Buzz
Trong khu rừng nguyên sinh Amazon, các nhà khoa học vừa khám phá một loài chim chưa từng được ghi nhận trong suốt 75 năm qua. Tuy nhiên, hành vi thiếu cảnh giác và khả năng tự vệ yếu kém của chúng đang làm dấy lên mối lo ngại về khả năng chúng sẽ gặp phải kết cục giống như loài Dodo huyền thoại.
Tại vùng núi Serra do Divisor, khu vực hoang dã nằm ở phía tây Amazon, các nhà nghiên cứu Brazil vừa công bố một khám phá gây chấn động trên tạp chí Zootaxa. Sau nhiều năm theo dấu những tiếng hót kỳ lạ vang vọng từ rừng sâu, họ đã xác định được một loài chim mới mang tên Tinamus resonans (tinamou mặt xám). Đây là loài chim đầu tiên trong hơn 75 năm được ghi nhận trong chi này.
Bóng ma giữa rừng sâu
Câu chuyện bắt đầu vào năm 2021, khi các nhà thám hiểm lần đầu tiên nghe thấy một âm thanh kỳ quái vang vọng qua những sườn núi. Tiếng kêu này có đặc tính khiến người nghe lạc hướng, lan tỏa trong lớp rừng thấp khiến họ khó xác định phương hướng. Sự bí ẩn của 'ca sĩ' vô hình, kết hợp với địa hình hiểm trở và thảm thực vật rậm rạp, đã thách thức các nhà nghiên cứu trong suốt nhiều năm.
Mãi đến tháng 11 năm 2024, nhờ vào công nghệ tổng hợp âm thanh kỹ thuật số, nhóm nghiên cứu mới có thể dụ được hai cá thể chim ra ánh sáng. Phân tích kết quả cho thấy chúng thuộc họ Tinamidae, một họ có mối liên hệ gần gũi với loài chim Moa khổng lồ đã tuyệt chủng ở New Zealand.
Về ngoại hình, Tinamus resonans có kích thước tương đương một con gà, với bộ lông màu quế, thân hình tròn trịa và đôi mắt to tròn, nổi bật với một vệt lông tối màu. Chúng sống chủ yếu trên mặt đất và khả năng bay lượn rất hạn chế.
Hội chứng "Dodo" và những lo ngại về sự sinh tồn
Điều làm cho phát hiện này trở nên đặc biệt và cũng gây lo ngại nhất không phải là ngoại hình của chúng, mà chính là hành vi của loài chim này. Các nhà nghiên cứu mô tả chúng là "bình tĩnh một cách kỳ lạ". Khi đối diện với con người, chúng không hề tỏ ra sợ hãi hay tránh né.
Báo cáo nghiên cứu cho biết: "Các cá thể chim này di chuyển chậm chạp qua những khu vực rộng rãi mà không có bất kỳ dấu hiệu cảnh giác nào. Chúng dường như không nhận thức được con người là một mối đe dọa tiềm ẩn".
Tập tính này gợi lại một cách đau đớn về loài chim Dodo huyền thoại. Vào thế kỷ 17, khi người châu Âu lần đầu đặt chân đến đảo Mauritius, loài Dodo do sống biệt lập quá lâu đã hoàn toàn không có sự sợ hãi đối với con người. Sự "ngây thơ" sinh học này, kết hợp với sự di chuyển chậm chạp trên mặt đất, đã khiến chúng tuyệt chủng chỉ trong một thời gian ngắn.
Tương lai mong manh
Hiện tại, quần thể Tinamus resonans ước tính chỉ còn khoảng 2.106 cá thể. Sự an toàn của chúng hiện vẫn được bảo vệ nhờ sự biệt lập của vùng Serra do Divisor. Tuy nhiên, các kế hoạch phát triển kinh tế và mở cửa rừng Amazon đang đe dọa tương lai của loài chim này.
Luis Morais, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Bảo tàng Quốc gia Rio de Janeiro và là tác giả chính của nghiên cứu, đã cảnh báo trên tờ New York Times: "Hành vi của loài chim này phản ánh chính xác những ghi chép lịch sử về loài Dodo đã tuyệt chủng, và nguy cơ tuyệt chủng của chúng là một thực tế không thể phủ nhận".
Phát hiện về Tinamus resonans không chỉ là một tin vui cho sự đa dạng sinh học, mà còn đặt ra một thách thức lớn cho công tác bảo tồn. Nếu không có các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt trước sự xâm nhập của con người, chính sự "thân thiện" của loài chim này có thể là nguyên nhân dẫn đến sự tuyệt chủng của chúng.
