Top 10 Di tích quốc gia ở Xã Thanh An, Điện Biên

Tháp Mường Luân, một di sản kiến trúc nghệ thuật cổ xưa, tọa lạc tại bản Mường Luân 1, xã Mường Luân, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên, Việt Nam. Nằm dưới chân núi Hủa Ta, bên dòng Nậm Ma (sông Mã), Tháp Mường Luân đã được chính phủ công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp I, cấp quốc gia theo Quyết định số 10/QĐ-VH-TT ban hành ngày 9/2/1981.

Được xây dựng vào giữa thế kỷ 16, công trình này phản ánh sự chung tay của cộng đồng người Lào và dân cư địa phương qua nhiều năm. Tháp không chỉ là một biểu tượng của tình đoàn kết giữa hai dân tộc Việt - Lào mà còn mang trong mình giá trị tâm linh vô cùng sâu sắc.

Với kiến trúc đặc trưng hình vuông, Tháp Mường Luân có chiều cao 15,5m và được cấu thành từ ba phần chính: bệ tháp, thân tháp và ngọn tháp. Bệ tháp hình vuông, với mỗi chiều dài 8m và cao 1m, được xây dựng từ hai loại gạch khác nhau, được trang trí bằng các hoa văn và họa tiết cách điệu tinh xảo, bao gồm hình ảnh chim bay, rồng cuốn, quả trám, cánh sen, lưỡi mác, mặt trời và gương con, tạo nên vẻ đẹp độc đáo thu hút mọi ánh nhìn.

Tháp Chiềng Sơ, một tuyệt tác kiến trúc nghệ thuật cổ điển, được xây dựng cách đây khoảng 400 năm tại bản Nà Muông, xã Chiềng Sơ, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên, Việt Nam. Công trình độc đáo này đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyết định số 1255/QĐ-BVHTTDL vào ngày 14 tháng 04 năm 2011.

Tháp có hình dáng giống như một bình rượu truyền thống, với cấu trúc từ dưới lên trên thu hẹp dần thành hai phần chính: Bệ tháp và Thân tháp, có chân tháp hình vuông và cao 10,5 mét. Đáng chú ý, phần ngọn tháp đã bị gãy một đoạn dài 1,6 mét. Trước mặt tháp, bạn sẽ bắt gặp bệ thờ cùng những họa tiết phong phú như hình hoa sen, rồng, và quả trám, mang lại vẻ đẹp đặc trưng cho nơi này.

Xưa kia, bốn góc chân tháp từng được trang trí bằng hai chú voi và hai chú chó, nhưng rất tiếc là hiện nay chúng đã không còn. Bề mặt của tháp được phủ một lớp màu trắng ngà, với cấu trúc trát mịn và nhẵn, mặc dù một số góc vẫn bị rêu phủ, tạo nét cổ kính cho công trình.

Tháp Chiềng Sơ không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là biểu tượng tâm linh của người dân tộc Lào. Họ chăm sóc và gìn giữ tháp như một nơi linh thiêng, thường xuyên tổ chức dọn dẹp, phát quang khuôn viên để duy trì vẻ đẹp và giữ gìn tín ngưỡng của cộng đồng.

Vào tháng 2 năm 2013, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên đã có kế hoạch tôn tạo khuôn viên xung quanh tháp bằng cách sử dụng 'láng xi măng' và cải tạo đường dẫn lên tháp, thay cho lối mòn cũ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho du khách.

Khám phá Động Xá Nhè, hay còn gọi là Khó Chua La, một trong những kỳ quan thiên nhiên tuyệt đẹp tại bản Pàng Dề A1, xã Xá Nhè, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên. Nằm cách trụ sở UBND xã khoảng 1km, chỉ 300m từ đường liên xã và khoảng 15km từ trung tâm huyện Tủa Chùa, động này thực sự là một điểm đến hấp dẫn cho những ai yêu thích khám phá thiên nhiên hoang sơ.

Được phát hiện vào năm 2008 và tọa lạc ở độ cao 1.000m so với mực nước biển, Động Khó Chua La sở hữu chiều sâu ấn tượng trên 800m, chia thành 3 khoang độc đáo. Với cửa hang nhỏ hẹp, sâu thẳm hướng về phía Đông - Nam, bên trong, du khách sẽ bị cuốn hút bởi những nhũ đá màu sắc vàng, xám và xanh rêu, cùng với điểm đặc sắc là các cột đá, măng đá, chuông đá và hàng loạt hình vẽ tự nhiên đầy sức sáng tạo như ruộng bậc thang, hoa sen, rồng và hình Phật...

Vào ngày 9/12/2015, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận hang Khó Chua La là di tích cấp quốc gia, ghi nhận vẻ đẹp cảnh quan cũng như giá trị nghiên cứu, khám phá địa chất và du lịch của nơi này.

Hiện tại, động đang được đầu tư phát triển hạ tầng nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội, tạo ra công ăn việc làm và thu nhập cho người dân, đồng thời cũng là một nơi lý tưởng cho các hoạt động văn hóa, tinh thần của cộng đồng địa phương.

Động Pa Thơm, còn được biết đến với tên gọi Động Tiên Hoa, là một hang động tuyệt đẹp nằm trong lòng núi đá ở xã Pa Thơm, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Tại đây, động Pa Thơm được gọi là Thẩm Nang Lai trong tiếng Thái, mang ý nghĩa 'hang Tiên Hoa'. Nơi này không chỉ gần biên giới Việt – Lào mà còn cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ khoảng 30km về phía tây nam. Động đã được công nhận là di tích cấp quốc gia theo quyết định số 309/QĐ BVHTTDL ban hành ngày 22/01/2009.

Động nằm ở vị trí thuận lợi gần biên giới, chỉ cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ khoảng 30km về phía tây nam. Khu vực này giáp ranh với xã Na Ư, và để tới động, du khách có thể đi từ thành phố theo hướng xã Noong Luống, tiếp tục dọc theo dòng Nậm Nứa (Nậm Rốm), sau đó tiếp cận Đồn Biên phòng Pa Thơm. Đến trung tâm xã Pa Thơm, du khách chỉ cần rẽ lên núi theo hướng nam, động nằm cách trung tâm xã khoảng 5 km.

Động Pa Thơm được hình thành ở độ cao lưng chừng núi, với lối vào được trang trí bởi một khối đá khổng lồ có hình dạng giống như đầu voi đang cúi xuống. Với chiều sâu ước tính hơn 350 m, động chạy theo hướng Nam và có tổng cộng 9 vòm lớn nhỏ, mỗi vòm rộng khoảng 20 m. Ngay cửa động, ba khối đá lớn uốn lượn như hình dáng của một con trăn khổng lồ, chia động thành hai lối vào ra. Bước vào trong, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp lung linh huyền ảo của những nhũ đá, mỗi khối nhũ đều mang nét riêng biệt với đủ sắc màu óng ánh.

Bên trong động, những nhũ đá tạo hình sống động, với màu sắc huyền ảo, lấp lánh dưới ánh nến, khiến không gian trở nên thật lãng mạn. Dọc theo vách động, những khối nhũ như những dòng thác lớn chảy xuống, mang lại những hình ảnh độc đáo, tạo nên một khung cảnh vừa bí ẩn vừa thơ mộng đầy quyến rũ.

Ẩn mình giữa đỉnh núi Pỉn Pàng thuộc thôn Pê Răng Ky, xã Huổi Só, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên, Hang động Pê Răng Ky là một kỳ quan thiên nhiên không thể nào bỏ qua. Nằm dưới chân những vách đá vĩ đại, hang động tự nhiên này thuộc quần thể núi đá vôi, nổi bật với hệ thực vật đa dạng. Với vẻ đẹp độc đáo và hoang sơ, hang động này đã được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia theo Quyết định số 5372/QĐ-BVHTTDL vào ngày 29/12/2017.

Trước cửa hang là một khu rừng nguyên sinh bạt ngàn. Hang động ăn sâu vào lòng núi khoảng 800m, với cửa hang nhỏ hẹp dài 1,4m, rộng 1,2m, hướng về phương Bắc. Qua quá trình phong hóa và hòa tan của địa hình đá vôi, hang động được điểm xuyết bởi những nhũ đá ở nhiều sắc thái như vàng, xám và xanh rêu, cùng với các cột đá, măng đá và chuông đá có hình thù khác nhau, tạo nên một không gian bí ẩn lôi cuốn du khách đến khám phá. Với chiều sâu 800m, hang động được chia thành 03 khoang khác nhau, mỗi khoang mang lại một cảm giác mới mẻ cho những ai yêu thích khám phá.

Đến với hang động Pê Răng Ky, du khách sẽ được tận mắt chiêm ngưỡng các cảnh quan tuyệt đẹp bên trong, với những nhũ đá, măng đá và bụt đá mang hình thù độc đáo, tạo thành những bức tranh thiên nhiên mê hoặc lòng người. Cảnh sắc nơi đây dường như níu chân du khách lại, khiến họ yêu mến và lưu luyến không muốn rời xa khỏi không gian thiên đường đầy mộng mơ này. Những ấn tượng sâu sắc mà nơi đây để lại chính là minh chứng cho tài năng khéo léo của thiên nhiên, nơi hội tụ những tác phẩm nghệ thuật sống động. Hang động Pê Răng Ky được xem như một bảo tàng nghệ thuật tự nhiên, nơi tồn tại những tác phẩm điêu khắc, kiến trúc và hội họa kết hợp hoàn mỹ.

Khi ghé thăm hang động Pê Răng Ky, du khách sẽ được thưởng lãm phong cảnh “sơn thuỷ hữu tình” đầy ấn tượng, với non nước hùng vĩ và bầu không khí trong lành của lòng hồ sông Đà. Đặc biệt vào mùa thu, khi làn nước sông Đà in bóng trời xanh và mây trắng, cảnh sắc nơi đây trở nên thơ mộng hơn bao giờ hết, khiến người ta liên tưởng đến “Hạ Long trên cạn” của vùng Tây Bắc.

Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ, được vinh danh là Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2009, là một trong những điểm đến lịch sử quan trọng, tập hợp 45 địa danh ấn tượng nằm trong lòng chảo Điện Biên Phủ, thuộc huyện Điện Biên và huyện Tuần Giáo. Đây là nơi ghi dấu ấn cho cuộc chiến tranh lịch sử đầy hào hùng. Nổi bật trong số các điểm tham quan là Đồi A1, Hầm De Castries và Cầu Mường Thanh, đều là những địa điểm thu hút sự chú ý của du khách.

Đồi A1, với vị trí chiến lược quan trọng, đã chứng kiến trận chiến quyết định diễn ra vào ngày 7/5/1954, nơi quân đội ta giành chiến thắng vang dội. Hầm De Castries, một di tích gắn liền với những khó khăn mà binh sĩ Pháp đã trải qua, còn Cầu Mường Thanh lưu giữ ký ức về các cuộc hành quân chiến lược. Khi khám phá những địa điểm này, du khách sẽ có cơ hội hiểu rõ hơn về chiến công lừng lẫy của dân tộc.

Di tích Đường kéo pháo không chỉ đơn thuần là một con đường, mà còn là một biểu tượng sống động về sự yêu nước và tinh thần kiên cường của quân và dân ta, những người đã cùng nhau vượt qua muôn vàn khó khăn để đưa pháo vào vị trí thuận lợi, góp phần vào thắng lợi vẻ vang.

Ngoài ra, sở chỉ huy chiến dịch ẩn mình trong Rừng Mường Phăng, nơi mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng. Rừng Mường Phăng được người dân đặt tên là “Rừng Đại tướng”, gợi nhắc về những ký ức không thể nào quên trong lịch sử đất nước.

Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, hoàn thành vào năm 2014, hiện lưu giữ hàng trăm hiện vật và hình ảnh tư liệu quý giá. Nơi đây đóng vai trò thiết yếu trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của di tích lịch sử chiến trường Điện Biên Phủ.

Thành Bản Phủ, nằm ở xã Noong Hẹt thuộc huyện Điện Biên, chỉ cách thành phố Điện Biên Phủ khoảng 9 km, là một trong những di tích lịch sử quốc gia quan trọng. Được xây dựng dưới sự chỉ huy của Hoàng Công Chất, Thành Bản Phủ từng là căn cứ của nghĩa quân trong cuộc chiến chống lại giặc Phẻ. Ngày nay, nơi đây đã được tôn tạo, giữ lại một phần tường thành, mang đến cho du khách cảm nhận về sự uy nghi và vĩ đại của thành cổ.

Trước đây, Thành Bản Phủ không chỉ là một công trình quân sự mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết chống giặc. Hoàng Công Chất cùng với nghĩa quân Mường Thanh đã đánh bại giặc Phẻ, giải phóng vùng đất Mường Thanh và gây dựng lên Thành Bản Phủ. Nơi đây còn gắn liền với những câu chuyện anh hùng và tình yêu quê hương mạnh mẽ.

Thành Bản Phủ chính là bức tranh lịch sử, ghi nhận những kỷ niệm về cuộc kháng chiến vĩ đại. Khi đặt chân tới đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng kiến trúc cổ kính, mà còn có cơ hội hiểu rõ về những hy sinh tuyệt vời và lòng yêu nước của người dân Mường Thanh.

Khi đến thăm Thành Bản Phủ, du khách sẽ có dịp khám phá những di tích lịch sử thú vị, cảm nhận tinh thần anh hùng, và đắm mình trong không khí mạnh mẽ của vùng biên cương huyền bí, đẹp đẽ.

Thành Sam Mứn, hay còn được biết đến với tên gọi Thành Tam Vạn, đứng vững giữa bản Pom Lót, xã Sam Mứn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Đây không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là biểu tượng của tinh thần đấu tranh chống ngoại xâm của người dân nơi đây. Hiện tại, nơi này đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia, khẳng định giá trị văn hóa và lịch sử của nó.

Chiều dài còn lại của thành Sam Mứn tại đồi Pom Lót chỉ khoảng 3 km, nhưng chúng ta không thể phủ nhận rằng đây là một phần của lịch sử quý báu. Thành đã từng là điểm tựa vững chắc cho nhân dân Mường Thanh trong cuộc kháng chiến giành lại tự do, đối diện với kẻ thù hung dữ là giặc Phẻ.

Truyền thuyết cho rằng, thành Sam Mứn được hình thành từ thế kỷ XI, là căn cứ chính của 19 đời chúa Lự quản lý vùng đất Mường Thanh. Ngay cả khi người Thái đến cư trú tại Mười Thanh, thành vẫn giữ vị trí huy hoàng, là chỗ dựa vững chắc của người Lự tại khu vực Tây Bắc.

Với vai trò then chốt trong cuộc chiến đấu chống giặc Phẻ, thành Sam Mứn đã chứng kiến nhiều trận đánh ác liệt. Cuối cùng, nhờ sự nỗ lực của nghĩa quân, nơi đây đã được giải phóng, đánh dấu một chiến thắng vang dội trong lịch sử của Mường Thanh.

Vào năm 1758, Hoàng Công Chất quyết định xây dựng thành Bản Phủ và chuyển trụ sở sang địa bàn mới, chính thức khép lại một chương trong lịch sử của Thành Sam Mứn. Tuy nhiên, những ký ức mãi mãi sống trong lòng người dân và tác động đến bề dày lịch sử của mảnh đất này.

Di tích nhà tù Lai Châu tọa lạc tại phường Sông Đà, thị xã Mường Lay, tỉnh Điện Biên, là một chứng tích lịch sử quan trọng. Được khởi công xây dựng vào năm 1901, nhà tù này bao gồm 6 dãy nhà giam, trong đó mỗi phòng chỉ rộng khoảng 7m2. Bên trong, các tù nhân bị giam giữ với những cùm chân và dây xích hàng dài.

Nhà tù đã được thực dân Pháp sử dụng cho đến năm 1953, là nơi ghi lại những nỗi bi thảm của dân tộc Việt Nam. Những người cố gắng thoát khỏi sự giam cầm thường bị xử án ngay gần khu nghĩa địa lân cận, nơi họ không có cơ hội sống sót. Dù trải qua nhiều thập kỷ, dấu tích của nhà tù Lai Châu hiện nay dần biến mất, khi nước ngập của lòng hồ thủy điện Sơn La đã phủ lên nơi đây. Tuy nhiên, những hiện vật cùng câu chuyện về giai đoạn lịch sử đau thương này vẫn tiếp tục được truyền tải và nhớ đến qua các thế hệ, mang lại sự tôn vinh cho những nạn nhân đã bước qua những ngày tháng tăm tối.

Hang Mường Tỉnh, một kỳ quan tự nhiên dạng karst, tọa lạc trong dãy núi đá vôi ở bản Mường Tỉnh A, xã Xa Dung, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên. Địa điểm này đã được công nhận là di tích lịch sử quốc gia theo quyết định số 1256/QĐ-BVHTTDL ban hành ngày 14 tháng 4 năm 2011.

Hang nằm cách trung tâm huyện lỵ Điện Biên Đông khoảng 16 km về phía đông bắc. Để dễ dàng tiếp cận, bạn có thể từ huyện lỵ đi theo con đường liên xã về phía bắc, qua xã Na Son, đến trụ sở xã Xa Dung, khoảng 14 km. Tiếp theo, bạn chỉ cần đi theo con đường thôn bản về phía đông thêm 14 km nữa là đến nơi.

Đối với những ai xuất phát từ thành phố Điện Biên, một lộ trình thuận tiện là đi theo tỉnh lộ 103 qua Tháp Mường Luân, đến bản Pác Ma tại ngã ba Nậm Khoai, nơi nối vào Nậm Ma (Sông Mã). Từ đây, bạn rẽ vào đường dọc theo Nậm Khoai và di chuyển thêm 8 km. Khi đến Nậm Trống, bạn chỉ cần rẽ thêm và đi tiếp 4 km nữa.

Hang Mường Tỉnh không chỉ đẹp về mặt tự nhiên mà còn mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt trong chiến dịch giải phóng Điện Biên lần thứ nhất diễn ra vào năm 1953.

Hang gồm 3 ngăn chính, với ngăn ngoài cùng có cửa ra vào hẹp, rộng khoảng 600 m² và cao khoảng 20 m, tạo ra một không gian thoáng đãng, là nơi lý tưởng cho những cuộc họp với sức chứa hàng trăm người mà vẫn đảm bảo tính bảo mật cao.

Ngăn giữa yêu cầu bạn đi qua một đường hầm tự nhiên xuyên qua đá. Bên trong, không gian nhỏ khoảng 20 m² được bao quanh bởi các bức tường đá và những khe đá sâu. Đây là nơi đã từng lưu trữ nhiều tài liệu cách mạng, với các bàn làm việc và giường ngủ được chế tạo hoàn toàn từ đá tự nhiên, thực sự tối ưu cho việc bảo mật thông tin và an toàn khi có sự cố. Đặc biệt, một lối nhỏ dẫn lên đỉnh núi giúp cho các chiến sĩ có thể rút lui mà không bị phát hiện. Ngăn thứ ba bên trong có diện tích khá rộng khoảng 30 m², mang đến cho du khách một cái nhìn rõ hơn về di tích này.