Top 10 Di tích quốc gia ở Xã Mường Nhà, Điện Biên

Tháp Mường Luân là một di sản kiến trúc nghệ thuật cổ nằm tại bản Mường Luân 1, xã Mường Luân, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên, Việt Nam. Đứng dưới chân núi Hủa Ta, cạnh dòng sông Nậm Ma, tháp đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp I quốc gia theo Quyết định số 10/QĐ-VH-TT vào ngày 9/2/1981.

Xây dựng từ giữa thế kỷ 16, tháp là kết quả của sự hợp tác lao động giữa cộng đồng người Lào và người dân địa phương trong suốt nhiều năm. Đây không chỉ là biểu tượng của tình đoàn kết giữa hai dân tộc Việt - Lào mà còn mang trong mình giá trị tâm linh vô cùng quý giá.

Tháp Mường Luân có kiến trúc hình vuông cao 15,5m, chia thành ba phần chính: bệ tháp, thân tháp và ngọn tháp. Bệ tháp hình vuông, mỗi chiều rộng 8m và cao 1m, được xây dựng từ hai loại gạch khác nhau, trang trí bằng các hoa văn và họa tiết tinh tế như chim bay, rồng cuốn, quả trám, cánh sen, lưỡi mác, mặt trời và gương con...

Tháp Chiềng Sơ, một biểu tượng kiến trúc cổ xưa, được xây dựng khoảng 400 năm trước tại bản Nà Muông, xã Chiềng Sơ, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên, Việt Nam. Nơi đây đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyết định số 1255/QĐ-BVHTTDL ngày 14 tháng 4 năm 2011.

Công trình có thiết kế độc đáo theo hình nậm rượu, với phần dưới rộng và trên nhỏ dần. Tháp được chia thành hai phần: Bệ tháp và Thân tháp, với chiều cao lên đến 10,5 m, có đế hình vuông. Tuy nhiên, phần ngọn tháp đã bị mất 1,6 m chiều cao. Trước tháp là bệ thờ cùng những chi tiết nghệ thuật như hình sen, rồng và quả trám.

Trước kia, bốn góc chân tháp có hai tượng voi và hai tượng chó, nhưng hiện đã không còn. Bề mặt tháp màu trắng ngà, được trát mịn màng, tuy nhiên một số góc đã có rêu mọc bám.

Cư dân tộc Lào bảo vệ và chăm sóc tháp, coi đây là nơi linh thiêng quan trọng. Hằng năm, họ tổ chức dọn dẹp khuôn viên, tạo không gian gọn gàng và giữ gìn tín ngưỡng nơi đây.

Vào tháng 2/2013, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên đã có kế hoạch tôn tạo khu vực tháp bằng lớp xi măng mới và mở đường đi mới thay cho lối mòn trước kia.

Động Xá Nhè, còn được biết đến với tên gọi Khó Chua La, tọa lạc tại bản Pàng Dề A1, xã Xá Nhè, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên. Chỉ cách trụ sở UBND xã Xá Nhè khoảng 1 km, động này nằm gần đường liên xã và cách trung tâm huyện Tủa Chùa tầm 15 km. Với vẻ đẹp hoang sơ và những khối nhũ đá kỳ ảo, đây chính là thiên nhiên tuyệt diệu được hình thành suốt hàng triệu năm qua.

Khó Chua La được phát hiện vào năm 2008, nằm ở độ cao gần 1.000 m so với mực nước biển. Động có chiều sâu 800 m và được chia thành 3 khoang chính. Cửa hang nhỏ và sâu, hướng về phía Đông - Nam. Bên trong, bạn sẽ tìm thấy nền đá và những nhũ đá màu vàng, xám, xanh rêu, cùng nhiều hình dạng độc đáo như cột đá, măng đá và chuông đá, cùng vô số hình vẽ tự nhiên như ruộng bậc thang, hoa sen và rồng.

Vào ngày 9 tháng 12 năm 2015, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận hang Khó Chua La là di tích cấp quốc gia, nhấn mạnh vẻ đẹp phong cảnh đó và giá trị trong nghiên cứu địa chất cũng như du lịch.

Hiện tại, nơi đây đang được đầu tư hạ tầng nhằm phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm cho người dân địa phương và trở thành không gian văn hóa tinh thần cho cộng đồng.

Động Pa Thơm, còn được gọi là động Tiên Hoa, tọa lạc tại xã Pa Thơm, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Với tên Thẩm Nang Lai trong tiếng Thái, có nghĩa là 'hang Tiên Hoa', động nằm gần biên giới Việt-Lào, cách thành phố Điện Biên Phủ khoảng 30km về phía tây nam. Nơi đây đã được công nhận là di tích cấp quốc gia theo quyết định số 309/QĐ BVHTTDL, ban hành ngày 22/01/2009.

Nằm sát biên giới Việt-Lào, bạn có thể dễ dàng tìm đến động từ trung tâm thành phố. Xuất phát từ Điện Biên Phủ, bạn đi về xã Noong Luống rồi theo dòng Nậm Nứa (Nậm Rốm) đến Đồn Biên phòng Pa Thơm. Đến trung tâm xã Pa Thơm, bạn sẽ rẽ lên núi theo hướng nam, chỉ cách trung tâm xã khoảng 5 km.

Động Pa Thơm nằm ở lưng chừng núi với lối vào ấn tượng. Ở giữa lối vào là một khối đá lớn giống như đầu voi đang cúi xuống. Chiều dài của động khoảng hơn 350 m, trải dài theo hướng Nam và gồm 9 vòm lớn nhỏ, mỗi vòm rộng khoảng 20 m. Ba khối đá lớn chắn ngang lối vào, uốn lượn như một con trăn khổng lồ, tạo ra hai lối vào độc đáo cho du khách.

Khi tiến sâu vào trong, bạn sẽ không khỏi ngỡ ngàng trước những nhũ đá lung linh, huyền ảo, mỗi nhũ đá mang một hình dạng độc đáo và sắc màu rực rỡ. Dưới ánh nến, cảnh vật càng thêm bí ẩn và thơ mộng với những khối nhũ đá chảy như thác nước, ánh bạc lung linh tạo nên một không gian kỳ diệu.

Nằm tại đỉnh núi Pỉn Pàng, thuộc thôn Pê Răng Ky, xã Huổi Só, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên, Hang động Pê Răng Ky kín đáo ẩn mình giữa vùng núi non tráng lệ. Là một sản phẩm của tự nhiên, hang động này tọa lạc trong quần thể núi đá vôi, với hệ thực vật đa dạng và phong phú xung quanh. Vẻ đẹp độc đáo của nó được công nhận là Di tích danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia theo Quyết định số 5372/QĐ-BVHTTDL ngày 29/12/2017.

Trước cửa hang là khu rừng nguyên sinh. Hang sâu vào lòng núi khoảng 800m, với cửa hang nhỏ nhắn dài 1,4m và rộng 1,2m, hướng về phía Bắc. Được hình thành nhờ địa hình núi đá vôi và quá trình karst, hang sở hữu nhiều nhũ đá màu sắc như vàng, xám, xanh rêu cùng các hình thù đá độc đáo thu hút khách du lịch khám phá. Hang Pê Răng Ky chia thành ba khoang và có chiều sâu khoảng 800m.

Khung cảnh trong hang thật kỳ diệu với những khối nhũ, măng đá, bụt đá lạ mắt, tạo nên bức tranh hấp dẫn du khách khi đến tham quan. Sự đẹp mắt của tạo hóa nơi đây làm lòng người luyến lưu, khó lòng rời xa chốn thiên nhiên tuyệt đẹp này. Rời khỏi hang, du khách dễ dàng cảm nhận được nghệ thuật điêu khắc của thiên nhiên, nơi hội tụ những tác phẩm tuyệt mỹ. Hang động Pê Răng Ky thực sự là một trong những viên ngọc quý của Tủa Chùa, được ví như bảo tàng nghệ thuật tự nhiên chứa đựng những tác phẩm sống động.

Khi đến với Hang động Pê Răng Ky, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của núi non hùng vĩ mà còn cảm nhận được không khí trong lành của lòng hồ sông Đà. Đặc biệt vào mùa thu, làn nước sông Đà phản chiếu sắc xanh của trời và mây trắng, tạo thành khung cảnh nên thơ, khiến người ta liên tưởng đến "Hạ Long trên cạn" của Tây Bắc.

Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ đã được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2009. Nằm ở lòng chảo của thành phố Điện Biên Phủ, huyện Điện Biên và huyện Tuần Giáo, nơi đây chứa đựng 45 điểm di tích ghi dấu một trong những cuộc chiến tranh lịch sử tiêu biểu. Những điểm đến nổi bật như Đồi A1, Hầm De Castries và Cầu Mường Thanh hứa hẹn mang đến trải nghiệm thú vị cho du khách.

Đồi A1 không chỉ là một vị trí chiến lược mà còn là nơi quân ta đạt được chiến thắng quyết định vào ngày 7/5/1954. Hầm De Castries mô tả những gian khổ mà binh sĩ Pháp phải trải qua, trong khi Cầu Mường Thanh khắc họa những ký ức về hành quân chiến lược. Khám phá các đường hầm tại đây, du khách sẽ có thêm cái nhìn sâu sắc về những chiến công anh hùng của dân tộc.

Di tích Đường kéo pháo là minh chứng cho lòng yêu nước và tinh thần kiên cường của các chiến sĩ, khi họ vượt qua khó khăn để đưa pháo vào trận địa, góp phần không nhỏ vào chiến thắng lịch sử.

Nằm ẩn mình trong Rừng Mường Phăng, sở chỉ huy chiến dịch là nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thực hiện nhiều quyết sách quan trọng. Rừng Mường Phăng còn được gọi là “Rừng Đại tướng”, góp phần làm nổi bật tính lịch sử của khu vực này.

Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, hoàn thành năm 2014, lưu giữ hàng trăm hiện vật và tài liệu quý giá, đóng vai trò thiết yếu trong việc phát huy giá trị và ý nghĩa của di tích lịch sử này.

Thành Bản Phủ, nằm ở xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, chỉ cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ khoảng 9 km, là một di sản lịch sử quốc gia đáng chú ý. Được xây dựng dưới thời Hoàng Công Chất, Thành Bản Phủ từng là căn cứ chủ yếu của nghĩa quân trong cuộc chiến chống lại giặc Phẻ. Hiện nay, di tích đã được tôn tạo, với những đoạn tường thành được bảo tồn, mang đến cho du khách cơ hội cảm nhận được vẻ đẹp hùng vĩ của thành cổ.

Trong quá khứ, Thành Bản Phủ không chỉ là một công trình quân sự mà còn là biểu tượng của sự đoàn kết trong cuộc kháng chiến. Hoàng Công Chất cùng nghĩa quân Mường Thanh đã chiến đấu chống lại giặc Phẻ, giải phóng Mường Thanh và xây dựng nên nơi này. Mỗi viên gạch ở đây đều gợi nhớ đến những câu chuyện anh hùng và tình yêu sâu sắc dành cho quê hương.

Thành Bản Phủ là minh chứng cho lịch sử hào hùng, ghi dấu ấn những cuộc kháng chiến. Du khách đến đây không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc cổ kính mà còn thấu hiểu hơn về những hy sinh và lòng yêu nước của người dân Mường Thanh.

Ghé thăm Thành Bản Phủ, bạn sẽ được đắm mình trong không gian lịch sử đầy cảm xúc, trải nghiệm tinh thần anh hùng và cảm nhận vẻ đẹp của vùng biên cương hùng vĩ.

Thành Sam Mứn, hay còn gọi là Thành Tam Vạn, nằm tại bản Pom Lót, xã Sam Mứn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Đây là một di tích lịch sử quan trọng, từng là căn cứ của nghĩa quân chống lại giặc Phẻ và hiện được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Dù chỉ còn lại 3 km tường thành tại đồi Pom Lót, Thành Sam Mứn vẫn là một trong những dấu ấn lịch sử nổi bật. Nơi đây từng chứng kiến cuộc kháng chiến kiên cường của nhân dân Mường Thanh, góp phần quan trọng vào thắng lợi của nghĩa quân.

Theo truyền thuyết, thành được xây dựng từ thế kỷ XI, là căn cứ của 19 đời chúa Lự cai quản vùng Mường Thanh. Ngay cả khi người Thái đến định cư ở Mười Thanh, Thành Sam Mứn vẫn giữ vị trí chiến lược trong khu vực Tây Bắc.

Thành Sam Mứn đã trở thành điểm nhấn quan trọng trong cuộc chiến chống giặc Phẻ. Sau nhiều trận đánh gay go, thành đã được nghĩa quân giành lại, ghi dấu một chiến thắng lớn trong lịch sử Mường Thanh.

Tới năm 1758, Hoàng Công Chất quyết định xây dựng thành Bản Phủ, chuyển địa bàn đóng quân tới đó, khép lại một thời kỳ lịch sử của Thành Sam Mứn nhưng vẫn để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người dân và trên mảnh đất này.

Nhà tù Lai Châu tọa lạc tại phường Sông Đà, thị xã Mường Lay, tỉnh Điện Biên. Được xây dựng vào năm 1901, công trình này gồm 6 dãy nhà giam, mỗi phòng rộng khoảng 7m2. Bên trong, từng chiếc cùm chân và dây xích dài tạo nên không gian ngột ngạt cho các tù nhân.

Nhà tù hoạt động dưới chế độ thực dân Pháp cho đến năm 1953. Đây là nơi mà nhiều số phận đau khổ từng phải chịu đựng, khi những người dám phản kháng lại bị xử án một cách tàn nhẫn bên nghĩa địa gần đó. Dù trải qua thời gian, đến nay di tích nhà tù Lai Châu đã bị lấp chìm trong lòng hồ thủy điện Sơn La, nhưng những câu chuyện và hiện vật gợi nhớ về giai đoạn đau thương ấy vẫn văng vẳng trong ký ức của các thế hệ kế tiếp.

Hang Mường Tỉnh, một kỳ quan karst ấn tượng nằm trong dãy núi đá vôi tại bản Mường Tỉnh A, xã Xa Dung, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên, đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyết định số 1256/QĐ-BVHTTDL vào ngày 14/04/2011.

Nằm khoảng 16 km về phía đông bắc so với trung tâm huyện lỵ Điện Biên Đông, du khách có thể tiếp cận hang bằng cách đi theo đường liên xã từ huyện lỵ, qua xã Na Son, đến trụ sở xã Xa Dung, rồi tiếp tục đi thêm 14 km về phía đông qua những con đường thôn bản.

Để thuận tiện hơn, bạn có thể xuất phát từ thành phố Điện Biên, đi theo tỉnh lộ 103 qua Tháp Mường Luân, đến bản Pác Ma tại ngã ba Nậm Khoai, từ đó rẽ vào đường dọc theo Nậm Khoai và đi thêm 8 km, rồi rẽ ở Nậm Trống để đến đích sau 4 km.

Hang Mường Tỉnh đã từng là một địa điểm quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt trong chiến dịch giải phóng Điện Biên năm 1953.

Hang gồm 3 ngăn chính. Ngăn đầu tiên có cửa hẹp, rộng khoảng 600 m² và cao 20 m, với không gian thoáng đãng, lý tưởng cho các cuộc họp bí mật với sức chứa lớn.

Ngăn giữa được kết nối qua một đường hầm tự nhiên và có diện tích xung quanh khoảng 20 m². Tại đây, những bức tường đá và các khe đá nhỏ tạo nên một nơi lưu trữ tài liệu cách mạng an toàn. Không gian được trang bị bàn làm việc và giường ngủ từ đá tự nhiên, vừa tiện lợi vừa bảo mật, với lối thoát dẫn lên đỉnh núi, giúp chiến sĩ rút lui an toàn mà không bị phát hiện. Ngăn thứ ba có diện tích khoảng 30 m².