Buzz
Không chỉ sở hữu hệ vành đai tráng lệ, hành tinh khí đồ sộ này còn ẩn chứa những hiện tượng thời tiết cực đoan tương đồng với Trái Đất, bao gồm các cơn giông tố và tia sét khủng khiếp.
Lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện sét trên Sao Thổ thông qua tín hiệu radio bắt được từ tàu vũ trụ. Ban đầu, chúng nghe tựa như tiếng nhiễu sóng từ một chiếc radio cổ, nhưng phân tích kỹ lưỡng đã chứng minh đó chính là âm thanh phát ra từ những cơn bão điện khổng lồ trong khí quyển hành tinh.
Phát hiện mang tính đột phá này đã hé mở những bí ẩn mới về cấu trúc và các hiện tượng khí quyển phức tạp của hành tinh khổng lồ.
Những tia sét trên Sao Thổ không đơn thuần là hiện tượng tự nhiên mà còn là câu đố khoa học chưa có lời giải đáp (Ảnh: Space).
"Bão sét amoniac": Bản nhạc kỳ bí của hành tinh vành khuyên
Khí quyển Sao Thổ có thành phần hoàn toàn khác biệt. Trái ngược với các cơn giông Trái Đất hình thành từ hơi nước, môi trường lạnh giá với nhiệt độ âm hàng trăm độ C khiến nước lỏng không thể tồn tại trên hành tinh này.
Khác biệt hoàn toàn với Trái Đất, những đám mây bão trên Sao Thổ chủ yếu hình thành từ tinh thể amoniac đóng băng. Sự cọ xát giữa các tinh thể này tạo ra nguồn điện tích khổng lồ, phóng ra những tia sét có cường độ kinh hoàng.
Theo phân tích khoa học, năng lượng phóng điện từ những cơn bão sét ở đây có thể vượt trội gấp hàng chục ngàn lần so với những cơn giông mạnh nhất từng được ghi nhận trên hành tinh chúng ta.
Tàu thăm dò Cassini - thiết bị quan sát trung thành đã đồng hành cùng Sao Thổ suốt hơn 10 năm - đã thu thập được kho dữ liệu đồ sộ về hiện tượng phóng điện này. Đặc biệt, Cassini phát hiện sét không phân bố ngẫu nhiên mà tập trung thành những cụm dày đặc quanh khu vực xích đạo.
Những vùng này hình thành nên các hệ thống mây bão khổng lồ, có khi trải rộng cả trăm ngàn cây số vuông, gợi nhớ đến những đám mây giông trên Trái Đất nhưng với kích thước vượt trội gấp bội.
Với cường độ mạnh gấp chục ngàn lần và thời gian kéo dài hàng tháng, những cơn bão sét Sao Thổ đang thách thức mọi lý thuyết khí tượng hiện có (Ảnh: Space).
Trận chiến không hồi kết: Khi cơn giông kéo dài cả mùa
Điểm khác biệt đáng kinh ngạc nhất chính là độ dài bất thường của các cơn bão. Trái ngược với những trận giông Trái Đất thường chấm dứt sau vài tiếng, bão sét Sao Thổ có thể hoành hành liên tục trong nhiều tháng liền, thiêu đốt bầu khí quyển không ngừng nghỉ.
Giới nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng cấu tạo đặc biệt của khí quyển Sao Thổ - với việc không tồn tại bề mặt rắn - đã biến nó thành một 'nồi lẩu' khí khổng lồ luôn sôi sục, tạo nguồn năng lượng vô tận duy trì các cơn bão khủng khiếp.
Việc nghiên cứu hiện tượng phóng điện trên Sao Thổ không đơn thuần là thỏa mãn trí tò mò. Thông qua phân tích cường độ và tần suất sét, các nhà khoa học có thể phần nào giải mã thành phần khí quyển và thậm chí là các hoạt động nội tại của hành tinh này.
Tương tự cách dùng sét để nghiên cứu khí hậu Trái Đất, hiện tượng phóng điện trên Sao Thổ đã trở thành chìa khóa quan trọng giúp hé mở những bí ẩn sâu xa của hành tinh đầy bí ẩn này.
Dù tàu Cassini đã kết thúc hành trình, kho tàng dữ liệu đồ sộ nó để lại vẫn đang được khai thác tỉ mỉ. Biết đâu trong tương lai, chúng ta sẽ giải mã được những bí mật về các tia sét khổng lồ và phát hiện thêm nhiều điều kinh ngạc khác.
Vũ trụ luôn ẩn chứa vô vàn điều bí ẩn, không ngừng mang đến những khám phá mới lạ ngay cả khi ta tưởng mình đã hiểu rõ, nuôi dưỡng trí tưởng tượng vô hạn của con người về những điều chưa biết và sự nhỏ bé của chúng ta trước vũ trụ bao la.
