Buzz
Vượt ra ngoài khuôn khổ một nhân vật hoạt hình đơn thuần trong Doraemon, cậu bé Nobita lười nhác và thích đổ thừa này chính là hình ảnh thu nhỏ của nhiều người đàn ông đương đại, những người đang bị mắc kẹt giữa thế giới ảo tưởng và cuộc sống thực tại nghiệt ngã.
Bên trong thế giới truyện tranh Doraemon tưởng chừng chỉ có niềm vui và sự ngây thơ, Nobita lại nổi lên như một nhân vật đầy tính tranh cãi: ham chơi hơn ham học, luôn sống với đầu óc trên mây, học lực kém, có thói quen đổ lỗi và luôn ỷ lại vào sự trợ giúp bên ngoài. Điều đáng chú ý là hình tượng ấy lại mở ra những so sánh vô cùng thú vị với một mẫu đàn ông phổ biến ngoài đời thực. Phải chăng Nobita chính là tấm gương phản chiếu chân thực nhất của một bộ phận không nhỏ cánh mày râu trong xã hội ngày nay?
Nổi tiếng với thành tích học tập đứng bét lớp, thể lực yếu ớt, thường xuyên trở thành nạn nhân của bắt nạt học đường và gần như không sở hữu bất kỳ tài năng đặc biệt nào, Nobita chính là hiện thân của sự thất bại trong những năm tháng đi học. Thế nhưng, xuyên suốt hàng nghìn trang truyện, cậu bé vẫn giữ được một tinh thần lạc quan và một trí tưởng tượng phiêu lưu.
Cậu mơ về một ngày cưới được Shizuka, mơ trở thành một người hùng vĩ đại, mơ có khả năng phi thân trên không trung hoặc biến mất khỏi hiện thực mỗi khi gặp phải rắc rối. Tất cả những khát vọng đó đều được cậu đặt trọn kỳ vọng vào việc Doraemon sẽ lấy ra một bảo bối thần kỳ nào đó, thay vì dựa trên chính năng lực và sự cố gắng của bản thân.
Viển vông, trì hoãn và đổ thừa: Bộ ba rào cản tâm lý ngăn cản bước tiến trên hành trình trưởng thành
Tính cách mơ mộng của cậu thường đi đôi với thói quen trì hoãn và xu hướng đùn đẩy trách nhiệm. Nobita tỏ ra rất thành thạo trong việc nghĩ ra đủ lý do để trốn tránh việc học, bài tập về nhà và mọi nghĩa vụ cá nhân. Mỗi khi rơi vào tình huống khó khăn, phản ứng tức thì của cậu là lao đến tìm Doraemon để cầu cứu, đổ thừa cho tình thế, cho thầy cô, cho các bạn cùng lớp hoặc thậm chí... đổ tại số phận. Dường như cậu đã được định hình để tin tưởng rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa miễn là có một thế lực bên ngoài nào đó nhảy vào gánh vác thay.
Thoạt tiên, đây dường như là một hình mẫu đáng chê trách, nhưng nếu quan sát kỹ hơn, không ít người đàn ông trưởng thành ngày nay cũng đang tồn tại trong trạng thái tinh thần tương tự. Họ luôn bày tỏ sự bất mãn với công việc hiện tại, mức lương nhận được, các mối quan hệ xung quanh, thế nhưng lại thiếu hẳn sự chủ động để tạo ra bước ngoặt. Họ liên tục trì hoãn việc trau dồi những kỹ năng mới, trì hoãn kế hoạch rèn luyện sức khỏe, và thậm chí trì hoãn luôn việc gánh vác trách nhiệm đối với chính tương lai của mình.
Khi đối mặt với thất bại, họ nhanh chóng đổ lỗi cho cấp trên, cho tình hình kinh tế thị trường, cho hoàn cảnh xuất thân gia đình hoặc cho việc vận may chưa mỉm cười. Đây chính xác là biểu hiện của hiện tượng "Nobita hóa", một xu hướng đang âm thầm lan rộng trong xã hội hiện đại, nơi mà sự phát triển vượt bậc của công nghệ vô tình khuyến khích con người ta ỷ lại và thụ động chờ đợi những giải pháp cứu rỗi từ bên ngoài.
Nobita không xấu xa: Sự thật là ai trong chúng ta cũng mang một phần hình bóng của cậu bé ấy
Dù vậy, cần có một cái nhìn khách quan và công tâm. Nobita không phải là một nhân vật hoàn toàn tiêu cực. Ẩn sâu trong cậu là một trái tim nhân hậu, biết yêu thương chân thành, không mưu mô và sẵn sàng dấn thân vì người bạn thân thiết. Cậu đại diện cho phần bản năng non nớt và dễ bị tổn thương tồn tại trong mỗi con người chúng ta. Thay vì xem thường hoặc chối bỏ, việc can đảm đối diện với phần tính cách "Nobita" trong chính mình có thể giúp các đấng mày râu nhận diện được điểm mắc kẹt và tìm ra lối thoát cho riêng họ.
Doraemon, nếu được phân tích dưới góc độ biểu tượng, thực chất chính là những công cụ hỗ trợ đắc lực mà con người thời hiện đại đang sở hữu: trí tuệ nhân tạo AI, các tiến bộ công nghệ, mạng xã hội, và kho tàng tri thức khổng lồ. Nhưng nếu bản thân người sử dụng không chịu trưởng thành, không chịu thay đổi tư duy và hành vi, thì cho dù có trong tay hàng trăm "bảo bối" đi chăng nữa, kết cục nhận được vẫn chỉ là những vòng luẩn quẩn bế tắc mà thôi.
Dấu hiệu của sự trưởng thành chân chính chính là khả năng tự mình bước về phía trước mà không cần sự hiện diện của Doraemon
Chính vì lẽ đó, thay vì cứ mãi sống trong những giấc mơ viển vông như Nobita, bài học then chốt dành cho nam giới ngày nay chính là dũng khí đối diện với những điểm yếu của bản thân và tìm cách chinh phục chúng. Sẽ chẳng có một Doraemon nào có thể đồng hành bên ta suốt cả cuộc đời. Nhưng giả sử một ngày Nobita có thể học được cách tự lực cánh sinh mà không cần nhờ vả đến các bảo bối, khoảnh khắc ấy sẽ đánh dấu sự trưởng thành thực sự của cậu để bước vào thế giới của những người đàn ông. Và đây cũng chính là hành trình tự thân mà rất nhiều người trong chúng ta cần phải bắt đầu một cách nghiêm túc.
