1. Chú ý đến độ đạm của nước mắm
Khái niệm về độ đạm trong nước mắm thường là một yếu tố quan trọng mà người tiêu dùng cần chú ý khi lựa chọn sản phẩm. Độ đạm được định nghĩa dựa trên tổng hàm lượng Nitơ (N) có trong một lít nước mắm. Những sản phẩm nước mắm đầu tiên, như mắm nhĩ hoặc mắm nhỉ, thường có độ đạm dao động từ 25 đến 28 độ (25-28g Nitơ trong mỗi lít). Sau đó, ở những lần rót tiếp theo, độ đạm này sẽ giảm dần.
Trong phương pháp sản xuất nước mắm truyền thống, ví dụ như tại Cát Hải, nguyên liệu chính chỉ bao gồm cá mà không có sự bổ sung các nguồn đạm khác. Độ đạm cao hơn thường tương ứng với hương vị ngon hơn của nước mắm. Tuy nhiên, lượng đạm mà người tiêu dùng dung nạp từ nước mắm truyền thống lại không đáng kể (dưới 1g/người/ngày), nên nước mắm không thể được coi là nguồn cung cấp đạm chính trong chế độ ăn uống. Độ đạm chủ yếu được sử dụng để đánh giá vị ngon của sản phẩm.
Theo Tiêu chuẩn Việt Nam về nước mắm (TCVN 5107-2003), các loại nước mắm truyền thống được phân loại như sau:
- Loại đặc biệt: Độ đạm > 30No
- Loại thượng hạng: Độ đạm > 25No
Loại hạng 1: Độ đạm > 15No - Loại hạng 2: Độ đạm > 10No
Tiêu chuẩn nêu trên chỉ áp dụng cho nước mắm sản xuất theo cách truyền thống, trong đó có nước mắm Cát Hải. Ngoài ra, cần lưu ý rằng đối với nước mắm công nghiệp trên thị trường, hương vị có thể không phải phản ánh chính xác độ đạm, do nhiều nhà sản xuất có thể gia tăng độ đạm bằng cách thêm vào các nguồn đạm khác như u rê, axit amin, hoặc melamine.

2. Sử dụng nước mắm một cách khoa học
Nước mắm Cát Hải và nước mắm truyền thống nói chung thường chứa hàm lượng muối cao, điều này có thể dẫn đến mức độ mặn đáng kể. Các chuyên gia sức khỏe khuyên rằng người tiêu dùng nên thận trọng khi sử dụng gia vị này, nhằm giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp và các vấn đề liên quan đến thận.
Trẻ em chưa đủ 1 tuổi không nên sử dụng nước mắm do khả năng chịu đựng độ mặn thấp của thận còn non nớt, điều này có thể gây tổn hại cho sức khỏe.
Để bảo vệ sức khỏe và phù hợp với sở thích ăn uống cá nhân, người tiêu dùng nên lựa chọn nước mắm truyền thống và có thể pha loãng bằng nước sôi để nguội hoặc kết hợp với chanh, quất, và đường tự nhiên để giảm độ mặn, thay vì sử dụng các loại đường hóa học hay phụ gia khác. Lưu ý rằng việc pha loãng nước mắm nên được thực hiện theo từng bữa ăn. Nước mắm được bảo quản kín trong chai có thể bảo quản lâu dài, nhưng nếu đã trộn với nước, sản phẩm sẽ dễ hỏng hơn.

3. Đánh giá chất lượng sản phẩm bằng cảm quan
Khi lựa chọn nước mắm, bạn có thể dựa vào một số tiêu chí để đánh giá chất lượng. Đầu tiên, hãy lật ngược chai và kiểm tra dưới ánh sáng; nước mắm trong suốt thường là dấu hiệu của sản phẩm tốt, trong khi nếu có cặn lắng đọng thì nên tránh mua.
Khi đổ nước mắm ra chén, bạn sẽ nhận thấy hương thơm đặc trưng của loại mắm truyền thống. Một sản phẩm chất lượng không bao giờ mang theo mùi hôi hay quá nồng. Sau khi chờ khoảng 3-5 phút, hãy nếm thử. Nước mắm Cát Hải thường có vị mặn dày dạn nhưng không gắt, cùng với vị ngọt nhẹ vẫn tồn tại trong họng. Nếu bạn cảm nhận được vị mặn đậm gắt, có thể đây là sản phẩm có độ đạm thấp hoặc chứa nhiều phụ gia, ảnh hưởng đến chất lượng.
Bạn cũng có thể thử nhỏ một ít nước mắm lên tay; nước mắm Cát Hải chính hiệu sẽ giữ được hương thơm lâu và cần phải rửa nhiều lần mới sạch. Đây là loại nước mắm có khả năng bảo quản lâu dài, có thể để nhiều năm mà không bị hỏng hay suy giảm chất lượng.

4. Độ mặn cao hơn của Nước mắm Cát Hải so với nước mắm công nghiệp
Độ mặn là một yếu tố quan trọng giúp phân biệt giữa nước mắm truyền thống và nước mắm sản xuất công nghiệp. Trong quy trình sản xuất truyền thống, Nước mắm Cát Hải sử dụng muối để chế biến và bảo quản sản phẩm. Theo quy định của TCVN 5107 - 2003, độ mặn của nước mắm này cần đạt từ 245 đến 290g muối trên mỗi lít. Nếu độ mặn giảm xuống dưới mức quy định, nước mắm có thể bị hư hỏng trong khoảng 7 - 10 ngày. Chính vì vậy, nước mắm công nghiệp thường phải bổ sung nhiều chất bảo quản để gia tăng thời gian sử dụng.
Quy trình sản xuất Nước mắm Cát Hải bao gồm giai đoạn chượp và phơi nắng kéo dài hơn 12 tháng, giúp loại bỏ hơi nước và làm muối kết tinh theo ngưỡng quy định. Khi này, lượng muối trong nước mắm sẽ đạt trạng thái bão hòa, tạo ra những hạt muối tinh khiết.

5. Phân biệt nước mắm Cát Hải qua bao bì

