Tại sao lại KIÊNG xới cơm một lần? Liệu đây có phải là ĐIỀM GỞ mang lại xui xẻo nếu phạm phải điều cấm kỵ này?

(Mytour) Truyền thống dân gian luôn dạy con cháu những phép tắc trong mâm cơm, trong đó có việc kiêng xới cơm một lần, coi đó là điều tối kỵ, thậm chí là điềm xấu. Tại sao lại có quy định này?

Trong văn hóa ẩm thực của người Việt, bữa ăn không chỉ đơn thuần là để nuôi dưỡng cơ thể mà còn là dịp thể hiện sự kết nối, tôn trọng giữa các thành viên trong gia đình. Một trong những luật lệ lâu đời được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác là kiêng xới cơm một lần. Vậy tại sao lại có điều này?

Người xưa có câu: “Một lần cơm cúng, hai lần cơm ăn”.

Theo truyền thống, xới cơm một lần là hành động dành riêng để chuẩn bị bát cơm dâng lên người đã khuất.

Cụ thể, trong các nghi lễ tang lễ hay giỗ chạp, người ta thường xúc một muỗng cơm đầy, để cắm đôi đũa thẳng và đôi khi thêm một quả trứng luộc, rồi đặt trang trọng trước di ảnh của người quá cố.

Vì vậy, hình thức này của việc xới cơm một lần trong bữa ăn thường ngày sẽ dễ dàng gợi nhớ đến bát cơm cúng.

Do đó, việc xới cơm một lần để dâng cho người sống, người khỏe mạnh sẽ mang ý nghĩa không tốt, ngụ ý về vận xui, bệnh tật kéo dài và có thể là những trắc trở trong cuộc sống. Đây là điều cần tránh.

Ngoài ra, một số người cho rằng khi xới cơm, nên lấy đúng một muỗng cơm to và đắp đầy vào bát để không phải lấy thêm cơm nhiều lần. Tuy nhiên, đây cũng là một điều cần kiêng kỵ. Bát cơm cúng thường được xới đầy có ngọn, vì thế khi xới cơm hàng ngày, chỉ nên để cơm dưới miệng bát, không nên đắp đầy quá mức.

Với những người trẻ, thường không chú ý đến chi tiết này trong bữa ăn, nhưng người lớn tuổi lại có thể để ý và cảm thấy không vui. Để duy trì hòa khí trong mỗi bữa ăn, các bạn trẻ nên lưu tâm đến điều này.

Ngoài việc kiêng xới cơm 1 lần, khi ngồi vào bàn ăn, người Việt cũng tuân theo những quy tắc nhất định để tránh những điều xui xẻo.

Theo quan niệm người xưa, chỉ có những người ăn mày mới dùng đũa gõ vào bát cơm để thu hút sự chú ý của người đi đường. Âm thanh ấy gợi nhớ đến sự nghèo khó, thiếu thốn, vì thế cần tuyệt đối tránh điều này.

Ngoài ra, một số người cho rằng khi khách gõ đũa vào bát trong quán ăn, điều này cho thấy việc phục vụ quá chậm. Vì vậy, việc gõ bát trong nhà được xem là thiếu lịch sự, như là lời trách móc chủ nhà chưa tiếp đón chu đáo.

Khi được người khác gắp thức ăn mời, quy tắc là bạn cần đưa bát ra để nhận thức ăn, tuyệt đối không dùng đôi đũa của mình để gắp và nhận trực tiếp từ đôi đũa của người đối diện. Hành động này gọi là nối đũa.

Tập tục này bị cấm bởi vì nó khiến người ta liên tưởng đến việc gắp tro cốt của người quá cố sau khi hỏa táng. Đây là hành động vô cùng bất kính và được xem là điềm gở trong cuộc sống thường ngày.

Theo quan niệm xưa, bàn tay phải chạm hoặc nâng bát cơm lên trong khi ăn. Người xưa cho rằng thức ăn phải đưa đến miệng, không để miệng phải chạy theo đồ ăn.

Ăn cơm mà không bê bát lên được coi là điềm báo về khó khăn tài chính. Khi ăn cơm, bạn nhất định phải nâng bát và đưa thức ăn vào miệng, không thể cúi đầu xuống ăn.

Tục kiêng này bắt nguồn từ quan niệm dân gian Trung Quốc với câu nói "tam trường lưỡng đoản" (ba dài, hai ngắn), mang hàm ý về tai họa bất ngờ, điềm xấu, đặc biệt là cái chết.

"Tam trường lưỡng đoản" là cách miêu tả quan tài với những tấm gỗ dài ngắn không đều. Quan tài gồm sáu mảnh gỗ, trong đó bốn tấm dài dùng làm nắp (tấm Thiên), đáy (tấm Địa), và hai tấm bên hông (tấm Nhật và tấm Nguyệt), còn hai tấm ngắn ở hai đầu gọi là "thải đầu, thải vỹ". Tuy nhiên, nắp quan tài chỉ được đậy vào sau, vì thế mới gọi là "ba dài, hai ngắn".

Để đũa lộn xộn, mỗi chiếc quay một chiều là điều đại kỵ. Những chiếc đũa không đồng đều về chiều dài hoặc đặt chéo nhau sẽ mang đến điềm xui, ảnh hưởng xấu đến tài lộc và sức khỏe của các thành viên trong gia đình, vì vậy cần tránh.

Nhiều người có thói quen ngậm đũa trong miệng khi ăn để làm việc khác, tuy nhiên hành động này được xem là thiếu lễ phép, thiếu tinh tế, đồng thời cũng tạo ra cảm giác không vệ sinh, khiến những người xung quanh cảm thấy khó chịu.

Cầm đôi đũa ngược được cho là mang ý nghĩa 'đảo lộn càn khôn', là hành động không hợp lý và không đúng mực.

Hành động này thể hiện sự thiếu tế nhị, không biết phép tắc, và sự thiếu chu đáo. Về mặt vệ sinh, hành vi này cũng không đảm bảo, vì vậy bạn nên tránh cầm đũa ngược và nếu cần, hãy sử dụng một đôi đũa khác.

Theo quan niệm xưa, cụm từ 'lạc địa kinh thần' dùng để chỉ việc làm rơi đũa xuống đất. Người xưa cho rằng tổ tiên an nghỉ dưới đất, và không nên làm phiền họ. Đũa rơi xuống đất giống như việc làm kinh động đến tổ tiên, điều này được coi là bất hiếu.