Buzz
Trước đây, suy thận thường được xem là bệnh lý của người cao tuổi. Nhưng hiện tại, số lượng thanh niên Việt Nam, đặc biệt là nhóm dưới 35 tuổi phải điều trị bằng phương pháp lọc máu chu kỳ đang tăng nhanh đáng báo động.
Bạn có bao giờ thức dậy với đôi mắt hơi sưng húp? Hay nhận thấy bàn chân phù nhẹ vào cuối ngày dù chỉ ngồi văn phòng? Nhiều người chủ quan cho rằng đó là hệ quả của áp lực công việc hay thiếu ngủ. Ít ai ngờ, đây chính là những triệu chứng ban đầu của suy thận mạn - căn bệnh đang âm thầm tấn công giới trẻ.
Theo báo cáo mới công bố từ Hội Nội thận học TP HCM, hiện có khoảng 8,7 triệu người Việt (chiếm 12,8% dân số) đang sống chung với bệnh thận mạn. Đáng báo động là mỗi năm có thêm 8.000 ca mắc mới, trong đó 20-30% thuộc nhóm thanh niên từ 18-30 tuổi.
Những tín hiệu nhỏ nhưng đáng báo động
Đa phần bệnh nhân trẻ tuổi đều có điểm chung là thờ ơ với các dấu hiệu ban đầu. Họ thường bỏ qua những triệu chứng nhỏ vì nghĩ đó là vấn đề bình thường, không đáng lo ngại.
Các triệu chứng sau đây cảnh báo thận đang gặp vấn đề nhưng thường bị xem nhẹ:
Sưng phù nhẹ ở bàn chân, mắt cá hoặc vùng mặt mỗi khi thức dậy buổi sáng.
Thường xuyên thức giấc đi tiểu đêm hơn 2 lần, nước tiểu có bọt khó tan hoặc màu sậm bất thường.
Cảm giác uể oải, thiếu năng lượng kéo dài dù đã ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm.
Chán ăn, mất cảm giác ngon miệng kèm theo cảm giác buồn nôn nhẹ vào buổi sáng sớm.
Huyết áp tăng nhẹ không rõ nguyên nhân kèm theo những cơn đau đầu bất chợt.
Da khô ngứa ngáy khó chịu, đặc biệt triệu chứng trở nên rõ rệt hơn vào ban đêm.
Những biểu hiện tưởng chừng nhẹ và thoáng qua này thực chất là hồi chuông cảnh báo về sự suy giảm chức năng lọc máu của thận.
Tại sao tỷ lệ thanh niên mắc các bệnh về thận ngày càng gia tăng?
Theo cảnh báo từ chuyên gia, có 3 nhóm yếu tố chính dẫn đến tình trạng 'lão hóa thận sớm' ở giới trẻ, đặc biệt là nam giới:
Thói quen sinh hoạt không lành mạnh: Chế độ ăn nhiều muối, uống không đủ nước, nhịn tiểu, ngủ muộn và lười vận động đang từng ngày làm tổn thương thận một cách âm thầm.
Sử dụng bừa bãi thuốc men và thực phẩm chức năng: Việc tự ý dùng các loại thuốc hỗ trợ giảm cân, tăng cơ bắp, bồi bổ gan hay lợi tiểu mà không có chỉ định y tế đã khiến nhiều bạn trẻ đối mặt với nguy cơ suy thận cấp chỉ trong thời gian ngắn.
Tâm lý chủ quan và bỏ qua khám sức khỏe định kỳ: Giới trẻ thường có suy nghĩ 'mình còn trẻ khỏe', không đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên, chỉ phát hiện bệnh khi thận đã bị tổn thương nghiêm trọng không thể phục hồi.
Hệ lụy đáng sợ: Phải phụ thuộc vào máy lọc thận cả đời
Bệnh thận mãn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn nếu không được ghép thận. Quá trình lọc thận tốn kém với tần suất 2-3 lần mỗi tuần, mỗi lần kéo dài hàng giờ đồng hồ khiến bệnh nhân kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần. Nhiều người buộc phải nghỉ học, bỏ việc vì lịch chạy thận quá dày đặc.
Hiện nay, Việt Nam ghi nhận gần 800.000 bệnh nhân cần lọc thận, gây ra tình trạng quá tải nghiêm trọng tại các cơ sở y tế. Bệnh nhân phải xếp hàng chờ đợi điều trị trong khi chi phí duy trì tạo gánh nặng tài chính khổng lồ, khiến họ phải phụ thuộc hoàn toàn vào chế độ bảo hiểm y tế.
Biện pháp phòng ngừa: Đừng chờ đến khi thận 'lên tiếng kêu cứu'
Là cơ quan hoạt động âm thầm, thận thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng khi bị tổn thương. Chính vì vậy, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và duy trì lối sống khoa học chính là chìa khóa phòng bệnh:
- Kiểm tra sức khỏe 6-12 tháng/lần, đặc biệt chú trọng các chỉ số creatinine, eGFR và protein trong nước tiểu.
- Duy trì thói quen uống đủ nước, giảm lượng muối ăn, hạn chế đồ uống có cồn và thực phẩm chế biến công nghiệp.
- Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc không được kê đơn hay các loại thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.
- Ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường dù nhỏ như phù nhẹ hay mệt mỏi triền miên, cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay thay vì tự ý điều trị.
