Buzz
Công nghệ tiến bộ nhanh chóng, mỗi bước tiến giúp chúng ta tiến gần hơn tới giấc mơ về một hệ sinh thái robot thông minh phục vụ toàn diện đời sống con người.
Một buổi sáng thức dậy, máy pha cà phê tự động sẵn sàng hoạt động, robot hút bụi tranh thủ dọn dẹp nhà cửa trong khi bạn chuẩn bị cho ngày mới. Trước khi ra khỏi nhà, robot quản gia nhắc bạn mang theo ô vì có khả năng mưa vào buổi chiều và tóm tắt lịch trình công việc trong ngày. Buổi tối, robot nấu ăn phục vụ bữa tối nóng hổi, và khi đi ngủ, robot bạn đồng hành kể chuyện cổ tích rồi ru trẻ nhỏ vào giấc ngủ.
Những hình ảnh từng chỉ xuất hiện trong phim khoa học viễn tưởng giờ đang dần trở thành một phần của đời sống hiện đại.
Sự phát triển mạnh mẽ của ngành robot trong những năm gần đây khiến viễn cảnh ấy trở nên gần gũi hơn. Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, riêng tháng 5 năm nay, sản lượng robot công nghiệp tăng 35,5% so với cùng kỳ, đạt khoảng 69.000 chiếc. Robot dịch vụ cũng tăng trưởng 13,8%, vượt 1,216 triệu sản phẩm.
Những con số này phản ánh thị trường robot gia đình đang bùng nổ, nổi bật là dòng robot bảo mẫu, được thiết kế để chăm sóc trẻ em, người già và hỗ trợ các hoạt động sinh hoạt hàng ngày.
Trên thực tế, robot bảo mẫu vượt xa robot hút bụi hay lau nhà chỉ thực hiện nhiệm vụ đơn lẻ. Chúng được tạo ra để đảm nhận nhiều công việc trong gia đình, từ chăm sóc sức khỏe, theo dõi thuốc men, hỗ trợ vận động người cao tuổi đến trò chuyện, dạy học và giải trí cho trẻ em.
Dựa trên chức năng, robot bảo mẫu hiện được phân thành bốn nhóm chính: hỗ trợ điều dưỡng, theo dõi sức khỏe, phục vụ sinh hoạt và hỗ trợ xã hội. Tùy theo môi trường sử dụng, chúng có thể triển khai trong gia đình, cơ sở y tế hoặc cộng đồng.
Hầu hết robot gia đình hiện nay vẫn không mang hình dáng con người, điển hình là robot hút bụi hay robot bạn đồng hành. Tại Triển lãm Xúc tiến Chuỗi cung ứng Quốc tế Trung Quốc lần thứ 3, TCL gây chú ý với robot đồng hành AiMe, nổi bật với đôi mắt to biết chớp và khả năng trò chuyện tự nhiên.
Nhân viên giới thiệu rằng AiMe có thể cảm nhận và kết nối cảm xúc với người dùng, nhận biết tâm trạng buồn vui và chủ động hỏi han, an ủi. Bên cạnh đó, AiMe còn có khả năng điều khiển nhiều thiết bị gia dụng thông minh, giúp người dùng tương tác tiện lợi hơn với ngôi nhà của mình.
Robot hình người cũng đang dần xâm nhập sâu vào đời sống gia đình. Một số robot có thể gấp quần áo, phơi đồ, giặt giũ, thậm chí nấu ăn. Mẫu Galbot G1 của Galaxy General Robotics với hai tay và bánh xe giúp thực hiện các nhiệm vụ như dọn dẹp, tìm đồ vật và nhận hàng. Trong khi đó, AlphaBot 2 của Zhifang ấn tượng với khả năng điều khiển nhiều thiết bị gia dụng và thậm chí pha trà hay pha cà phê.
Để pha một tách cà phê chuẩn, AlphaBot 2 cần vận hành nhiều công nghệ cốt lõi như hệ thống nhận thức không gian, nhận dạng vật thể và lập kế hoạch hoạt động dài hạn. Nhờ đó, robot có thể tự cầm cốc, nhấn nút máy pha cà phê, thực hiện các bước cần thiết và phục vụ cà phê gần như hoàn toàn độc lập. Những công nghệ này phản ánh mức độ hoàn thiện ngày càng cao của robot gia dụng.
Công ty Robot Yuliqi đang thúc đẩy kế hoạch đưa robot vào các gia đình với mẫu Wanda 2.0, robot hình người có giá khởi điểm 88.000 nhân dân tệ. Wanda 2.0 có thể nướng, chiên trứng, pha chế đồ uống, rửa bát đĩa và thậm chí chơi cờ vua với người dùng.
Sản phẩm đã bán ra hơn 100 chiếc, chủ yếu phục vụ các lĩnh vực thương mại như y tế, an ninh và tiếp khách, nhưng nhiều cá nhân cũng sẵn sàng mua robot để sử dụng tại nhà.
Tuy nhiên, hầu hết các công ty trong ngành vẫn cho rằng robot bảo mẫu cần thêm thời gian trước khi phổ biến trong từng gia đình. Thay vào đó, nhiều doanh nghiệp chọn triển khai robot ở các mô hình trung gian như viện dưỡng lão hay cửa hàng bán lẻ.
Tại một viện dưỡng lão ở Thâm Quyến, robot trợ lý Astribot S1 đã trở thành nhân viên mới, giúp người cao tuổi đẩy xe lăn, pha trà, chuẩn bị nước uống, hướng dẫn tập thể dục và đồng hành trong nhiều hoạt động hàng ngày. Đại diện viện dưỡng lão cho biết robot giúp giảm tải công việc và nâng cao hiệu quả chăm sóc người già.
Song song với đó, các nghiên cứu về robot chăm sóc người cao tuổi cũng được thúc đẩy tại các trường đại học. Đại học Công nghệ Hà Bắc đã phát triển một robot hình người có khả năng nâng đỡ bệnh nhân hoặc hỗ trợ họ lên xe lăn. Theo các nhà nghiên cứu, robot không chỉ hoạt động theo điều khiển từ xa mà còn học hỏi từ dữ liệu thực tế để tiến tới vận hành tự động, luôn đảm bảo an toàn.
Robot hình người cũng đang được thử nghiệm trong ngành bán lẻ. Galbot G1 đã được triển khai tại gần mười nhà thuốc không người trực ở Bắc Kinh, đảm nhiệm toàn bộ quy trình từ kiểm kê, bổ sung, lấy hàng đến đóng gói và bàn giao cho nhân viên giao nhận. Những cửa hàng này mang lại sự tiện lợi lớn, đặc biệt khi cần thuốc gấp vào ban đêm.
Dẫu vậy, để robot trở thành bảo mẫu thực thụ vẫn còn nhiều thách thức. Trí tuệ của robot cần được nâng cấp mạnh mẽ để xử lý tốt các tình huống phức tạp trong gia đình, vốn khó đoán hơn nhiều so với môi trường công nghiệp.
Tại Vũ Hán, robot Photon đang được huấn luyện trộn salad bằng cách ghi lại và phân tích mọi chuyển động của huấn luyện viên, từ lực tay, tốc độ đến quỹ đạo thao tác. Khối dữ liệu khổng lồ này sẽ trở thành nền tảng giúp robot học sâu và thực hiện công việc một cách tự chủ trong tương lai.
Các chuyên gia nhận định robot gia đình cần thời gian để tích lũy dữ liệu và khả năng nhận thức mới có thể đáp ứng kỳ vọng người dùng. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển hiện nay, viễn cảnh robot trông trẻ, robot đầu bếp hay robot điều dưỡng xuất hiện trong từng ngôi nhà có lẽ chỉ còn là vấn đề thời gian. Công nghệ đang tiến rất nhanh, và mỗi bước tiến đưa chúng ta gần hơn tới giấc mơ về một hệ sinh thái robot thông minh phục vụ đời sống con người toàn diện.
