
Câu chuyện về các chuyến xe sử dụng AI cho thấy, nếu được áp dụng đúng cách, công nghệ có thể trở thành công cụ mạnh mẽ nhất để thay đổi cuộc sống của những người nghèo khó nhất.
Trên những con đường dẫn đến các khu công nghiệp ở Bình Dương cũ, chiếc xe y tế lưu động không chỉ mang theo thiết bị y tế mà còn đem đến một công nghệ mà nhiều bệnh viện lớn cũng chưa có. Đó là hệ thống trí tuệ nhân tạo giúp tầm soát ung thư cổ tử cung trong vài phút, và người đưa công nghệ này đến với những phụ nữ nghèo chính là bác sĩ Huỳnh Minh Chính cùng đội ngũ thầy thuốc trẻ của Hội Thuốc Trẻ Bình Dương.
Trong buổi talkshow "Kiến tạo Đất nước – Tự hào Việt Nam" được phát trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, bác sĩ Huỳnh Minh Chính – Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ rằng chương trình mang tên "Chuyến xe chuyển đổi số – Hành trình vì sức khỏe cộng đồng" ra đời từ một suy nghĩ giản dị nhưng đầy tính nhân văn: làm sao để những công nghệ tiên tiến nhất có thể tiếp cận được với những người nghèo nhất.

Bác sĩ Huỳnh Minh Chính (phải) – Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh, trong talkshow "Kiến tạo Đất nước – Tự hào Việt Nam"
Trong suốt ba năm qua, với vai trò Chủ tịch Hội Thuốc Trẻ Bình Dương cũ và là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Thuốc Trẻ Việt Nam, ông đã tổ chức 89 chuyến khám lưu động, với tổng chi phí lên đến 21 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong tất cả những chuyến đi ấy, dự án ứng dụng AI để tầm soát ung thư cổ tử cung có lẽ là điều khiến ông và các đồng nghiệp tâm huyết nhất.
Dự án nhắm đến đối tượng là 10.000 phụ nữ công nhân và nông dân, những người xa quê đến làm việc tại các khu công nghiệp, những người có hoàn cảnh khó khăn không thể đến bệnh viện để khám phụ khoa hay thực hiện các xét nghiệm ung thư.
Ông chia sẻ rằng trong suốt hành trình công tác xã hội, các thầy thuốc đã chứng kiến không ít khó khăn của người dân và những câu chuyện đọng lại những kỷ niệm sâu sắc. Vì thế, việc mang công nghệ AI đến với cộng đồng không chỉ là triển khai một dự án y tế, mà còn là cách để lan tỏa tình yêu thương và trách nhiệm của người thầy thuốc.
Quy trình áp dụng AI được thiết kế khoa học nhưng vẫn dễ tiếp cận với người dân. Trước hết, đội ngũ phải xin phép Hội Thuốc Trẻ Việt Nam và Sở Y tế địa phương, rồi sau đó tổ chức các buổi tập huấn cho bác sĩ sản khoa, nữ hộ sinh và các nhân viên IT ở các cơ sở y tế về cách sử dụng phần mềm.

Bác sĩ Huỳnh Minh Chính (phải) – Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh
Tất cả quy trình đều được thực hiện với cam kết bảo mật thông tin người bệnh một cách nghiêm ngặt. Khi phụ nữ đến khám, các bác sĩ sản khoa sẽ thực hiện khám phụ khoa và nội soi, sau đó dữ liệu hình ảnh sẽ được truyền vào hệ thống trung tâm để AI phân tích. Điều đặc biệt là kết quả sẽ được gửi qua tin nhắn đến từng người phụ nữ, kèm theo lời tư vấn chi tiết.
Với những trường hợp không phát hiện bệnh, họ sẽ được hướng dẫn khám phụ khoa định kỳ và cách bảo vệ sức khỏe. Còn đối với những trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ, đội ngũ y tế sẽ liên hệ trực tiếp qua điện thoại để hướng dẫn thêm, làm giấy chuyển viện và thậm chí liên hệ với bác sĩ tuyến trên để xin hỗ trợ. Đặc biệt, với những ca bệnh nặng mà gia đình quá khó khăn, Hội Thuốc Trẻ còn hỗ trợ mua bảo hiểm để giúp họ an tâm trong quá trình điều trị và theo dõi.
Kết quả sau khi triển khai khiến mọi người không khỏi xúc động: 50 trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ tiền ung thư được phát hiện và can thiệp kịp thời. Trong cuộc trò chuyện với MC Bảo Anh, bác sĩ Chính chia sẻ rằng ông vẫn nhớ mãi những khoảnh khắc các chị công nhân quay lại cảm ơn, không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những túi cam, bưởi, chuối từ quê nhà mang lên. Đó là những món quà giản dị nhưng chứa đựng tình cảm sâu sắc, là minh chứng cho niềm tin mà người dân dành cho đội ngũ y tế và công nghệ AI đang được sử dụng.

Ông nhấn mạnh rằng việc ứng dụng AI trong tầm soát bệnh không chỉ giúp phát hiện sớm ung thư mà còn giải quyết được vấn đề thiếu bác sĩ chuyên khoa ở các cơ sở y tế tuyến dưới. Khi có sự hỗ trợ của AI, các cơ sở y tế có thể tầm soát được nhiều người hơn, sau đó lấy kết quả đi hội chẩn với các bác sĩ tuyến trên để không bỏ sót bất kỳ ca bệnh nào. Dự án này cũng là cơ hội để giới thiệu cho các bác sĩ trẻ về quá trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác chuyên môn.
Hiện nay, việc ứng dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo trong công việc đã trở nên quen thuộc với đội ngũ y tế trẻ. Các thầy thuốc đã chủ động đưa AI vào nhiều công việc, từ các cuộc họp giao ban, tập huấn chuyên môn cho đến việc thu âm giọng nói để tạo biên bản và phát hành văn bản. Theo bác sĩ Chính, trong thời gian tới, việc triển khai phần mềm tầm soát bệnh cộng đồng sẽ trở nên dễ dàng nếu có đủ trái tim và sự quan tâm của các thầy thuốc đối với những bệnh nhân nghèo.
Mô hình "AI Care" mà ông và các đồng nghiệp đang xây dựng không chỉ dừng lại ở Bình Dương. Ông dự định mở rộng dự án tầm soát ung thư phổi cho công nhân tại thành phố Hồ Chí Minh sau khi hoàn tất việc sáp nhập ba hội thuốc trẻ của TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Ông cũng kêu gọi các nhà hảo tâm và doanh nghiệp có phần mềm được cấp phép chính thức hỗ trợ về mặt tinh thần cũng như cung cấp miễn phí để lan tỏa tình yêu thương của người thầy thuốc đến với những người dân có hoàn cảnh khó khăn trên khắp cả nước.
