị chỉ trích, Phạm Kim Long vẫn kiên trì theo đuổi đam mê mang lại tiện ích cho cộng đồng người dùng Việt Nam.

Phạm Kim Long từng chia sẻ về việc phát hành Unikey miễn phí: “Việc Unikey trở thành phần mềm miễn phí là điều rất tự nhiên, vì nó ra đời từ nhu cầu thực tế của người dùng muốn có một bộ gõ miễn phí. Hơn nữa, khi tạo ra một sản phẩm hữu ích, tôi muốn chia sẻ với mọi người. Tôi không có ý đối đầu với những người viết phần mềm thương mại, họ làm phần mềm để kiếm sống, điều đó hoàn toàn hợp lý. Tôi cũng sống bằng phần mềm, nhưng Unikey không phải để kiếm tiền. Unikey là sở thích của tôi, và khi viết Unikey, tôi cũng đang phục vụ chính mình. Vì vậy, tôi sẽ luôn giữ Unikey là phần mềm miễn phí và mã nguồn mở, để ai cũng có thể sử dụng và phát triển thêm.”

Vào năm 2006, Apple đã tiếp cận Phạm Kim Long để xin phép tích hợp lõi Unikey vào tất cả các sản phẩm của mình. Kể từ đó, mọi thiết bị iPhone, iPad, Mac và Macbook đều sử dụng UniKey làm bộ gõ tiếng Việt mặc định.

Đã hơn 31 năm trôi qua, Unikey vẫn duy trì được sức ảnh hưởng lớn. Qua nhiều thập kỷ, phần mềm này vẫn giữ vững được vị trí là lựa chọn mặc định trong máy tính của đông đảo người dùng Việt.

Tóm tắt