Buzz
Chỉ trong vòng 15 giây ngắn ngủi, toàn bộ khu vực Bắc California, Hoa Kỳ đã chìm trong tình trạng hỗn loạn. Đó chính là trận động đất Loma Prieta, thảm họa thiên nhiên nghiêm trọng nhất tại bang này kể từ trận động đất lịch sử năm 1906.
Trận động đất mạnh 6,9 độ Richter xảy ra vào lúc 17 giờ 4 phút (theo giờ địa phương), với tâm chấn gần núi Loma Prieta thuộc dãy Santa Cruz, cách San Francisco khoảng 100 km về phía nam.
Mặc dù cơn rung chấn chỉ kéo dài chưa đến 20 giây, nhưng sức tàn phá mà nó gây ra là vô cùng khủng khiếp. Các con đường cao tốc sụp đổ, những ngôi nhà nghiêng ngả, cầu cống bị đứt đoạn, và hàng nghìn người bị mắc kẹt trong đống đổ nát.
Quận Santa Cruz là nơi chịu tổn thất nặng nề nhất. Hầu như toàn bộ khu trung tâm của thành phố Santa Cruz bị hủy hoại. Nhiều tòa nhà cổ bằng gạch hoàn toàn sụp đổ, khiến hàng chục người thiệt mạng.
Tại San Francisco, đoạn cầu hai tầng Cypress Street Viaduct, một phần của xa lộ I-880 bị sập khiến hàng chục phương tiện rơi xuống dưới.
Cảnh tượng đau thương diễn ra vào giờ cao điểm, khi hàng nghìn người đang tham gia giao thông. Tổng cộng, 63 người thiệt mạng, hơn 3.700 người bị thương, và thiệt hại tài sản ước tính lên tới 6 tỷ USD (tương đương hơn 14 tỷ USD hiện nay).
Trận động đất cũng đã khiến cầu Bay Bridge, cây cầu nối liền San Francisco và Oakland bị thiệt hại nghiêm trọng khi một đoạn dài gần 15 mét của cầu sập xuống vịnh. Hình ảnh này được truyền hình trực tiếp trên sóng quốc gia, khiến hàng triệu người dân Mỹ kinh ngạc.
Việc cầu sập ngay trong giờ cao điểm đã làm tê liệt giao thông trong suốt nhiều ngày. Đến ngày hôm sau, các đội cứu hộ vẫn phải sử dụng cần cẩu và máy cắt thép để tìm kiếm nạn nhân trong đống đổ nát của bê tông.
Tại khu vực Santa Cruz, các lực lượng cứu hộ gặp vô vàn khó khăn. Nhiều ngôi nhà cổ bị sập hoàn toàn, đè lên người dân bên trong. Hệ thống điện và cấp nước bị cắt đứt, khiến nguy cơ cháy và dịch bệnh bùng phát.
Tuy nhiên, trong cơn hoạn nạn, tinh thần đoàn kết của người dân California lại một lần nữa được thể hiện mạnh mẽ. Hàng trăm tình nguyện viên, bác sĩ, lính cứu hỏa và cả những người dân thường đã cùng nhau đào bới, di chuyển gạch đá bằng tay trần để cứu người mắc kẹt.
Các nhà địa chất học cho biết trận động đất Loma Prieta là kết quả của hoạt động trượt dọc theo đứt gãy San Andreas, một đường đứt gãy khổng lồ kéo dài hơn 1.200 km xuyên qua bang California.
Đây cũng là lần đầu tiên kể từ trận động đất San Francisco năm 1906, đứt gãy này hoạt động mạnh đến vậy. Sức chấn động lan rộng hàng trăm km, khiến nhà cửa ở các khu vực như Monterey, Oakland và thậm chí cả vùng trung tâm Sacramento đều cảm nhận được rung lắc.
Một trong những điều may mắn là, nhờ vào trận đấu World Series diễn ra vào thời điểm đó, rất nhiều người đã rời khỏi nhà để đến sân vận động hoặc tụ tập xem truyền hình, giúp giảm thiểu đáng kể số người bị thương. Nhiều chuyên gia nhận định, nếu trận động đất xảy ra vào ban đêm, khi mọi người đang ở trong nhà, thiệt hại có thể còn lớn hơn nhiều.
Sau thảm họa, chính quyền bang California đã nhanh chóng triển khai chiến dịch khắc phục quy mô lớn. Hàng nghìn kỹ sư, công nhân và quân nhân đã được huy động để gia cố cầu cống, tái thiết nhà cửa và kiểm tra các công trình công cộng.
Trận động đất cũng đã làm thay đổi quan điểm của người Mỹ về an toàn công trình. Các tiêu chuẩn xây dựng chống động đất sau đó được thắt chặt, đặc biệt là tại những khu vực nằm dọc theo đứt gãy San Andreas.
Đến nay, Loma Prieta vẫn được nhớ đến như một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử khoa học địa chấn và công tác quản lý thảm họa của Hoa Kỳ. Sự kiện này không chỉ là một lời nhắc nhở về sức mạnh khủng khiếp của thiên nhiên, mà còn là một minh chứng cho tinh thần kiên cường của người dân California, những con người sẵn sàng đứng lên từ đổ nát để tái tạo lại tất cả.
Hơn ba thập kỷ đã trôi qua, cầu Bay Bridge đã được xây dựng lại, các tòa nhà đổ nát đã được thay thế bằng những công trình hiện đại, nhưng những ký ức về buổi chiều kinh hoàng ngày 17 tháng 10 năm 1989 vẫn đọng lại trong tâm trí nhiều người. Bởi trong khoảnh khắc ngắn ngủi đó, mặt đất đã nhắc nhở chúng ta một sự thật: chúng ta nhỏ bé đến nhường nào trước sức mạnh khôn lường của Trái Đất.
