Buzz
Được gọi là "Chiếc bánh xe bí ẩn" hoặc "Stonehenge của Levant", cấu trúc đồ sộ này trên Cao nguyên Golan hiện nay lại khiến các nhà khoa học phải đặt ra những câu hỏi mới, khi một nghiên cứu gần đây đã bác bỏ giả thuyết cho rằng đây là một đài quan sát thiên văn.
Di tích cự thạch 5.000 năm tuổi
Phát hiện vào năm 1968, Rujm el-Hiri là một công trình gồm một hầm trung tâm được bao quanh bởi nhiều vòng tròn đồng tâm bằng đá bazan. Những vòng tròn này được nối liền nhau qua các bức tường đá xuyên tâm, tạo thành một cấu trúc mê cung rộng lớn. Với chu vi khoảng 500 mét và đường kính lên đến 150 mét, công trình này là một trong những di tích cự thạch kỳ vĩ và bí ẩn nhất trong khu vực.
Các nhà khảo cổ học ước tính Rujm el-Hiri đã tồn tại từ khoảng 4.000-2.000 năm trước Công nguyên. Tuy nhiên, mục đích ban đầu của công trình này vẫn chưa có lời giải đáp. Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều giả thuyết khác nhau: từ việc đây là một pháo đài phòng thủ, một khu vực chôn cất quan trọng, cho đến một nơi dùng trong các nghi lễ. Tuy nhiên, không giả thuyết nào được xác nhận do thiếu các hiện vật lịch sử trong khu vực.
Giả thuyết về đài quan sát thiên văn bị bác bỏ
Vào năm 1998, một nghiên cứu đã chỉ ra rằng các trục và lối vào đối xứng của Rujm el-Hiri dường như được căn chỉnh theo các hiện tượng thiên văn như hạ chí, điểm phân, và các ngôi sao sáng như Sirius. Điều này đã dẫn đến giả thuyết cho rằng công trình có thể từng được sử dụng như một đài quan sát thiên văn trong thời kỳ đồ đồng.
Một nghiên cứu gần đây đăng trên tạp chí Remote Sensing đã làm mới giả thuyết trước đó về chuyển động kiến tạo xung quanh Biển Galilee qua hàng triệu năm. Theo nhóm nghiên cứu, các mảng kiến tạo ở miền Bắc Israel di chuyển với tốc độ từ 8 đến 15 mm mỗi năm theo hướng ngược chiều kim đồng hồ. Chính sự dịch chuyển này qua hàng ngàn năm đã khiến Rujm el-Hiri xoay và thay đổi vị trí ban đầu của nó.
Theo nhóm nghiên cứu, trong suốt 4.000 năm qua, công trình này đã dịch chuyển khoảng 40 mét so với vị trí ban đầu. Điều này có nghĩa là các trục và lối vào hiện tại của Rujm el-Hiri không còn khớp với vị trí ban đầu, bác bỏ giả thuyết rằng chúng từng được căn chỉnh với các thiên thể.
"Phân tích địa vật lý cho thấy các bức tường và lối vào xuyên tâm hiện tại không còn phản ánh chính xác vị trí ban đầu của chúng", nhóm nghiên cứu giải thích. "Do đó, Rujm el-Hiri không thể là một đài quan sát thiên văn."
Vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải
Với giả thuyết đài quan sát đã bị bác bỏ, mục đích thực sự của công trình "Bánh xe ma quái" vẫn là một điều bí ẩn lớn. Một số nhà nghiên cứu tin rằng nó có thể đã được dùng như một địa điểm cho các nghi lễ hoặc nơi tổ chức các nghi thức tôn giáo.
Đặc biệt, các nhà khảo cổ tại Crete đã phát hiện một mê cung hình tròn tương tự vào đầu năm nay, được cho là của nền văn minh Minoan. Công trình này, có niên đại cùng thời với Rujm el-Hiri, cũng mang tính chất bí ẩn và được cho là nơi tổ chức các nghi lễ, tiệc tùng. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa hai công trình này vẫn chưa được làm sáng tỏ.
Mặc dù chưa có lời giải đáp chính thức về mục đích xây dựng, Rujm el-Hiri vẫn là một biểu tượng cho những kỳ tích phi thường của con người trong thời kỳ cổ đại. Sự phức tạp trong thiết kế và quy mô khổng lồ của công trình cho thấy trình độ kỹ thuật và tổ chức xã hội cao của những người đã tạo ra nó.
Các nhà khoa học kỳ vọng rằng những nghiên cứu trong tương lai, với sự hỗ trợ của công nghệ tiên tiến và các khám phá khảo cổ mới, sẽ giải đáp thêm nhiều bí ẩn liên quan đến Rujm el-Hiri. Di tích này vẫn là minh chứng sống động cho sự sáng tạo của tổ tiên chúng ta, đồng thời cũng đặt ra những câu hỏi lớn mà lịch sử vẫn chờ đợi chúng ta giải đáp.
