Buzz
Lẩn khuất trên đỉnh ngọn núi lửa Kaputar đã ngừng hoạt động ở Úc, loài sên hồng neon dài đến 20 cm này là một trong những sinh vật kỳ lạ nhất hành tinh. Mặc dù sống trong một môi trường cô lập và suýt bị diệt vong do cháy rừng, chúng vẫn kiên cường tồn tại, đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái địa phương.
Nằm giữa vùng đồng bằng khô cằn của bang New South Wales, Úc, núi Kaputar là một ngọn núi lửa đã tắt, nơi ẩn giấu hệ động thực vật độc đáo, trong đó nổi bật nhất là loài sên hồng núi Kaputar (Triboniophorus sp. nov. 'Kaputar'). Loài sên đặc biệt này không chỉ có kích thước ấn tượng, lên tới 20 cm, mà còn mang màu hồng neon rực rỡ hiếm thấy trong thiên nhiên. Sự tồn tại của chúng chứng tỏ sức sống mạnh mẽ của tự nhiên sau hàng triệu năm tiến hóa trong một môi trường tách biệt.
Mặc dù xung quanh là vùng đất khô cằn, nhưng nhờ vào độ cao khoảng 1.500 mét, núi Kaputar có khí hậu mát mẻ hơn với những trận mưa và tuyết thỉnh thoảng xuất hiện, tạo nên một "ốc đảo trên trời" – nơi những loài sinh vật đặc hữu như sên hồng có thể tồn tại. Các nhà khoa học tin rằng môi trường sống này hình thành từ một vụ phun trào núi lửa cách đây khoảng 17 triệu năm. Chính sự cô lập về mặt địa lý đã khiến loài sên này tiến hóa thành một nhánh riêng biệt, mặc dù có họ hàng với sên tam giác đỏ (Triboniophorus graeffei) ở miền đông Úc.
Một trong những điều bí ẩn về sên Kaputar là màu sắc đặc biệt của chúng. Màu hồng neon có thể bắt nguồn từ các sắc tố trong chế độ ăn uống, chủ yếu là tảo, rêu và nấm. Có giả thuyết cho rằng màu sắc này giúp chúng ngụy trang trong lớp lá cây bạch đàn đỏ hoặc kẹo cao su tuyết rơi xuống. Một khả năng khác là màu sắc tươi sáng này có thể là một dạng aposematism – cảnh báo kẻ săn mồi rằng chúng có thể không ngon miệng hoặc thậm chí có thể độc hại. Tuy nhiên, hiện tại chưa có nghiên cứu nào xác nhận liệu sên hồng Kaputar có thực sự mang độc tố hay không.
Những con sên này có thói quen sống ẩn dật vào ban ngày, trú ẩn dưới thảm thực vật hoặc trong các khe đá để tránh ánh sáng mặt trời. Khi màn đêm buông xuống, chúng bò lên thân cây để kiếm ăn, góp phần quan trọng vào chu trình dinh dưỡng trong rừng. Bằng cách phá hủy lá cây rụng và phân hủy chất hữu cơ, chúng giúp tạo ra lớp đất màu mỡ, thúc đẩy sự phát triển của hệ thực vật địa phương.
Tuy nhiên, quần thể sên hồng Kaputar đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi các trận cháy rừng dữ dội tại Úc vào năm 2019. Các chuyên gia ước tính khoảng 90% số lượng cá thể đã bị thiêu rụi trong hỏa hoạn. May mắn thay, khi thời tiết trở nên mát mẻ và ẩm ướt hơn, loài sên này đã hồi phục mạnh mẽ nhờ khả năng sinh sản nhanh chóng. Một số cá thể có thể đã sống sót bằng cách trú ẩn sâu dưới lòng đất hoặc trong các khe đá, chờ đợi môi trường trở nên an toàn hơn để quay lại.
Sự tồn tại của sên hồng Kaputar là minh chứng sống động cho sự kỳ diệu của tiến hóa và khả năng thích nghi với những điều kiện môi trường khắc nghiệt. Tuy nhiên, với những mối đe dọa ngày càng gia tăng từ biến đổi khí hậu và cháy rừng, việc bảo vệ những sinh vật độc đáo như chúng trở nên vô cùng quan trọng. Sự biến mất của sên hồng không chỉ là mất mát về mặt đa dạng sinh học mà còn tác động trực tiếp đến hệ sinh thái mà chúng đóng góp vào. Chính vì thế, các nhà khoa học và tổ chức bảo tồn vẫn đang không ngừng nỗ lực nghiên cứu các phương pháp để bảo vệ loài sinh vật kỳ lạ nhưng vô giá này.
