Mới đây, những tin đồn về sự bùng phát của virus MPHV tại Trung Quốc đã gây ra một làn sóng hoang mang trong dư luận, buộc các cơ quan y tế phải lên tiếng để xoa dịu sự lo ngại của công chúng.
Đối với những tin đồn lan truyền về sự xuất hiện của virus MHPV ở Trung Quốc, với những lo ngại về khả năng gây dịch bệnh toàn cầu, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khẳng định họ đang theo dõi tình hình tại Trung Quốc và khẳng định rằng tình trạng này không có gì bất thường.
"Mỗi năm vào mùa đông, các quốc gia ở Bắc bán cầu thường chứng kiến sự gia tăng của các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, do các bệnh dịch theo mùa như cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV) và nhiều loại virus hô hấp khác, trong đó có virus metapneumovirus (HMPV). Đây là hiện tượng hết sức bình thường", theo thông cáo báo chí của WHO.
"Mức độ nhiễm trùng đường hô hấp cấp, bao gồm cả HMPV, tại Trung Quốc hiện tại nằm trong phạm vi dự báo cho mùa đông. Không có dấu hiệu bùng phát bất thường. Chính quyền Trung Quốc cũng đã xác nhận rằng hệ thống y tế không gặp phải tình trạng quá tải, tỷ lệ bệnh nhân nhập viện hiện nay thấp hơn so với năm ngoái, và không có bất kỳ phản ứng khẩn cấp nào được đưa ra".

Hình ảnh minh họa.
Trước đó, một số video trên mạng xã hội đã lan truyền thông tin về việc Trung Quốc đang đối mặt với một chủng virus mới gây triệu chứng giống COVID-19. Một video trên nền tảng X cho thấy cảnh tượng các bậc phụ huynh đang bế con trẻ ốm trong khi chờ khám tại bệnh viện vào đêm khuya, khiến nhiều người lo lắng về tình hình y tế tại đây.
Nhiều người dùng mạng xã hội ở Việt Nam đã lan truyền thông tin về một chủng virus "mới" mang tên HMPV đang bùng phát tại Trung Quốc và có nguy cơ lây lan ra toàn cầu. Những tin đồn này đã khiến dư luận hoang mang và gây ra sự lo sợ không đáng có, khiến các cơ quan y tế phải lên tiếng để trấn an cộng đồng.
WHO khẳng định: Tình hình tại Trung Quốc và trên toàn cầu vẫn trong giới hạn bình thường
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết sự gia tăng các ca mắc HMPV ở Trung Quốc hiện nay là điều bình thường vì quốc gia này đang bước vào mùa đông, thời điểm các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, trong đó có HMPV, thường bùng phát.
Một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc, đang theo dõi chặt chẽ sự gia tăng của các bệnh hô hấp phổ biến, bao gồm HMPV, và thường xuyên báo cáo các thông tin về tình hình dịch bệnh. Mới đây, một số quốc gia ở Bắc bán cầu đã ghi nhận sự gia tăng các triệu chứng giống cúm, trong đó có HMPV.
WHO khẳng định rằng đây là một hiện tượng hoàn toàn bình thường và không có lý do để hoảng sợ.
"Mặc dù có sự chú ý quốc tế về khả năng lây lan của virus hô hấp tại Trung Quốc, đặc biệt là HMPV, và những tin đồn cho rằng các bệnh viện đang quá tải, nhưng tình hình thực tế không nghiêm trọng như vậy."
Trung Quốc có hệ thống giám sát chặt chẽ đối với các bệnh giống cúm và các ca nhiễm trùng hô hấp cấp tính, bao gồm cả HMPV. Các dữ liệu vi sinh học về các mầm bệnh này được giám sát định kỳ và các báo cáo chi tiết được công bố hàng tuần trên trang web của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC).

Tại các khu vực có khí hậu ôn đới, dịch bệnh theo mùa từ các virus hô hấp phổ biến, bao gồm cúm, thường xuất hiện vào mùa đông.
Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC), tính đến ngày 29 tháng 12 năm 2024, có sự gia tăng các ca nhiễm trùng hô hấp cấp tính, bao gồm cúm mùa, RSV và HMPV, đúng như dự đoán cho thời gian này trong năm tại các khu vực thuộc Bắc bán cầu.
Ở các khu vực ôn đới, sự bùng phát của các dịch bệnh hô hấp mùa đông, bao gồm cúm, là điều thường thấy. Sự gia tăng các ca nhiễm trùng hô hấp và các virus liên quan trong những tuần gần đây tại các quốc gia Bắc bán cầu là hoàn toàn bình thường vào thời điểm này trong năm và không có gì đáng lo ngại.
HMPV không phải là một loại virus mới, nó chỉ gây ra các triệu chứng nhẹ.
Theo WHO, HMPV là một loại virus thuộc họ Pneumoviridae, lần đầu tiên được phát hiện tại Hà Lan vào năm 2001. Nó cùng họ với virus hợp bào hô hấp (RSV), và không phải là một "virus lạ", "virus mới", hay "virus chưa xác định" như những thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
"HMPV là một loại virus hô hấp phổ biến, thường xuất hiện tại nhiều quốc gia từ mùa đông đến mùa xuân, mặc dù không phải tất cả các quốc gia đều theo dõi và công bố thông tin về xu hướng HMPV."
Mặc dù một số trường hợp nhiễm HMPV có thể cần nhập viện do viêm phế quản hoặc viêm phổi, phần lớn bệnh nhân chỉ gặp triệu chứng nhẹ ở đường hô hấp trên, giống như cảm lạnh thông thường và sẽ hồi phục sau vài ngày, theo thông tin từ WHO.

HMPV không phải virus mới
Sự thật là các ca nhiễm MHPV đã được ghi nhận trên toàn thế giới trong hơn 60 năm qua. Nhưng vì nó gây bệnh quá nhẹ nên mọi người thường ít chú ý đến sự tồn tại của virus này.
Các nghiên cứu huyết thanh học đã chỉ ra hầu như mọi trẻ em trên thế giới đều đã tiếp xúc với virus này trong 5 năm đầu đời. Vì vậy, có thể chính bạn cũng từng nhiễm virus này và trong máu của bạn đã có kháng thể để chống lại nó.
Đó là lý do tại sao nhiễm virus MHPV không gây nguy hiểm cho người trưởng thành khỏe mạnh. Các triệu chứng mà virus gây ra chỉ giống như cảm cúm, bao gồm ho, ngạt mũi sốt và khó thở.
Hầu hết các triệu chứng này sẽ tự khỏi trong vòng vài ngày mà không cần điều trị.
Chỉ cho tới vài tuần gần đây, cái tên MHPV mới được nhắc đến nhiều và trở thành một cụm từ được tìm kiếm phổ biến trên Google.
Cơn tò mò của mọi người về MHPV xuất hiện sau tin đồn về việc nó đang gây ra "dịch bệnh lạ" tại Trung Quốc. Tin đồn này xuất hiện theo sau một động thái của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc vào ngày 27 tháng 12 năm 2024.
CDC Trung Quốc cho biết họ đang tiến hành thử nghiệm một hệ thống giám sát bệnh viêm phổi không rõ nguyên nhân, trong bối cảnh dự báo số ca mắc bệnh hô hấp sẽ gia tăng trong mùa đông này.
Hệ thống giám sát đã ghi nhận sự gia tăng tổng số ca bệnh hô hấp cấp tính tại Trung Quốc trong tuần từ 16 đến 22 tháng 12 năm 2024.
Kết quả phân tích mẫu bệnh phẩm cho thấy nhiều bệnh nhân mắc các bệnh hô hấp do các tác nhân như rhinovirus và MHPV. Trong đó, số ca nhiễm MHPV ở trẻ em dưới 14 tuổi tại các tỉnh miền Bắc Trung Quốc có xu hướng tăng.
Một video trên mạng xã hội X đã cho thấy cảnh bệnh viện ở Trung Quốc bị quá tải, khi phụ huynh phải xếp hàng dài để đưa con nhỏ đến khám vì nghi ngờ mắc bệnh hô hấp.
Điều này có thể đã khiến nhiều người lầm tưởng rằng Trung Quốc đang đối mặt với một đợt bùng phát virus "lạ", gợi nhớ lại hình ảnh của đại dịch COVID-19 cách đây 5 năm.
Tuy nhiên, thực tế là vào thời điểm này, Trung Quốc đang trong mùa đông, vì vậy sự gia tăng bệnh đường hô hấp là điều hoàn toàn bình thường.
Khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Không chỉ Trung Quốc, nhiều quốc gia thuộc Bắc bán cầu hiện cũng đang trải qua mùa đông, dẫn đến sự gia tăng các ca bệnh liên quan đến cúm và nhiễm trùng đường hô hấp.
"Cúm đang lưu hành ở mức cao tại nhiều quốc gia Châu Âu, Trung Mỹ, vùng Caribê, Tây Phi, Trung Phi, và nhiều nước ở châu Á. Các chủng cúm mùa và phân nhóm cúm chính sẽ thay đổi tùy theo từng khu vực. Tuy nhiên, đây là tình hình điển hình của thời điểm này trong năm, ngoại trừ những năm 2020 và 2021, khi hoạt động cúm bị giảm sút do đại dịch COVID-19", WHO cho biết.
"Dữ liệu giám sát chỉ ra rằng hoạt động của virus RSV có sự khác biệt theo khu vực. Mặc dù hầu hết các khu vực của châu Mỹ ghi nhận sự giảm hoạt động của RSV, Bắc Mỹ lại chứng kiến sự gia tăng. Châu Âu cũng báo cáo xu hướng giảm trong những tuần gần đây.", WHO cho hay.
Cúm hiện là nguyên nhân phổ biến nhất của các bệnh hô hấp, với tỷ lệ dương tính cao nhất trong số các mầm bệnh được giám sát ở tất cả các nhóm tuổi, trừ trẻ em từ 5 đến 14 tuổi, nơi mycoplasma pneumoniae có tỷ lệ dương tính cao nhất.
Sự lưu hành đồng thời của nhiều loại virus hô hấp, bao gồm cả MHPV, có thể tạo ra áp lực lớn lên các cơ sở y tế. Vì vậy, WHO khuyến cáo các quốc gia Bắc bán cầu cần chuẩn bị ứng phó với tình huống này, đồng thời người dân cũng cần trang bị cho mình kiến thức phòng ngừa.
"WHO khuyến nghị người dân sống ở các khu vực mùa đông thực hiện các biện pháp phòng ngừa cơ bản để ngăn chặn sự lây lan và giảm nguy cơ từ các mầm bệnh hô hấp, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương", cơ quan này thông báo.

Các triệu chứng thường gặp của bệnh nhiễm HMPV bao gồm: chảy mũi, ho, thở ngắn, đau họng, hắt hơi, sốt, mẩn ngứa. Những người nghi ngờ bị nhiễm HMPV được khuyến cáo tự cách ly và hạn chế tiếp xúc với người khác, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu, như bệnh nhân ung thư.
Dù không gây nguy hiểm cho người trưởng thành khỏe mạnh, virus MHPV có thể gây biến chứng nghiêm trọng, thậm chí phải nhập viện đối với những đối tượng sau:
- Trẻ em lần đầu nhiễm bệnh, đặc biệt là trẻ sơ sinh hoặc trẻ dưới 5 tuổi
- Người cao tuổi trên 65 tuổi
- Người bị hen suyễn và đang sử dụng steroid
- Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)
- Những người có hệ miễn dịch suy yếu, bao gồm bệnh nhân HIV, người đang điều trị ung thư hoặc sử dụng thuốc chống thải ghép sau khi ghép tạng
"Những người có triệu chứng nhẹ nên ở nhà để tránh lây lan cho người khác và nghỉ ngơi. Những người có nguy cơ cao hoặc triệu chứng nghiêm trọng nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế càng sớm càng tốt," WHO khuyến nghị.
WHO khuyến cáo người dân nên đeo khẩu trang ở những nơi đông đúc hoặc không thoáng khí, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay, rửa tay thường xuyên và tiêm vắc xin theo chỉ dẫn của bác sĩ và cơ quan y tế địa phương.
