1. Ngày hội Sông nước Miệt vườn
Lễ hội thu hút sự chú ý của người dân và du khách sẽ diễn ra vào ngày mùng 4 và 5 tháng 5 âm lịch hàng năm tại cồn Mỹ Phước, huyện Kế Sách. Đây là sự kiện không chỉ nhằm tôn vinh những trái cây đặc sản nổi tiếng của miền đất Kế Sách, mà còn là cơ hội để bày tỏ lòng tri ân đối với những người nông dân tận tụy đã vất vả chăm sóc, nuôi dưỡng các loại cây ăn trái chất lượng hàng đầu của tỉnh Sóc Trăng.
Tại lễ hội, du khách sẽ được chiêm ngưỡng những sản phẩm trái cây đặc sắc như cam sành Ba Trinh, mít nghệ An Mỹ, bưởi da xanh Kế An, bưởi năm roi Kế Thành, chôm chôm Phong Nẫm và măng cụt An Lạc Tây. Bên cạnh việc thưởng thức những trái cây tròn đầy hương vị, sự kiện còn mang đến nhiều hoạt động thú vị như các hội thi ẩm thực sông nước, đua thuyền rồng, liên hoan đờn ca tài tử, triển lãm các thành tựu kinh tế - văn hóa - xã hội, cùng với những trò chơi dân gian hấp dẫn như bịt mắt đập nồi và đi cầu vọt.
Đến với lễ hội, du khách sẽ không chỉ được tận hưởng những món ngon đặc sản độc đáo mà còn có cơ hội ngắm nhìn các vườn cây trái xanh mướt và hòa mình vào không khí trong lành, tinh khiết của điểm du lịch sinh thái này. Ngoài ra, họ còn có thể giao lưu, trò chuyện cùng những người dân địa phương chân chất, cùng nhau chia sẻ những kỷ niệm về mảnh đất cồn đặc biệt này.


2. Hội Đua ghe Ngo
Được tổ chức vào ngày 14 - 15 tháng 10 âm lịch hàng năm, Hội Đua ghe Ngo (Prònăng tuuk ngôo) là một sự kiện vô cùng quan trọng trong văn hóa của cộng đồng Khmer. Sự kiện này, kết hợp với Lễ Ooc-om-boc, không chỉ là dịp để tôn vinh những giá trị tâm linh mà còn là cơ hội để mọi người trong cộng đồng thư giãn, xua tan những căng thẳng sau những ngày lao động vất vả.
Chiếc ghe Ngo, với hình ảnh biểu tượng của rắn thần Nagar theo truyền thuyết, được xem như phương tiện đưa Đức Phật Thích Ca vượt sông. Những chiếc ghe này thường dài từ 20 đến 30 mét, với phần đầu được thiết kế giống đầu rắn, điểm xuyết bằng những hoa văn rực rỡ nằm ở hai bên thân ghe.
Trước ngày hội, các ngôi chùa cần chuẩn bị kỹ càng và tuyển chọn các tay bơi từ khắp các phum sóc. Mỗi đội ghe, có thể bao gồm từ vài chục đến hơn trăm thành viên, phải hòa quyện tốt để có thể bơi vếnh từ, thể hiện ý chí đoàn kết và tinh thần tranh đua mạnh mẽ.
Hội Đua ghe Ngo diễn ra trên dòng sông Maspero tại Sóc Trăng, thu hút sự tham gia của đông đảo các đội thuyền từ trong và ngoài tỉnh. Lễ hội này không chỉ là một di sản văn hóa, mà còn mang đến không khí lễ hội sôi động và tấp nập với hàng ngàn người tham dự.


3. Lễ Ooc-om-boc
Lễ Ooc-om-boc, còn được biết đến với tên gọi lễ cúng Trăng hoặc lễ 'Đút cốm dẹp' (Bon sâm peah preah khe), là một sự kiện văn hóa quan trọng diễn ra vào đêm Rằm Khe Ka-đâk (15 tháng 10 âm lịch) của cộng đồng người Khmer. Đây là dịp thể hiện lòng biết ơn đối với Thần Mặt Trăng vì đã phù hộ cho mùa màng bội thu và chào đón Thần Nước trở về biển cả. Với lịch sử lâu dài, lễ hội này bắt nguồn từ những ngày đầu của nền văn minh nông nghiệp khi con người bắt đầu trồng lúa nước.
Lễ cúng sử dụng những sản phẩm thu hoạch từ mùa vụ, nổi bật nhất là món cốm dẹp - loại thực phẩm làm từ nếp non được giã dẹp mỏng, thường được thưởng thức cùng với đường và dừa. Mâm cúng được chuẩn bị vào buổi tối, và khi ánh trăng chiếu rọi, một Achar (người có kiến thức và tu học trong chùa) hoặc một trưởng lão trong gia đình sẽ thực hiện nghi thức cúng tế. Sau khi cầu nguyện, trẻ em trong nhà sẽ tiến đến đút cốm dẹp và bày tỏ những ước mơ của mình, điều này không chỉ thể hiện niềm tin sâu sắc của người lớn vào một năm mới sung túc mà còn tạo ra sự gắn kết giữa các thế hệ. Sau nghi lễ, mọi người sẽ cùng nhau thưởng thức bánh và cốm dẹp, tạo nên không khí ấm áp và rộn ràng, đồng thời chuẩn bị cho sự kiện Hội Đua ghe Ngo diễn ra vào sáng hôm sau trên sông Maspero.
Không chỉ dừng lại ở nghi lễ cúng tế, Lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa phong phú khác như thả đèn gió, thả đèn nước, và đặc biệt là sự kiện Hội Đua ghe Ngo, thu hút đông đảo sự tham gia của cộng đồng.


4. Lễ Lôi Protip
Mỗi năm, vào ngày rằm tháng 9 theo lịch Khmer, Lễ ra hạ (chinh Presvôsa) của các vị sư được tổ chức, mang theo một không khí phấn khởi cho cộng đồng Khmer tại huyện Long Phú. Lễ Lôi Protip, hay còn được biết đến như lễ thả đèn nước truyền thống, không chỉ là dịp để tạ ơn Thần Đất và Thần Nước vì những điều tốt đẹp trong năm qua, mà còn là dịp để cầu xin những điều may mắn trong tương lai.
Các bà con nơi đây thường tạo ra những chiếc bè từ chuối, gọi là Protip, để thả trôi trên dòng sông. Vào đêm rước, mọi người sẽ nhau đưa chiếc Protip của mình quanh làng, hòa quyện cùng âm thanh của những bản nhạc truyền thống, như trống Sa Yăm, đem lại không khí vui tươi, nhộn nhịp.
Cuộc diễu hành kết thúc, những chiếc Protip lung linh lấp lánh trên mặt nước, hòa quyện với ánh trăng rằm, tạo nên một bức tranh huyền bí đầy mê hoặc. Ánh sáng từ các chiếc Lôi Protip như kết nối những hạnh phúc và hy vọng, trở thành nguồn cảm hứng cho cuộc sống và những niềm vui trong thế giới nhân sinh.


5. Lễ hội thả Đèn Nước
Lễ hội Lôi Protip, hay còn được biết đến với tên gọi Lễ Thả Đèn Nước, được tổ chức vào ngày 15 tháng 10 âm lịch hàng năm, trùng với dịp Lễ Ooc-om-boc. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một lễ hội, mà còn mang trong mình ý nghĩa sâu sắc là tôn vinh răng nanh của Đức Phật Thích Ca, biểu tượng cho sự bình an và lòng bi mẫn. Đây cũng là cơ hội quý báu để cộng đồng cùng nhau bày tỏ lòng biết ơn đối với Thần Mặt đất và Thần Nước, đồng thời cầu khẩn cho một năm mới nhiều phúc lộc và bình an.
Tại đêm hội, không khí trở nên hồi hộp và phấn khởi khi mọi người chờ đón vẻ đẹp rực rỡ của những chiếc đèn nước. Những chiếc đèn được chế tác khéo léo từ thân chuối, được trang trí tỉ mỉ, mang theo những thông điệp cầu mong và hy vọng cho mọi người. Trước khi thả đèn, cộng đồng quây quần bên nhau, thắp nhang và lắng nghe những câu kinh cầu nguyện cho bình an và thịnh vượng.
Ngay sau lễ cúng, những chiếc đèn nước sẽ từ từ trôi theo dòng sông Maspero, tạo nên một khung cảnh thơ mộng, lung linh dưới ánh sáng huyền ảo của trăng đêm. Lễ hội cũng không thiếu những hoạt động văn hóa đặc sắc như múa trống sadăm, hát dù kê, múa lâm thol và biểu diễn nhạc ngũ âm, cũng như các cuộc thi trình diễn trang phục dân tộc, mang đến một không gian đầy sắc màu và âm hưởng văn hóa truyền thống.


6. Lễ Sene Đônta
Lễ Đônta, hay còn gọi là Lễ Cúng Ông Bà, được tổ chức từ ngày 29 tháng 8 đến mùng 01 tháng 9 âm lịch theo phong tục của người Khmer Nam bộ. Đây là thời điểm đặc biệt giúp bà con gợi nhớ và tôn vinh công ơn sinh thành của tổ tiên, đồng thời thể hiện lòng kính trọng đối với các vị bậc cao niên đã khuất.
Trong ngày đầu tiên của lễ hội, các gia đình trang trí bàn thờ với bánh trái, nhang đèn, chuẩn bị công phu cho nghi lễ cúng bái. Những vị sư được mời đến để thực hiện các nghi lễ cầu nguyện, dâng cơm và đọc kinh, phục vụ cho việc cầu siêu cho linh hồn tổ tiên.
Ở ngày thứ hai, những món ăn sẽ được mang tới chùa và nhang được đốt lên để mời ông bà cùng tham gia buổi lễ. Người dân tin tưởng rằng việc dâng cơm cho các vị sư không chỉ mang lại sự kính trọng mà còn giúp những linh hồn được nhanh chóng siêu thoát về miền an lạc.
Ngày thứ ba, sau khi lễ chùa được hoàn thành, bà con lại tổ chức cúng tại nhà và invite cộng đồng tham gia. Buổi lễ này, còn được gọi là “Sene Chun Đôlta” (cúng đưa ông bà), có một phần rất đặc sắc khi mọi người đổ cơm và thức ăn vào một chiếc thuyền tự tạo từ bẹ chuối và các vật liệu địa phương, sau đó thả thuyền xuống sông, mương, hoặc rạch gần nhà, nhằm tạo nên không khí gần gũi và ấm cúng.
Lễ Đônta không chỉ đơn giản là một nghi thức tưởng nhớ tổ tiên mà còn là biểu hiện sâu sắc của lòng hiếu thảo của con cháu, nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó với sự tu học của các vị sư.


7. Lễ Đấu đèn
Dịp Tết Nguyên Tiêu (rằm tháng Giêng) là thời điểm đặc biệt để người Hoa tham gia vào lễ Đấu đèn tại Chùa Ông Bổn, Sóc Trăng. Đây không chỉ là một hoạt động đấu giá thông thường; từng chiếc đèn lồng được trưng bày mang trong mình những ý nghĩa sâu sắc, tượng trưng cho hy vọng về một năm mới may mắn và thịnh vượng. Giá trị của các chiếc đèn có thể đạt tới hàng trăm triệu đồng, mỗi chiếc mang theo câu chúc như: “Hợp gia bình an”, “Sanh ý hưng long”, “Tài nguyên quản tấn”, và “Kim ngọc mãn đường”. Sự kiện này không chỉ làm cho không khí trở nên náo nhiệt mà còn hỗ trợ cho nhiều hoạt động từ thiện của Chùa Ông Bổn.
Người tham gia sẽ có cơ hội trải nghiệm không khí rộn ràng của Lễ hội, bên cạnh lễ Đấu đèn, bạn còn được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc độc đáo của Chùa Ông Bổn. Đây là một trong những công trình nghệ thuật đỉnh cao của cộng đồng người Hoa, với chất liệu xây dựng từ đá và gỗ quý, cùng các tác phẩm điêu khắc tinh xảo trên mái, cột và cửa, tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống còn lại. Chùa Ông Bổn tọa lạc tại số 09, đường Nguyễn Văn Trỗi, khóm 1, phường 1, thành phố Sóc Trăng.


8. Lễ hội Tết Chôl-Chnăm-Thmây
Lễ Tết Chôl-Chnăm-Thmây, một trong ba lễ hội nổi bật và quan trọng nhất của cộng đồng người Khmer ở Nam Bộ, đánh dấu thời khắc mừng năm mới và thể hiện lòng tri ân đối với tổ tiên cùng đức Phật, những vị đã che chở trong suốt một năm qua. Thời điểm diễn ra lễ hội thường rơi vào khoảng giữa tháng 4 Dương lịch, tương ứng với đầu tháng Chét trong lịch của người Khmer. Tết Chol Chnam Thmay không có ngày cố định hàng năm, mà ngày cụ thể sẽ được các nhà thiên văn dự đoán và xác định dựa theo chu kỳ thiên văn.
Ngày đầu tiên của lễ hội, Chôl Sangkran Thmày, được xem là ngày khai mạc của năm mới. Người dân chuẩn bị chu đáo với nghi thức tắm gội sạch sẽ, diện trang phục đẹp, và mang theo lễ vật như nhang đèn, hoa quả đến chùa để thực hiện lễ rước lịch và dâng lễ vật chào mừng Phật. Nghi thức này không chỉ mang ý nghĩa chào đón năm mới mà còn là dịp để xem xét điềm báo của năm sắp tới, liệu có hạnh phúc hay những điều không may đến với gia đình. Ngày thứ hai, được biết đến với tên gọi Wonboat, là ngày diễn ra lễ dâng cơm và hình thức đắp núi. Gia đình sẽ chuẩn bị cơm để dâng lên các sư thầy tại chùa vào buổi sáng và trưa. Vào buổi chiều, họ tổ chức lễ đắp núi, một hoạt động mang ý nghĩa tìm phúc lộc, với nguyên liệu có thể là cát, lúa hoặc đất, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của từng nơi. Tục lệ này nhằm biểu thị ước nguyện cầu mưa và cầu phúc cho con người. Ngày thứ ba, gọi là Lơng Săk, là thời điểm các gia đình thực hiện nghi lễ tắm tượng Phật và tắm các vị sư, nhằm thể hiện lòng biết ơn đối với giá trị đạo đức của Phật giáo và gột rửa những điều không may mắn của năm cũ để chuẩn bị cho những khởi đầu mới.
Trong suốt thời gian lễ hội, mọi người sẽ đi thăm hỏi, chúc tụng nhau những điều tốt đẹp, đồng thời cũng có những hoạt động vui chơi giải trí. Mặc dù lễ hội diễn ra chính trong ba ngày, nhưng niềm vui thường kéo dài cả tuần hoặc hơn nữa, trước khi người dân trở lại nhịp sống thường nhật.


9. Lễ hội cúng Phước Biển
Lễ hội cúng Phước Biển, còn được gọi là Chrôium check, là một sự kiện văn hóa độc đáo của cộng đồng người Khmer, đặc biệt nổi bật tại khu vực ven biển thị xã Vĩnh Châu. Lễ hội này mang đậm dấu ấn từ đời sống ngư dân ven biển, thể hiện lòng biết ơn cũng như cầu mong cho sự bình an và thuận lợi trong việc đánh bắt hải sản.
Được tổ chức vào ngày 14 và 15 tháng 2 âm lịch hàng năm, lễ hội này kéo dài suốt hai ngày hai đêm đầy ý nghĩa. Lễ rước tượng Phật từ chùa Cà Săng tới địa điểm tổ chức lễ hội là một trong những hoạt động chính, tiếp theo đó là nghi lễ cầu siêu theo truyền thống Phật giáo. Các sư thầy sẽ tụng kinh, cầu nguyện cho quốc thái dân an và trang bị kiến thức giáo lý cho cộng đồng. Đặc biệt, vào đêm thứ hai, sẽ diễn ra lễ an vị Phật, tạo thêm không khí thiêng liêng của sự kiện.
Bên cạnh những nghi thức truyền thống, lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động giải trí phong phú như đua ghe Ngo trên cạn, đẩy xiệp, thi lượm củ hành, liên hoan nhạc ngũ âm (phleang pinh peath), múa gà, múa khỉ cổ truyền, các cuộc thi giọng hát, các trò chơi thể thao như bóng đá, bóng chuyền, bi sắt, kéo co, thả diều, và nhảy bao... Tất cả đều góp phần tạo nên một không khí lễ hội vui tươi, hấp dẫn và sôi động.


10. Lễ hội Nghinh Ông
Lễ hội Nghinh Ông diễn ra vào ngày 21 tháng 3 âm lịch hàng năm tại vùng biển Kinh Ba, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng là một trong những sự kiện văn hóa đặc sắc. Đây là dịp mà cư dân ven biển bày tỏ lòng thành kính và biết ơn đối với cá Ông, được coi là vị thần bảo hộ cho họ giữa biển khơi. Trong lễ hội, người dân thực hiện các nghi lễ cúng bái, diễu hành và múa lân, tiếp theo là hành trình lên tàu ra biển để tiến hành lễ cúng Ông. Những nghi thức cúng vái và xin keo là những phần không thể thiếu trong sự kiện này. Khi việc xin keo diễn ra suôn sẻ, người dân tin rằng cá Ông đã nhận ra tâm lòng của họ.
Tham gia lễ hội, du khách không chỉ cảm nhận được sự trang hoàng đáng chú ý mà còn có cơ hội trải nghiệm các hoạt động văn hóa phong phú và phong tục cúng bái truyền thống. Ngoài ra, khu vực xung quanh cũng sở hữu nhiều địa điểm thú vị khác như Cảng cá Trần Đề, bãi biển Mỏ Ó, Rừng ngập mặn, Cầu Mỹ Thanh 2, Hồ Bể, hứa hẹn sẽ đem đến cho du khách những trải nghiệm đáng nhớ.


11. Lễ hội Thác Côn
Được biết đến với tên gọi lễ hội Cúng Dừa, sự kiện này thu hút sự chú ý với lễ vật chủ đạo là những bình bông độc đáo được chế tác từ trái dừa tươi. Lễ hội diễn ra tại ấp An Trạch, xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng vào ngày 15 tháng 3 âm lịch hàng năm.
Không chỉ đơn thuần là một hoạt động văn hóa của cộng đồng người Khmer tại Sóc Trăng, lễ hội còn phản ánh những giá trị nhân văn sâu sắc. Những bình bông được dâng cúng, với phần thân là trái dừa tươi, không chỉ đại diện cho sự thanh khiết mà còn tinh tế trong tinh thần văn hóa địa phương. Trên mỗi trái dừa, bình bông Slathođôn được tạo nên, với phần cây bông từ lá trầu xanh và hoa, hình thành một tác phẩm nghệ thuật tự nhiên đầy ấn tượng.
Lễ hội Thác Côn, đã có hơn một thế kỷ lịch sử, gắn liền với truyền thuyết về chiếc Cồng Vàng nơi vùng An Trạch. Đây không chỉ là dịp để người dân kỷ niệm nguồn cội của mình, mà còn là cơ hội để họ tưởng nhớ tổ tiên và cùng nhau tận hưởng những phút giây vui vẻ trong cuộc sống thường nhật. Lễ hội mang trong mình ý nghĩa tâm linh sâu sắc, kết nối con người với thiên nhiên và gắn bó với lịch sử của quê hương.


12. Lễ Dâng Bông
Lễ hội Kathina, hay còn được gọi là Lễ Dâng y cà sa, là một trong những sự kiện văn hóa đặc sắc của cộng đồng Khmer Nam Bộ, diễn ra từ ngày 15 tháng 9 đến 15 tháng 10 âm lịch. Nghi lễ này không chỉ mang ý nghĩa tinh thần to lớn, mà còn thể hiện lòng thành kính và sự tôn trọng đối với Đức Phật, cũng như nhấn mạnh niềm mong ước về an lành và phúc lợi cho gia đình.
Trong ngày khai mạc lễ hội, người dân thường chuẩn bị nhang đèn, trái cây, hoa tươi và áo cà sa để tiến hành nghi thức dâng cúng tại chùa. Sau đó, các tín đồ sẽ trao gửi áo cà sa và những phẩm vật khác đến các vị sư sãi, lắng nghe những lời giảng dạy bổ ích từ các sư thầy. Vào buổi tối, bầu không khí trở nên sôi động hơn với các hoạt động văn nghệ, múa lâm thol, ròm vong và nhiều hoạt động giao lưu văn hóa khác. Sang đến ngày thứ hai, mọi người tập trung lại để thực hiện nghi lễ dâng bông và y cà sa, thường diễn ra tại các con đường quanh chùa. Kết thúc buổi lễ, họ trở về chùa để lắng nghe kinh sách và kiểm chứng những công đức mà mình đã làm trong suốt những ngày lễ.


