1. Ngày hội Sông nước Miệt vườn
Lễ hội diễn ra vào các ngày mùng 4 và 5 tháng 5 âm lịch hàng năm tại cồn Mỹ Phước, huyện Kế Sách. Sự kiện này nhằm vinh danh những loại trái cây đặc sản nổi tiếng của vùng Kế Sách, nơi được biết đến là khu vực chuyên canh cây ăn trái lớn nhất tỉnh Sóc Trăng. Đặc biệt hơn, Lễ hội còn là dịp để tôn vinh sự cống hiến của những người nông dân, những người đã dành cả tâm huyết để sản xuất ra những loại trái cây thơm ngon.
Tại lễ hội, cộng đồng sẽ trưng bày những loại trái cây nổi bật và đặc trưng như Cam sành Ba Trinh, mít nghệ An Mỹ, bưởi da xanh Kế An, bưởi năm roi Kế Thành, chôm chôm Phong Nẫm và măng cụt An Lạc Tây. Bên cạnh đó, sự kiện còn có nhiều hoạt động giải trí phong phú như hội thi ẩm thực sông nước miệt vườn, đua thuyền rồng, liên hoan đờn ca tài tử, cùng triển lãm những thành tựu kinh tế, văn hóa, xã hội và nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn như bịt mắt đập nồi và đi cầu vọt.
Du khách tham gia lễ hội sẽ có cơ hội thưởng thức những đặc sản phong phú, chiêm ngưỡng những vườn cây trái sum suê, và hòa mình vào không khí trong lành của điểm du lịch sinh thái này. Đồng thời, họ cũng sẽ gặp gỡ những người dân địa phương thân thiện, cùng nhau chia sẻ những kỷ niệm về vùng đất cồn xưa.


2. Hội Đua ghe Ngo
Hội Đua ghe Ngo (Prònăng tuuk ngôo), diễn ra hàng năm vào các ngày 14 và 15 tháng 10 âm lịch, là một trong những lễ hội truyền thống nổi bật của cộng đồng Khmer. Sự kiện này, gắn liền với Lễ Ooc-om-boc, không chỉ mang tính chất tâm linh mà còn là cơ hội để mọi người thư giãn sau những tháng ngày lao động vất vả.
Những chiếc ghe Ngo, biểu tượng cho rắn thần Nagar trong truyền thuyết, được coi là phương tiện đã đưa Đức Phật Thích Ca vượt sông. Ghe thường dài từ 20 đến 30 mét, với mũi ghe được tạo hình giống đầu rắn và trang trí những hoa văn rực rỡ hai bên thân ghe.
Trước khi hội diễn ra, các ngôi chùa trong khu vực sẽ tổ chức tuyển chọn các tay chèo từ khắp các phum sóc. Mỗi đội ghe, có thể tập hợp từ vài chục đến hơn trăm thành viên, cần sự phối hợp ăn ý và tinh thần đoàn kết để đạt tốc độ bơi nhanh nhất. Đây không chỉ là một hoạt động văn hóa truyền thống mà còn phản ánh tinh thần đoàn kết, khát vọng chiến thắng và lòng đam mê thi đấu.
Hội Đua ghe Ngo được tổ chức trên dòng sông Maspero tại Sóc Trăng, quy tụ nhiều đội thuyền từ khắp nơi, cả trong lẫn ngoài tỉnh. Lễ hội thu hút hàng ngàn du khách đến tham gia và trải nghiệm bầu không khí tươi vui, náo nhiệt.


3. Lễ Ooc-om-boc
Lễ Ooc-om-boc, một sự kiện được gọi là lễ cúng Trăng hoặc lễ 'Đút cốm dẹp' (Bon sâm peah preah khe), diễn ra vào đêm Rằm Khe Ka-đâk (15 tháng 10 âm lịch) trong cộng đồng người Khmer. Lễ hội này thể hiện lòng biết ơn đối với Thần Mặt Trăng, người đã che chở cho mùa màng, đồng thời chào đón Thần Nước trở về với biển cả. Nghi lễ Ooc-om-boc có bề dày lịch sử, khởi nguồn từ thời kỳ con người bắt đầu trồng lúa nước.
Trong buổi lễ, các nông sản được thu hoạch trong mùa được sử dụng, đặc biệt là cốm dẹp - loại thực phẩm làm từ nếp non, được giã mỏng và thường được ăn kèm với đường và dừa. Mâm cúng được sắp xếp vào buổi tối, khi ánh trăng rực rỡ. Một Achar (người học Phật trong chùa, có kiến thức về Phật pháp) hoặc một trưởng lão trong gia đình sẽ thực hiện nghi lễ cúng trăng. Sau phần cầu nguyện, trẻ em trong gia đình sẽ tham gia vào hoạt động đút cốm dẹp và chia sẻ những ước muốn của mình, điều này thể hiện sự kỳ vọng của người lớn về một năm mới tốt đẹp. Sau nghi thức, mọi người cùng nhau thưởng thức bánh và cốm dẹp, tạo nên không khí vui vẻ trước khi chuẩn bị cho Hội Đua ghe Ngo diễn ra vào sáng hôm sau trên sông Maspero.
Hơn nữa, lễ hội còn bao gồm nhiều hoạt động văn hóa thú vị như thả đèn gió và đèn nước, đặc biệt nổi bật với sự kiện Hội Đua ghe Ngo.


4. Lễ Lôi Protip
Hàng năm, vào ngày rằm tháng 9 theo lịch Khmer, cộng đồng Khmer tại huyện Long Phú tổ chức Lễ ra hạ (chinh Presvôsa) với sự háo hức. Trong dịp này, Lễ Lôi Protip, hay còn được biết đến là Lễ thả đèn nước, diễn ra như một hoạt động văn hóa truyền thống. Lễ hội này không chỉ nhằm tôn vinh Thần Đất, Thần Nước đã bảo vệ và mang lại cuộc sống yên bình trong suốt một năm qua, mà còn là dịp để mọi người cầu mong những điều tốt đẹp trong tương lai.
Trong lễ hội, bà con nơi đây tạo ra những chiếc bè bằng chuối, được gọi là đèn Protip, để thả trôi trên dòng sông. Vào đêm rước hoa đăng, người dân sẽ mang những chiếc Protip đi vòng quanh làng, hòa cùng âm thanh của các nhạc cụ truyền thống như trống Sa Yăm, góp phần tạo nên không khí vui tươi và phấn khởi.
Sau những chuyến diễu hành, những chiếc Protip lấp lánh nổi trên mặt nước, hòa quyện với ánh sáng của mặt trăng rằm, tạo ra một cảnh tượng lung linh và huyền ảo. Ánh sáng từ Lôi Protip không chỉ kết nối niềm hạnh phúc và hy vọng, mà còn là nguồn động lực cho cuộc sống và sự an lành của con người.


5. Lễ hội thả Đèn Nước
Lễ hội Lôi Protip, hay còn gọi là Lễ Thả Đèn Nước, diễn ra vào ngày 15 tháng 10 âm lịch hàng năm trong dịp Lễ Ooc-om-boc. Sự kiện này không chỉ tôn vinh Phật Thích Ca và biểu thị lòng bi mẫn mà còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng biết ơn đối với Thần Mặt đất và Thần Nước, cùng với mong muốn nhận được bình an và phúc lộc cho năm mới.
Trong không khí đêm hội, mọi người cùng nhau háo hức chờ đón những chiếc đèn nước lung linh. Được làm từ thân chuối và trang trí tỉ mỉ, những chiếc đèn không chỉ là món đồ trang trí mà còn mang theo những lời chúc tốt đẹp và hy vọng cho tương lai. Trước khi thực hiện nghi lễ thả đèn, cộng đồng tụ tập lại, thắp nhang và lắng nghe những lời tụng kinh, nguyện cầu cho sự an lành và thịnh vượng đến với nhau.
Khi lễ cúng kết thúc, những chiếc đèn nước từ từ trôi theo dòng sông Maspero, tạo nên một khung cảnh huyền ảo, lung linh dưới ánh trăng. Bên cạnh việc thả đèn, lễ hội còn có nhiều hoạt động văn hóa truyền thống đặc sắc như múa trống sadăm, hát dù kê, múa lâm thol và biểu diễn nhạc ngũ âm, cùng với các cuộc thi trang phục dân tộc.


6. Lễ Sene Đônta
Lễ Đônta, hay còn được biết đến như Lễ Cúng Ông Bà, là một lễ hội quan trọng diễn ra từ ngày 29 tháng 8 đến mùng 01 tháng 9 âm lịch theo lịch Khmer, mang ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa của cộng đồng người Khmer tại Nam Bộ. Trong những ngày này, bà con nô nức tổ chức các nghi lễ cúng bái nhằm tôn vinh và tưởng nhớ công lao sinh thành của ông bà, tổ tiên.
Vào ngày đầu tiên, mọi người bắt đầu trang trí bàn thờ, bày biện bánh trái, nhang đèn và chuẩn bị tinh thần cho nghi lễ cúng bái. Các vị sư được mời đến nhà để thực hiện các nghi thức, bao gồm việc đọc kinh, dâng cơm và làm lễ cầu siêu cho linh hồn của những người đi trước.
Ngày thứ hai, cộng đồng cùng mang cơm nước chung đến chùa, thắp nhang để mời ông bà về tham gia. Họ tin rằng việc dâng cơm cho các vị sư không chỉ thể hiện lòng kính trọng đối với Phật tử mà còn giúp linh hồn của ông bà nhanh chóng được siêu thoát.
Vào ngày thứ ba, sau khi tham dự lễ tại chùa, bà con sẽ tổ chức cúng tại nhà và mở rộng mời gọi nhiều người tham gia. Buổi lễ này được gọi là “Sene Chun Đôlta” (lễ cúng đưa ông bà). Sau phần cầu nguyện, họ sẽ đổ cơm và thức ăn vào một chiếc thuyền được làm từ bẹ chuối, mo cau, và trang trí với cờ phướn cùng hình nộm. Chiếc thuyền sẽ được thả xuống sông, mương, hoặc rạch gần nhà, tạo nên không khí ấm cúng và gắn bó.
Lễ Đônta không chỉ là dịp để tưởng nhớ những người đã khuất mà còn là cơ hội để thể hiện lòng hiếu thảo cũng như sự quan tâm đến việc tu học của các vị sư.


7. Lễ Đấu đèn
Dịp Tết Nguyên Tiêu (rằm tháng Giêng), lễ Đấu đèn tại Chùa ông Bổn, Sóc Trăng, mang đến cho cộng đồng người Hoa một dịp đặc biệt để tham gia vào hoạt động đấu giá những chiếc đèn lồng mang ý nghĩa tốt đẹp. Những chiếc đèn này không chỉ đơn thuần là vật trang trí, mà còn thể hiện hy vọng về một năm mới đầy may mắn và thịnh vượng. Giá trị của từng chiếc đèn lồng có thể đạt tới hàng trăm triệu đồng, bởi chúng thường gắn liền với những câu chúc tốt lành như: “Hợp gia bình an”, “Sanh ý hưng long”, “Tài nguyên quản tấn”, và “Kim ngọc mãn đường”. Lễ Đấu đèn không chỉ mang đến không khí tươi vui mà còn đóng góp vào các hoạt động từ thiện của chùa ông Bổn.
Tham gia lễ hội sẽ mang đến cho bạn cơ hội trải nghiệm không khí tưng bừng của ngày đầu năm mới. Ngoài lễ Đấu đèn, du khách còn có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc độc đáo của Chùa ông Bổn, một công trình nghệ thuật thể hiện phong cách nghệ thuật của người Hoa. Chùa được xây dựng từ đá và gỗ quý, với các tác phẩm điêu khắc tinh xảo trên mái, cột, cửa và hoành phi, gìn giữ giá trị văn hóa của thế hệ nghệ nhân trước. Chùa ông Bổn tọa lạc tại số 09, đường Nguyễn Văn Trỗi, khóm 1, phường 1, thành phố Sóc Trăng.


8. Lễ hội Tết Chôl-Chnăm-Thmây
Tết Chôl-Chnăm-Thmây được xem là một trong ba lễ hội quan trọng nhất của cộng đồng người Khmer ở Nam Bộ, đánh dấu sự khởi đầu của năm mới và thể hiện lòng tưởng nhớ đến tổ tiên cùng đức Phật, những người đã phù trợ trong suốt năm qua. Lễ hội này thường diễn ra vào khoảng giữa tháng 4 Dương lịch, tương ứng với đầu tháng Chét theo lịch của người Khmer. Thời điểm cụ thể của Tết Chol Chnam Thmay không cố định mà được xác định hàng năm bởi các nhà thiên văn.
Ngày đầu tiên, được gọi là Chôl Sangkran Thmây, là thời điểm chào đón năm mới. Vào ngày này, mọi người tắm gội sạch sẽ, diện trang phục đẹp mắt và mang lễ vật như nhang, đèn, hoa quả đến chùa để thực hiện lễ rước lịch và dâng lễ cầu nguyện. Lễ này không chỉ mang ý nghĩa chào đón năm mới mà còn nhằm xem xét những điềm báo cho một năm sắp tới. Ngày thứ hai, được gọi là Wonboat, là ngày dành cho lễ dâng cơm và hoạt động đắp núi. Vào buổi sáng và trưa, các gia đình chuẩn bị cơm để dâng lên các sư sãi tại chùa, trong khi buổi chiều, lễ đắp núi diễn ra với mục đích cầu mong phúc duyên. Tùy vào điều kiện kinh tế, các địa phương có thể lựa chọn đắp bằng cát, lúa hoặc đất. Tục lễ này thể hiện ước vọng của con người về mưa và phúc lộc. Ngày thứ ba được gọi là Lơng Săk, ngày tắm tượng Phật và tắm cho sư. Lễ này thể hiện lòng tri ân đối với đức Phật, gột rửa những điều xui xẻo của năm cũ, để mọi người có thể bước vào năm mới với tâm trạng tích cực.
Trong thời gian còn lại của ba ngày lễ, mọi người thường đi thăm hỏi nhau, chúc phúc và cùng nhau tổ chức các hoạt động vui chơi. Dù lễ hội chính chỉ kéo dài ba ngày, nhưng thời gian tận hưởng niềm vui của người dân đôi khi kéo dài suốt cả tuần, trước khi họ quay trở lại nhịp sống thường nhật.


9. Lễ hội cúng Phước Biển
Lễ hội cúng Phước Biển, hay còn được gọi là Chrôium check, là một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu của cộng đồng người Khmer, đặc biệt là tại khu vực ven biển thị xã Vĩnh Châu. Lễ hội mang trong mình ý nghĩa sâu sắc của việc tạ ơn và cầu mong cho sự bình an, thuận lợi trong việc đánh bắt hải sản, đồng thời phản ánh nét văn hóa đặc trưng của đời sống ven biển.
Được tổ chức vào ngày 14 và 15 tháng 2 âm lịch hàng năm, lễ hội diễn ra trong hai ngày, kéo dài qua cả hai đêm. Một trong những hoạt động nổi bật trong lễ hội là lễ rước tượng Phật từ chùa Cà Săng đến nơi diễn ra sự kiện, tiếp theo là phần lễ cầu siêu theo phong tục truyền thống của Phật giáo. Các sư thầy sẽ tụng kinh, cầu nguyện cho sự an lành của đất nước và dân chúng, đồng thời thuyết giảng giáo lý cho bà con. Đặc biệt, vào đêm thứ hai, diễn ra lễ an vị tượng Phật, đánh dấu sự tôn kính đặc biệt.
Bên cạnh các nghi thức truyền thống, lễ hội còn bao gồm nhiều hoạt động giải trí sôi động như đua ghe Ngo trên cạn, đẩy xiệp, thi lượm củ hành, lễ hội âm nhạc ngũ âm (phleang pinh peath), múa gà, múa khỉ cổ truyền, cũng như các cuộc thi giọng hát, bóng đá, bóng chuyền, bi sắt, kéo co, thả diều và nhảy bao...


10. Lễ hội Nghinh Ông
Được tổ chức vào ngày 21 tháng 3 âm lịch hàng năm, lễ hội Nghinh Ông diễn ra tại vùng biển Kinh Ba, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng. Đây là dịp để người dân địa phương bày tỏ lòng tri ân và sự tôn kính đối với cá Ông, một vị thần được coi là bảo vệ họ trong những chuyến ra khơi. Lễ hội bao gồm các hoạt động như lễ cúng, diễu hành và múa lân, sau đó là nghi lễ ra khơi để thực hiện việc cúng bái Ông. Trong những nghi thức này, hoạt động xin keo đóng vai trò quan trọng; người dân tin rằng khi xin keo thành công, cá Ông sẽ ghi nhận lòng thành của họ.
Khi tham dự lễ hội, du khách không những được tận hưởng không khí lễ hội trang trí đặc sắc mà còn tham gia vào các hoạt động văn hóa phong phú và lễ cúng truyền thống. Bên cạnh đó, khu vực này cũng có nhiều địa danh thú vị để khám phá như Cảng cá Trần Đề, bãi biển Mỏ Ó, Rừng ngập mặn, Cầu Mỹ Thanh 2 và Hồ Bể...


11. Lễ hội Thác Côn
Lễ hội Cúng Dừa, còn được biết đến với tên gọi khác, diễn ra tại ấp An Trạch, xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng vào ngày 15 tháng 3 âm lịch hàng năm. Đây là một sự kiện mang đậm bản sắc văn hóa của cộng đồng người Khmer tại Sóc Trăng, nổi bật với lễ vật dâng cúng là những bình bông được làm từ trái dừa tươi.
Lễ vật cúng, là những bình bông tinh tế từ trái dừa tươi, không chỉ thể hiện sự thanh khiết mà còn phản ánh sự tinh tế trong nghệ thuật văn hóa địa phương. Những bình bông này được đặt vững vàng trên một quả dừa, thường được gọi là Slathođôn. Phần cây bông được sáng tạo từ lá trầu xanh và hoa, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật độc đáo của thiên nhiên.
Lễ hội Thác Côn, với lịch sử hơn một thế kỷ, gắn liền với truyền thuyết về chiếc Cồng Vàng tại vùng An Trạch. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ nguồn gốc văn hóa mà còn là cơ hội cho cộng đồng bày tỏ lòng kính trọng đối với ông bà tổ tiên, đồng thời kết nối và chia sẻ niềm vui trong cuộc sống hàng ngày. Bên cạnh đó, lễ hội cũng mang ý nghĩa tâm linh, tạo cầu nối giữa con người với thiên nhiên và lịch sử địa phương.


12. Lễ Dâng Bông
Được biết đến với tên gọi Lễ Kathina hay Lễ Dâng y cà sa, sự kiện này được tổ chức từ ngày 15 tháng 9 đến ngày 15 tháng 10 âm lịch. Lễ hội này mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng Khmer Nam Bộ, nhằm cầu nguyện phúc lợi cho gia đình, bình an trong cuộc sống và thể hiện lòng thành kính trong việc dâng y cà sa cho các vị tăng, từ đó bày tỏ niềm tin và tôn kính đối với Đức Phật, cũng như theo đuổi lời dạy của Ngài.
Trong ngày đầu tiên, người dân sẽ mang theo nhang đèn, tiền, trái cây, hoa và áo cà sa đến chùa để thực hiện nghi lễ dâng cúng cho Phật. Sau đó, họ sẽ trao áo cà sa cùng các vật phẩm lễ khác cho các vị sư sãi tại chùa, đồng thời lắng nghe những lời giảng dạy và hướng dẫn về đạo lý từ các sư thầy. Vào buổi tối, cộng đồng sẽ cùng tham gia các hoạt động văn nghệ, với những điệu múa lâm thol, ròm vong… Ngày thứ hai, mọi người tập trung để thực hiện lễ dâng bông và y cà sa trên đường hoặc quanh khu vực chùa, trước khi trở lại chùa để lắng nghe kinh sách và chứng minh công đức của mình.


