Buzz
Phong trào “gạo lứt muối mè, nhai kỹ 80 lần” đang ngày càng phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội và trong cộng đồng ăn chay với lời đồn thổi: đẹp da, giảm cân, thải độc, ngừa tiểu đường. Nhưng liệu phương pháp này có thực sự hiệu quả như lời đồn hay lại ẩn chứa nguy cơ gây hại cho sức khỏe nếu áp dụng sai cách?
Gạo lứt muối mè, nhai 80 lần: “Thần dược” hay chỉ là trào lưu vô ích?
Trong những năm gần đây, phong trào “ăn lành – sống sạch” đã lan tỏa mạnh mẽ, đặc biệt là trong giới văn phòng và người cao tuổi. Cùng với xu hướng này, chế độ ăn gạo lứt muối mè – được coi là phương pháp “thực dưỡng chữa lành” – đang được truyền tai như một cách để thanh lọc cơ thể, trị bệnh và thậm chí giúp trẻ hóa làn da.
Nếu chỉ duy trì chế độ ăn gạo lứt muối mè trong thời gian dài, cơ thể chắc chắn sẽ thiếu hụt nhiều dưỡng chất quan trọng khác.
Không ít cộng đồng trên mạng chia sẻ những câu chuyện về việc “hết bệnh mạn tính” nhờ chỉ ăn gạo lứt muối mè, uống nước ấm và nhai mỗi miếng cơm đúng 80 lần. Một số người thậm chí bỏ hẳn thịt cá, chỉ ăn duy nhất món này trong nhiều tháng vì tin rằng “gạo lứt là thần dược tự nhiên”.
Tuy nhiên, theo thông tin từ báo Pháp Luật TP. HCM, bác sĩ CKI Lê Thuận Linh, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức (TP.HCM) cho biết, việc áp dụng quá cực đoan như vậy tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe hơn là lợi ích. “Gạo lứt đúng là một loại ngũ cốc rất bổ dưỡng. Nó giữ nguyên lớp cám và mầm gạo – nơi chứa nhiều vitamin nhóm B, magiê, mangan, selen và phốt pho. Tuy nhiên, không có loại thực phẩm nào là hoàn hảo. Nếu chỉ ăn gạo lứt muối mè trong thời gian dài, cơ thể sẽ thiếu nhiều dưỡng chất thiết yếu khác,” bác sĩ Linh nhấn mạnh.
Cụ thể, trong 100g gạo lứt có chứa khoảng 3,4g chất xơ – gấp ba lần so với gạo trắng – giúp cải thiện hệ tiêu hóa và điều chỉnh mức đường huyết. Thêm vào đó, mè (vừng) cung cấp lượng lớn chất béo lành mạnh, protein, canxi và kẽm – rất tốt cho sức khỏe tim mạch và làn da. Tuy nhiên, muối mè cũng chứa nhiều natri, nếu ăn quá nhiều, đặc biệt là đối với người mắc bệnh cao huyết áp hoặc bệnh thận, sẽ gây tác dụng ngược.
Một số người gặp vấn đề về tiêu hóa khi tiêu thụ quá nhiều gạo lứt: đầy bụng, khó tiêu, và đau dạ dày, do lớp cám gạo chứa nhiều chất xơ không hòa tan. “Có người ăn trong 2-3 tháng, thấy nhẹ người và giảm cân, tưởng là ‘thải độc’, nhưng thực tế đó là do thiếu năng lượng và mất cơ,” bác sĩ cảnh báo.
Ngoài ra, các nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chỉ ra rằng gạo lứt có thể chứa một lượng nhỏ asen vô cơ – một loại kim loại nặng tự nhiên có trong đất và nước. Nếu ăn gạo lứt trong thời gian dài mà không thay đổi khẩu phần, lượng asen này có thể tích tụ, gây tác động xấu lâu dài đến gan và thận.
“Ăn gạo lứt muối mè không phải là xấu, nhưng chỉ nên là một phần trong chế độ ăn uống cân bằng – kết hợp với rau xanh, trái cây, đậu đỗ, cá hoặc thịt nạc. Đừng coi nó là ‘thần dược’ hay phép màu chữa bệnh,” bác sĩ Linh nhấn mạnh thêm.
Nhai kỹ – thói quen tốt, nhưng không phải là tất cả
Một yếu tố quan trọng trong “trường phái thực dưỡng” là nhai kỹ mỗi miếng cơm 80 lần. Những người theo phương pháp này tin rằng, nhai càng lâu, năng lượng “dương khí” trong thực phẩm càng được hấp thụ trọn vẹn, giúp cơ thể khỏe mạnh và tinh thần an yên.
Hãy chú ý đến lối sống tổng thể: ăn đa dạng, giảm muối và đường, ngủ đủ giấc, và tập thể dục thường xuyên.
Thực tế, nhai kỹ có cơ sở khoa học rõ ràng: nó giúp nghiền nhỏ thức ăn, tăng diện tích tiếp xúc với enzyme trong nước bọt, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất. Các nghiên cứu hiện đại cũng đã chỉ ra, ăn chậm giúp kiểm soát cân nặng vì não có đủ thời gian nhận tín hiệu no, tránh việc ăn quá nhiều.
Tuy nhiên, bác sĩ Linh cho biết, “80 lần chỉ là con số tượng trưng, không có bất kỳ nghiên cứu nào chứng minh việc nhai đúng 80 lần sẽ giúp chữa bệnh hay kéo dài tuổi thọ.”
Thực tế, việc nhai quá lâu có thể khiến người ăn cảm thấy mỏi hàm, mất hứng thú với bữa ăn, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Quan trọng không phải là đếm số lần nhai, mà là tốc độ ăn và mức độ nghiền nát của thức ăn. Khi cơm mềm và dễ nuốt, cơ thể sẽ hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn – đó mới thực sự là “chuẩn thực dưỡng”.
“Nếu muốn ăn uống lành mạnh, bạn cần chú ý đến toàn bộ lối sống: ăn uống đa dạng, giảm muối và đường, ngủ đủ giấc, và tập thể dục thường xuyên. Một bát cơm gạo lứt nhai kỹ không thể thay thế cho một chế độ sống cân bằng,” bác sĩ Linh khuyến cáo.
Trên các diễn đàn sức khỏe, nhiều người đã thử chế độ ăn gạo lứt muối mè và chia sẻ rằng họ cảm thấy cơ thể nhẹ nhàng hơn, ít thèm đồ ngọt, da đẹp lên. Tuy nhiên, khi duy trì chế độ này quá lâu, họ bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt, rụng tóc – những dấu hiệu điển hình của thiếu protein và vi chất.
Rõ ràng, một chế độ ăn quá đơn giản không thể “chữa lành” cơ thể, mà chỉ làm mất đi sự cân bằng cần thiết. Sự “lành mạnh” thực sự đến từ sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng, vận động và tinh thần – chứ không phải từ một món ăn hay con số kỳ diệu nào cả.
Cách ăn gạo lứt muối mè đúng cách
Ăn 2–3 bữa mỗi tuần, thay thế luân phiên với cơm trắng hoặc cơm gạo lứt trộn quinoa và đậu đỏ.
Sử dụng mè rang không muối, hạn chế thêm muối. Có thể thay muối bằng một ít nước tương hoặc dầu ôliu để giảm lượng natri.
Kết hợp thêm rau xanh, đậu phụ, cá hoặc thịt nạc (nếu không ăn chay).
Tránh ăn gạo lứt liên tục trong thời gian dài; chọn gạo sạch và ngâm trước khi nấu để giảm hàm lượng asen.
