Buzz
Một thí nghiệm tưởng chừng đầy liều lĩnh và kỳ quặc của một nhà địa chất trẻ vào năm 1962 đã vô tình mở ra một hướng nghiên cứu khoa học hoàn toàn mới, thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về cơ thể con người và thời gian.
Vào năm 1962, tại hang băng Scarasson trong dãy Alps của Pháp, Michel Siffre bắt đầu một cuộc thám hiểm mà chính ông cũng không thể lường trước được sự thay đổi to lớn mà nó mang lại. Ban đầu chỉ với mục tiêu nghiên cứu địa chất, Siffre quyết định sống dưới lòng đất, không ánh sáng, không đồng hồ, không tiếp xúc với ai trong hơn hai tháng.
Việc kéo dài thời gian từ mười lăm ngày lên hai tháng xuất phát từ lý do khoa học thuần túy. Theo Siffre, khoảng thời gian ngắn ngủi không đủ để nghiên cứu và hiểu rõ một hệ thống băng hà phức tạp. Tuy nhiên, chính việc tự cô lập mình khỏi mọi dấu hiệu thời gian đã khiến ông trở thành một đối tượng thí nghiệm sống cho một phát hiện bất ngờ.
Trong điều kiện khắc nghiệt với nhiệt độ dưới 0 độ C, độ ẩm cực cao và trang thiết bị tối giản, Siffre phải đối mặt với sự suy giảm thể chất nghiêm trọng. Thân nhiệt của ông có lúc xuống chỉ còn 34 độ C, chân luôn ẩm ướt và tinh thần thì rơi vào trạng thái u mê. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, những thay đổi lớn về nhận thức và sinh lý dần dần hiện rõ.
Khi trở lại mặt đất, Siffre nhận ra rằng cảm nhận về thời gian của mình đã bị bóp méo hoàn toàn. Ông không còn khả năng ước tính ngày tháng, và chu kỳ sinh học ngày đêm cũng không còn theo quy chuẩn 24 giờ như trước. Cơ thể ông tự tạo ra một nhịp sinh học riêng biệt, dài hơn, chậm hơn và không phụ thuộc vào ánh sáng Mặt trời.
Phát hiện này đã hoàn toàn phá vỡ quan niệm phổ biến lúc bấy giờ, cho rằng nhịp sinh học của con người bị chi phối mạnh mẽ bởi môi trường bên ngoài, đặc biệt là chu kỳ ngày đêm. Những dữ liệu mà Siffre thu thập cho thấy cơ thể con người có một “đồng hồ” nội tại, có thể hoạt động độc lập ngay cả khi không nhận bất kỳ tín hiệu về thời gian nào từ môi trường bên ngoài.
Ban đầu, cộng đồng khoa học đã tỏ ra hoài nghi. Một nhà địa chất không được đào tạo chuyên sâu về sinh học lại tự tay thiết kế và thực hiện một thí nghiệm đầy thử thách, điều này dễ dàng dẫn đến những chỉ trích về tính khoa học và sự an toàn của nghiên cứu. Tuy nhiên, các thí nghiệm tiếp theo, do chính Siffre và những người khác tiến hành, đã liên tục củng cố những kết luận ban đầu.
Những người tham gia sau này đều trải qua những thay đổi bất thường về nhịp sinh học, từ những “ngày” kéo dài tới 25 giờ, cho đến việc thức suốt nhiều ngày hoặc ngủ suốt hơn một ngày. Những kết quả này chứng minh rằng hiện tượng mà Siffre quan sát không phải là điều hiếm gặp.
Qua thời gian, công trình của Siffre đã trở thành nền tảng cho ngành sinh học nhịp sinh học của con người, một lĩnh vực nghiên cứu có ảnh hưởng sâu rộng đến y học, sinh học phân tử và khoa học thần kinh. Những hiểu biết về đồng hồ sinh học đã giúp lý giải hiện tượng lệch múi giờ, cơ chế hoạt động của gen và thậm chí sự phát triển của một số bệnh ung thư.
Không chỉ giới khoa học, quân đội và các cơ quan vũ trụ cũng nhanh chóng nhận thấy giá trị của phát hiện này. Trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, việc thiết lập chu kỳ ngủ nghỉ cho phi hành gia hay thủy thủ tàu ngầm hạt nhân trở thành vấn đề quan trọng. Các dữ liệu từ thí nghiệm của Siffre đã được nghiên cứu và áp dụng trong những lĩnh vực này.
Mặc dù phương pháp nghiên cứu cá nhân và đầy mạo hiểm của Michel Siffre khó có thể lặp lại trong thời đại ngày nay, nhưng di sản khoa học mà ông để lại vẫn tiếp tục có ảnh hưởng mạnh mẽ. Từ một chuyến thám hiểm địa chất tưởng chừng như đơn giản, Siffre đã chứng minh rằng đôi khi những khám phá lớn nhất lại đến từ việc dám bước ra khỏi ánh sáng quen thuộc và đối mặt với bóng tối của điều chưa biết.
